धर्म डेस्क, नवी दिल्ली. कार्तिक महिन्यात दिवे लावण्याला विशेष धार्मिक महत्त्व आहे. असे मानले जाते की दिवे लावल्याने घरात सकारात्मकता येते आणि जीवनातील अंधकार दूर होतो. पण दिवे लावण्यापूर्वी दिव्याची पूजा कशी करावी हे तुम्हाला माहीत आहे का?
दिवा तयार करण्यापासून ते तो लावण्यापर्यंत आणि योग्य ठिकाणी ठेवण्यापर्यंत, काही विशिष्ट नियम आहेत. आम्ही या विषयावर पंडित मनीष शर्मा यांच्याशी बोललो आणि त्यांनी दिवे लावण्याची सोपी पद्धत सांगितली आहे.
दिवा लावण्यापूर्वी त्याची तयारी
दिवे लावण्यासाठी मातीचे दिवे सर्वात सामान्यपणे वापरले जातात. काही लोक पिठाचे दिवे देखील वापरतात. दिव्यामध्ये तूप किंवा तिळाचे तेल भरा. मोहरीचे तेल देखील वापरले जाऊ शकते. त्यानंतर, त्यात कापसाची वात ठेवा.
धार्मिक मान्यतेनुसार, पूजेसाठी वापरण्यात येणारे साहित्य स्वच्छ असावे. दिवा थेट जमिनीवर ठेवण्याऐवजी, त्याच्या खाली तांदूळ, गव्हाचे दाणे किंवा फुले ठेवून आसन तयार करावे.
पंडित मनीष शर्मा म्हणतात, "दिवा लावताना स्वच्छता आणि भक्तीला विशेष महत्त्व आहे. दिवा स्वच्छ करून आणि मन शांत ठेवून पूजेला सुरुवात करावी."
याप्रकारे करा दिव्याची पूजा
दिवा लावण्यापूर्वी पूजेची जागा स्वच्छ करा. दिवा आसनावर ठेवा, त्यात तेल किंवा तूप घाला आणि वात घाला. त्यानंतर, दिव्याला रोळीचा किंवा चंदनाच्या लेपाचा टिळा लावा. तांदळाचे दाणे आणि फुले अर्पण करा. इच्छित असल्यास, आपण दिव्याजवळ गूळ, मिठाई किंवा गोड पदार्थ देखील ठेवू शकता. यानंतर, हात जोडून दिव्याला नमस्कार करा आणि आपल्या कुटुंबाच्या सुख, समृद्धी आणि शांतीसाठी प्रार्थना करा.
दिवा लावताना या मंत्राचा जप करा
दिवा लावताना, भक्तीभावाने या मंत्राचा जप करा:
दीपज्योतिः परब्रह्म दीपज्योतिराजनर्दनः।
दीपो हरतु मे पापम् संध्यादीप नमोस्तु ते।
या मंत्राचा अर्थ असा आहे की दिव्याचा प्रकाश दैवी शक्तीचे प्रतीक आहे. भक्त अशी प्रार्थना करतो की दिव्याच्या प्रकाशाने त्यांच्या जीवनातील नकारात्मकता आणि अज्ञानाचा अंधकार दूर व्हावा.
दिवा लावण्याची योग्य वेळ आणि दिशा
कार्तिक महिन्यातील संध्याकाळची वेळ, विशेषतः सूर्यास्ताच्या वेळेस, दिवा लावण्यासाठी सर्वोत्तम वेळ आहे. कार्तिक महिना सुरू होताच, घराच्या मुख्य प्रवेशद्वाराजवळ, पूजास्थळी आणि तुळशीजवळ दिवे लावले जातात. काही लोक पिंपळ, शामी आणि इतर पवित्र वृक्षांजवळही दिवे लावतात, जे धार्मिक दृष्टिकोनातून पूर्णपणे योग्य आहे.
यमदीपाची दक्षिण दिशा विशेष महत्त्वाची मानली जाते. यामुळे कुटुंबातील सदस्यांच्या मनातील अकाली मृत्यूची भीती दूर होते.
दिवा लावताना या गोष्टी लक्षात ठेवा:
- दिवा लावण्यापूर्वी पूजास्थळ आणि दिवा स्वच्छ करा.
- भक्तिभावाने आणि शांत मनाने दीपदान करा.
- जळता दिवा पडदे, कपडे आणि ज्वलनशील पदार्थांपासून दूर ठेवा.
- दिवा लहान मुले आणि पाळीव प्राण्यांच्या आवाक्याबाहेर ठेवा.
- यमदीपदान करताना मागे वळून पाहू नका.
हेही वाचा: Ekadashi in November 2026: नोव्हेंबर महिन्यात साजऱ्या केल्या जातील या 2 महत्वाच्या एकादशी; जाणून घ्या अचूक तारीख आणि वेळ
Disclaimer: या लेखात नमूद केलेले उपाय/फायदे/सल्ला आणि विधाने केवळ सामान्य माहितीसाठी आहेत. दैनिक जागरण आणि जागरण न्यू मीडिया या विशेष लेखातील मजकुराचे समर्थन करत नाहीत. या लेखातील माहिती विविध स्रोत/ज्योतिषी/पंचांग/प्रवचने/मान्यता/धार्मिक ग्रंथ/दंतकथा यांमधून संकलित केली आहे. वाचकांना विनंती आहे की त्यांनी हा लेख अंतिम सत्य किंवा दावा मानू नये आणि स्वतःच्या विवेकबुद्धीचा वापर करावा. दैनिक जागरण आणि जागरण न्यू मीडिया अंधश्रद्धेच्या विरोधात आहेत.
