नवी दिल्ली. हिंदू धर्मात शारदीय नवरात्राला (Shardiya Navratri 2026) विशेष महत्त्व आहे. वैदिक पंचांगानुसार, शारदीय नवरात्राची सुरुवात आज म्हणजेच ११ ऑक्टोबरपासून झाली आहे. नऊ दिवसांपर्यंत चालणाऱ्या या पावन पर्वात दुर्गा देवीच्या नऊ रूपांची पूजा-अर्चना केली जाते.
या उत्सवाच्या पहिल्या दिवशी शुभ मुहूर्तावर विधी-विधानाने घटस्थापना करण्याचा नियम आहे. मान्यतेनुसार, घटस्थापना केल्याने दुर्गा देवीची कृपा प्राप्त होते. अशा स्थितीत चला जाणून घेऊया शारदीय नवरात्रात घटस्थापनेचा शुभ मुहूर्त (Shardiya Navratri 2026 Ghatasthapana Muhurat), पूजेची विधी (Shardiya Navratri 2026 Ghatasthapana Vidhi) आणि यादरम्यान कोणत्या नियमांचे पालन केले पाहिजे.
शारदीय नवरात्र 2026 घटस्थापनेची साहित्य यादी (Shardiya Navratri 2026 Ghatasthapana Samagri)
- कलश
- सुपारी, मोळी (मौली), रोली
- शेंड्याचे (जटा असलेला) नारळ
- गंगाजल
- आंब्याची किंवा अशोकाची पाने
- मातीचे भांडे
- लाल कापड
- फुले, फुलांचा हार
- लाल धागा (कलावा), नाणे
- लवंग, कापूर
- अक्षता, हळद
- कोणत्याही पवित्र ठिकाणाची माती
- अखंड ज्योतीसाठी मोठा दिवा, कापसाची वात
घटस्थापनेचा शुभ मुहूर्त (Shardiya Navratri 2026 Ghatasthapana Muhurat)
शारदीय नवरात्राची सुरुवात आश्विन शुक्ल पक्षाच्या प्रतिपदेपासून होते
आश्विन शुक्ल पक्षाच्या प्रतिपदा तिथीची सुरुवात- 10 ऑक्टोबरला रात्री 9 वाजून 19 मिनिटांपासून
प्रतिपदा तिथीची समाप्ती- 11 ऑक्टोबरला रात्री 9 वाजून 30 मिनिटांवर
उदया तिथीनुसार, 11 ऑक्टोबरला कलश स्थापना करणे शुभ असेल
घटस्थापना मुहूर्त - सकाळी 6 वाजून 19 मिनिटांपासून ते सकाळी 10 वाजून 12 मिनिटांपर्यंत
घटस्थापना अभिजित मुहूर्त - सकाळी 11 वाजून 44 मिनिटांपासून ते दुपारी 12 वाजून 31 मिनिटांपर्यंत
शारदीय नवरात्र घटस्थापना विधी (Ghatasthapana Vidhi in Hindi)
शारदीय नवरात्राच्या पहिल्या दिवशी सकाळी स्नान केल्यानंतर स्वच्छ कपडे परिधान करा. यानंतर सूर्यदेवाला अर्घ्य द्या. मंदिराची साफसफाई केल्यानंतर गंगाजळ शिंपडून ते शुद्ध करा. यानंतर कलशात स्वच्छ पाणी भरून त्यात नाणे, फूल आणि अक्षता टाका. आता कलशावर स्वस्तिक बनवा आणि कलावा बांधा. यानंतर एका शेंड्याच्या (जटा असलेल्या) नारळावर रोलीने स्वस्तिक बनवा आणि हा नारळ कलशाच्या वर ठेवा. शेवटी दुर्गा देवीची विधी-विधानाने पूजा करा, आरती ओवाळा आणि आपल्या उपवासाचा व पूजनाचा संकल्प घ्या.
जवसाचे बीज नक्की पेरा -
चौरंगाजवळ (चौकीजवळ) एका मातीच्या पात्रात स्वच्छ माती पसरा आणि त्यात जव (गहू/जौ) पेरा. यानंतर याची पूजा-अर्चना करा. एका गोष्टीचे विशेष लक्ष ठेवा की दररोज यात थोडे पाणी द्या आणि नियमितपणे पूजा करा.
घटस्थापनेचे नियम
- घटस्थापना शुभ मुहूर्तावरच करणे योग्य मानले जाते.
- घटस्थापनेदरम्यान काळ्या रंगाचे कपडे परिधान करू नका.
- विधीपूर्वक आणि खऱ्या मनाने घटस्थापना केल्याने शुभ फळ मिळते.
- सोबतच दुर्गा देवीची कृपा प्राप्त होते.
- घटस्थापनेच्या वेळी मन शांत ठेवा आणि कोणाबद्दलही वाईट विचार करू नका.
अस्वीकरण: या लेखात सांगितलेले उपाय/लाभ/सल्ला आणि विधान फक्त सामान्य माहितीसाठी आहेत. दैनिक जागरण तसेच जागरण न्यू मीडिया येथे या लेख वैशिष्ट्यात लिहिलेल्या गोष्टींचे समर्थन करत नाही. या लेखात अंतर्भूत माहिती विविध माध्यमे/ज्योतिषी/पंचांग/प्रवचने/मान्यता/धर्मग्रंथ/दंतकथांमधून संग्रहित केली गेली आहे. वाचकांना विनंती आहे की लेखाला अंतिम सत्य किंवा दावा मानू नये आणि आपल्या विवेकबुद्धीचा वापर करावा. दैनिक जागरण तथा जागरण न्यू मीडिया अंधश्रद्धेच्या विरोधात आहे.
