नवी दिल्ली. जीवनात यश मिळवण्यासाठी मेहनत, लग्न आणि योग्य दिशेने प्रयत्न करणे गरजेचे असते. कित्येक वेळा तुमच्या अथक प्रयत्नांनंतरही यश मिळत नाही आणि व्यक्तीकडे प्रतिभा आणि संधी असूनही ती पुढे जाऊ शकत नाही. याचे कारण तिची काही अशी सवय असू शकते, जी हळूहळू तिच्या बुद्धी, नातेसंबंध आणि निर्णय घेण्याच्या क्षमतेला प्रभावित करते.

श्रीमद्भगवद्गीतेमध्ये भगवान श्रीकृष्णांनी अशाच तीन प्रवृत्तींपासून दूर राहण्याची शिकवण दिली आहे. चला जाणून घेऊया गीतेच्या या श्लोकाचा अर्थ आणि जीवनात याचे महत्त्व.

गीतेचा कोणता श्लोक देतो यशाची शिकवण?

श्रीमद्भगवद्गीतेच्या 16व्या अध्यायाच्या 21व्या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण काम, क्रोध आणि लोभाला माणसाच्या पतनाचे कारण सांगतात. हा श्लोक आपल्याला आपल्या इच्छा, भावना आणि लालचेवर नियंत्रण ठेवण्याची प्रेरणा देतो.

श्लोक:

त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः।

    कामः क्रोधस्तथा लोभस्तस्मादेतत्त्रयं त्यजेत्॥

    अर्थ: कामना, क्रोध आणि लोभ आत्म-विनाशाचे तीन दारे आहेत. म्हणून माणसाने या तिन्हींचा त्याग केला पाहिजे.

    या श्लोकाचा संदेश केवळ धार्मिक जीवनापर्यंत मर्यादित नाही, तर हा आपल्या करिअर, आर्थिक निर्णय आणि वैयक्तिक नातेसंबंधांवरही लागू होतो.

    1. काम: प्रत्येक गोष्ट मिळवण्याच्या हट्टापासून वाचा

    श्रीकृष्ण सांगतात की इच्छा ठेवणे चुकीचे नाही, कारण यानेच व्यक्तीला पुढे जाण्याची प्रेरणा मिळते. तिथेच जेव्हा इच्छा गरजेपेक्षा जास्त वाढतात आणि व्यक्तीसाठी त्या इच्छा तिची कमजोरी बनू लागतात. अशा वेळी ती चुकीचे निर्णय घेऊ शकते. एवढेच नाही इतरांशी सतत तुलना करणे आणि लगेच सर्व काही मिळवण्याची इच्छा ठेवणे व्यक्तीच्या असंतोषाला वाढवू शकते.

    2. क्रोध: रागात घेतलेले निर्णय बिघडवू शकतात काम

    क्रोधामुळे व्यक्ती कित्येक वेळा अशा गोष्टी बोलून जाते, ज्याचा पश्चात्ताप तिला नंतर होतो. रागात घेतलेला निर्णय कार्यस्थळावर वाद, नातेसंबंधात दुरावा आणि महत्त्वाच्या संधींच्या नुकसानाचे कारण बनू शकतो.

    काय शिकवण मिळते? कोणत्याही गोष्टीवर नाराज झाल्यावर लगेच प्रतिक्रिया देण्याऐवजी थोडे थंबा आणि परिस्थिती समजून घेण्याचा प्रयत्न करा. शांत मनाने घेतलेला निर्णय बहुधा अधिक विवेकपूर्ण असतो.

    3. लोभ: अधिक मिळवण्याच्या इच्छेत गमावू नका योग्य रस्ता

    धन आणि यशाची इच्छा स्वाभाविक आहे, पण लालचामध्ये व्यक्ती आपल्या सीमा विसरू शकते. अधिक नफा कमावण्याच्या घाईत धोकादायक निर्णय घेणे किंवा चुकीच्या साधनांचा सहारा घेणे भविष्यात अडचण निर्माण करू शकते.

    काय शिकवण मिळते? आपल्या गरजा आणि महत्त्वाकांक्षांच्या मध्ये संतुलन बनवा. यशासोबत प्रामाणिकपणा आणि संतोषालाही महत्त्व द्या.

    गीतेच्या श्लोकाची काय आहे शिकवण?

    श्रीकृष्णाच्या या श्लोकातून गीतेत ही शिकवण देतात की व्यक्ती आपल्या सवयींमध्ये सकारात्मक बदल आणू शकते. आपल्या इच्छांवर विवेकपूर्ण नियंत्रण ठेवा, क्रोधाच्या वेळी धैर्य राखा आणि लालचाऐवजी योग्य निर्णयांना प्राधान्य द्या, तर मोठ्यात मोठे यशही हासिल केले जाऊ शकते.

    जर व्यक्ती योग्य वेळी योग्य निर्णय घेण्याची क्षमता ठेवते तर गीतेचा हा श्लोक आपल्याला शिकवतो की आपल्या आतील कमजोरींना ओळखून त्यांच्यावर नियंत्रण मिळवणेच चांगल्या जीवनाच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.

    अस्वीकरण: या लेखात सांगितलेले उपाय/लाभ/सल्ला आणि कथन केवळ सामान्य माहितीसाठी आहेत. दैनिक जागरण येथे या लेख फिचरमध्ये लिहिलेल्या गोष्टींचे समर्थन करत नाही. या लेखात समाविष्ट माहिती विविध माध्यमे/ज्योतिषी/पंचांग/प्रवचने/मान्यता/धर्मग्रंथ/दंतकथांमधून संग्रहित केली गेली आहे. वाचकांना विनंती आहे की लेखाला अंतिम सत्य अथवा दावा मानू नये आणि आपल्या विवेकबुद्धीचा वापर करावा. दैनिक जागरण अंधश्रद्धेच्या विरोधात आहे.