एजन्सी, नवी दिल्ली: विषुववृत्ताजवळ पॅसिफिक महासागरात एल निनोची परिस्थिती निर्माण झाली असून, नैऋत्य मान्सूनच्या हंगामात ती अधिक प्रभावी होण्याची शक्यता आहे.

भारतीय हवामान विभागाने (IMD) शुक्रवारी सांगितले की, समुद्राच्या पृष्ठभागाच्या तापमानात वाढ होण्यासोबतच वातावरणीय घडामोडींमध्येही बदल दिसून आले आहेत, ज्यामुळे समुद्र आणि वातावरणाची एकत्रित प्रणाली आता एल निनोशी सुसंगत संकेत देत आहे.

भारतीय हवामान विभागाने (IMD) म्हटले आहे की, मान्सूनच्या महिन्यांमध्ये एल निनोची तीव्रता वाढू शकते. यापूर्वी 2023 मध्ये एल निनोची परिस्थिती निर्माण झाली होती. अशीच परिस्थिती 2002, 2009 आणि 2015 मध्येही दिसून आली होती. तज्ज्ञांच्या मते, एल निनोचा भारतीय मान्सूनवर परिणाम होतो आणि त्यामुळे सामान्यपेक्षा कमी पावसाचा धोका वाढतो. 

एल निनो ही एक हवामानविषयक घटना आहे, ज्यामध्ये विषुववृत्तीय पॅसिफिक महासागराचे पाणी सामान्यपेक्षा अधिक उष्ण होते. हा एल निनो-सदर्न ऑसिलेशन (ENSO) चक्राचा एक टप्पा आहे. याच्या विरुद्ध टप्प्याला ला निनो म्हणतात, ज्यामुळे सामान्यतः जागतिक तापमान कमी होते. 

ENSO चा एक तटस्थ टप्पा देखील असतो. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) 29 मे रोजी प्रसिद्ध केलेल्या आपल्या अंदाजानुसार, यावर्षी देशभरात मान्सूनचा पाऊस दीर्घकालीन सरासरीच्या (LPA) सुमारे 90 टक्के राहण्याची शक्यता आहे. 

1971 ते 2020 पर्यंतच्या आकडेवारीनुसार, भारतातील मोसमी पावसाची सरासरी 87 सेंटिमीटर आहे. मान्सूनमुळे देशातील बहुतांश वार्षिक पाऊस पडतो, जो शेती, पिण्याचे पाणी, जलविद्युत निर्मिती आणि भूजल पुनर्भरण यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. यावर्षी, केरळमध्ये मान्सूनचे आगमन नेहमीच्या 1 जूनच्या तुलनेत 4 जून रोजी झाले.

    भारतीय हवामान विभागाने (IMD) म्हटले आहे की, पुढील दोन ते तीन दिवसांत मान्सून मध्य अरबी समुद्र, महाराष्ट्र, उर्वरित कर्नाटक, तेलंगणा, आंध्र प्रदेश आणि पश्चिम बंगालच्या आणखी काही भागांमध्ये पुढे सरकण्यासाठी परिस्थिती अनुकूल आहे. हवामान विभागाने असेही म्हटले आहे की, याच कालावधीत मान्सून ओडिशा, झारखंड, बिहार आणि छत्तीसगडच्या आणखी काही भागांमध्येही पुढे सरकेल.