डिजिटल डेस्क, नवी दिल्ली. India Census 2027 Question List: केंद्र सरकारने आगामी राष्ट्रीय जनगणनेसंदर्भात एक मोठे पाऊल उचलले आहे. सरकारने जनगणनेच्या दुसऱ्या टप्प्यासाठी, म्हणजेच लोकसंख्येच्या गणनेसाठी, 40 प्रश्नांची यादी प्रसिद्ध केली आहे.
हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की ही जनगणना अनेक अर्थांनी ऐतिहासिक ठरणार आहे, कारण स्वतंत्र भारताच्या इतिहासात प्रथमच जातीसंबंधित माहिती गोळा केली जाणार आहे. शिवाय, ही संपूर्ण प्रक्रिया देशातील आजपर्यंतची सर्वात मोठी डिजिटल जनगणना असेल.
ते केव्हा आणि कुठे सुरू होईल?
हे लक्षात घ्यावे की, लडाख आणि जम्मू व काश्मीर, हिमाचल प्रदेश व उत्तराखंडच्या बर्फाच्छादित भागांमध्ये जनगणना 1 सप्टेंबर ते 30 सप्टेंबर दरम्यान होईल. घरोघरी जाऊन मोजणी करण्यापूर्वी, रहिवाशांना 17 ऑगस्ट ते 31 ऑगस्ट या कालावधीत स्वतः ऑनलाइन अर्ज भरण्याचा पर्यायही उपलब्ध असेल. देशाच्या उर्वरित भागासाठी जनगणना पुढील वर्षी सुरू होईल.
कोणते महत्त्वाचे प्रश्न विचारले जातील? (Census 2027 question)
सरकारने जाहीर केलेल्या यादीनुसार, या प्रश्नावलीमध्ये लोकांकडून एकूण 40 प्रकारची माहिती मागवली जाईल.
- तुमचे नाव काय आहे?
- कुटुंबप्रमुखाशी तुमचे नाते काय आहे?
- तुमचे लिंग काय आहे? (पुरुष स्त्री इतर)
- तुमची जन्मतारीख आणि वय किती?
- तुमची सध्याची वैवाहिक स्थिती काय आहे?
- लग्नाच्या वेळी तुमचे वय (पूर्ण झालेल्या वर्षांमध्ये) किती होते?
- तुमच्या जोडीदाराचे नाव काय आहे?
- तुमचे घोषित राष्ट्रीयत्व काय आहे?
- तुमचा धर्म कोणता आहे?
- तुम्ही अनुसूचित जाती (SC), अनुसूचित जमाती (ST) किंवा इतर कोणत्याही जातीचे आहात का?
- तुमच्या वडिलांचे नाव आणि तपशील काय आहे?
- तुमच्या आईचे नाव आणि तपशील काय आहे?
- तुम्ही कोणत्याही प्रकारच्या अपंगत्वाने ग्रस्त आहात का?
- तुमची मातृभाषा कोणती आहे आणि तुम्हाला इतर कोणत्या भाषा येतात?
- तुमची साक्षरता आणि डिजिटल साक्षरतेची (संगणक/मोबाईल वापर) स्थिती काय आहे?
- तुम्ही सध्या कोणत्याही शैक्षणिक संस्थेत शिक्षण घेत आहात का?
- तुमची सर्वोच्च शैक्षणिक पात्रता काय आहे आणि तुमचा विषय/शाखा कोणती होती?
- तुम्ही गेल्या एका वर्षात कधी काही आर्थिक काम केले आहे का?
- तुमचा आर्थिक व्यवहार कोणत्या श्रेणीत येतो?
- तुमचा मुख्य व्यवसाय किंवा पेशा कोणता आहे?
- तुमच्या कामाचे/व्यवसायाचे स्वरूप काय आहे – उद्योग, व्यापार किंवा सेवा?
- तुमच्या कामाच्या आधारावर तुमचा वर्ग/श्रेणी कोणती आहे? (उदा. नियोक्ता, कर्मचारी, स्वयंरोजगारित इत्यादी)
- जर तुमच्याकडे नोकरी किंवा व्यवसाय नसेल, तर तुम्ही दिवसभरात प्रामुख्याने काय करता?
- जर तुम्ही काम करत नसाल, तर तुम्ही काम शोधत आहात का किंवा कामासाठी उपलब्ध आहात का?
- तुम्ही तुमच्या कामाच्या ठिकाणी कसा प्रवास करता आणि किती दूरचा प्रवास करता?
- तुमचे जन्मस्थान कोठे आहे?
- या ठिकाणापूर्वी तुमचे शेवटचे निवासस्थान कोणते होते?
- निवासस्थान बदलण्याचे (स्थलांतराचे) मुख्य कारण काय होते?
- शेवटच्या निवासबदलानंतर तुम्ही या गावात/शहरात किती काळ राहत आहात?
- तुमचा कायमचा रहिवासी पत्ता काय आहे?
- तुमची किती मुले सध्या जिवंत आहेत? (फक्त विवाहित, विधवा, घटस्फोटित महिलांसाठी)
- तुम्ही किती जीवित मुलांना जन्म दिला होता? (फक्त विवाहित, विधवा, घटस्फोटित महिलांसाठी)
- गेल्या वर्षभरात तुम्ही किती मुलांना जन्म दिला? (फक्त विवाहित महिलांसाठी)
- तुम्ही तुमची कोविड-19 लस कोठे घेतली?
- तुमची एकूण किती बँक खाती आहेत?
- तुमचा मोबाईल नंबर काय आहे? (उपलब्ध असल्यास)
- तुमचा आधार क्रमांक काय आहे? (उपलब्ध असल्यास)
- तुमचा मतदार ओळखपत्र क्रमांक काय आहे? (उपलब्ध असल्यास)
- तुमचा पासपोर्ट क्रमांक काय आहे? (भारतीय पारपत्र असल्यास)
- तुमच्याकडे वाहन चालविण्याचा परवाना उपलब्ध आहे का?
जनगणना पूर्णपणे डिजिटल पद्धतीने
विशेष बाब म्हणजे, यावेळी संपूर्ण जनगणना पूर्णपणे डिजिटल पद्धतीने होणार असून, त्याद्वारे देशाच्या लोकसंख्येचा एक सविस्तर आणि आधुनिक डेटाबेस तयार केला जाईल.
