जेएनएन, पुणे. महाराष्ट्र हे देशातील सर्वाधिक औद्योगिकदृष्ट्या विकसित आणि उद्योगस्नेही राज्यांपैकी एक आहे. राज्याच्या औद्योगिक प्रगतीमध्ये पायाभूत सुविधा, कुशल मनुष्यबळ, बाजारपेठ आणि उद्योगांना पोषक वातावरण यांचा मोठा वाटा आहे. मात्र, पायाभूत सुविधांच्या अभावामुळे राज्यातील उद्योगांचे स्थलांतर होणे किंवा उद्योग बंद पडणे ही बाब महाराष्ट्रासाठी निश्चितच भूषणावह नाही, अशी भूमिका राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे (शरदचंद्र पवार) अध्यक्ष शरद पवार यांनी व्यक्त केली आहे.

राज्याची औद्योगिक ताकद कायम राहावी आणि महाराष्ट्रातील उद्योगांना आवश्यक त्या सुविधा वेळेत उपलब्ध व्हाव्यात, यासाठी राज्य सरकारने या प्रश्नाकडे तातडीने लक्ष देण्याची गरज असल्याचे पवार यांनी म्हटले आहे. 

उद्योगांसाठी सक्षम पायाभूत सुविधा आवश्यक 

महाराष्ट्रात मुंबई, पुणे, ठाणे, नाशिक, नागपूर, छत्रपती संभाजीनगर यांसह विविध औद्योगिक पट्ट्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर उद्योग कार्यरत आहेत. वाहननिर्मिती, औषधनिर्मिती, माहिती-तंत्रज्ञान, अभियांत्रिकी, रसायन, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि सेवा क्षेत्रात महाराष्ट्राची महत्त्वाची भूमिका आहे. 

मात्र, उद्योगांच्या वाढीसाठी आवश्यक असलेले रस्ते, वीज, पाणी, वाहतूक व्यवस्था, औद्योगिक वसाहतीतील मूलभूत सुविधा आणि लॉजिस्टिक नेटवर्क यामध्ये अडचणी निर्माण झाल्यास त्याचा थेट परिणाम उद्योगांच्या उत्पादन खर्चावर आणि स्पर्धात्मकतेवर होऊ शकतो. त्यामुळे उद्योगांना राज्यात टिकवून ठेवण्यासाठी पायाभूत सुविधांमध्ये सातत्याने सुधारणा करणे गरजेचे आहे.

उद्योगांचे स्थलांतर हा इशारा

    एखादा उद्योग दुसऱ्या राज्यात स्थलांतरित होणे किंवा उत्पादन प्रकल्प बंद होणे याचा परिणाम केवळ संबंधित कंपनीपुरता मर्यादित राहत नाही. त्यातून रोजगाराच्या संधी, स्थानिक व्यवसाय, लघु-मध्यम उद्योग, कर महसूल आणि संबंधित उद्योगांवर अवलंबून असलेल्या संपूर्ण आर्थिक परिसंस्थेवर परिणाम होतो अशी टीका ही पवार यांनी केली. उद्योग राज्याबाहेर जाण्याची कारणे सरकारने गांभीर्याने तपासणे आवश्यक आहे. उद्योगांना भेडसावणाऱ्या अडचणींचा अभ्यास करून त्यावर तातडीने उपाययोजना करण्याची आवश्यकता असल्याचे पवार यांच्या भूमिकेतून स्पष्ट होते.

    ‘महाराष्ट्राची औद्योगिक ताकद कायम राहावी’

    महाराष्ट्राची ओळख कायम उद्योगस्नेही राज्य म्हणून राहिली पाहिजे. गुंतवणूकदारांना आकर्षित करण्याबरोबरच राज्यात आधीपासून कार्यरत असलेल्या उद्योगांना टिकवून ठेवणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. नवीन गुंतवणूक आणण्यासाठी मोठ्या घोषणा करण्यासोबत विद्यमान उद्योगांना आवश्यक सुविधा देण्यावर सरकारने भर द्यावा, अशी अपेक्षा पवार यांनी व्यक्त केली.

    राज्य सरकारने उद्योग, उद्योजक आणि कामगार यांच्याशी संवाद साधून त्यांच्या अडचणी समजून घ्याव्यात आणि त्यावर कालबद्ध पद्धतीने निर्णय घ्यावेत. पायाभूत सुविधांचा प्रश्न सोडविल्यास राज्यातील औद्योगिक गुंतवणूक, रोजगारनिर्मिती आणि आर्थिक विकासाला अधिक चालना मिळू शकते. 

    सरकारसमोर दुहेरी आव्हान 

    एकीकडे महाराष्ट्रात मोठ्या प्रमाणावर नवीन गुंतवणूक आणण्याचे प्रयत्न सुरू असताना दुसरीकडे विद्यमान उद्योगांना पायाभूत सुविधांच्या समस्यांना सामोरे जावे लागणे हे सरकारसमोरचे महत्त्वाचे आव्हान आहे. त्यामुळे उद्योगांसाठी असलेली धोरणे प्रत्यक्ष जमिनीवर प्रभावीपणे राबविणे आणि औद्योगिक क्षेत्रातील अडथळे दूर करणे आवश्यक ठरणार आहे. 

    महाराष्ट्राची औद्योगिक आघाडी कायम ठेवण्यासाठी सरकारने केवळ गुंतवणुकीच्या घोषणांवर न थांबता पायाभूत सुविधा, उद्योगांची कार्यक्षमता, रोजगार आणि स्थानिक अर्थव्यवस्था या सर्व बाबींचा एकत्रित विचार करावा, अशी अपेक्षा शरद पवार यांनी व्यक्त केली आहे.