एजन्सी, पुणे. Jayant Narlikar passed away: प्रसिद्ध खगोलभौतिकशास्त्रज्ञ, विज्ञान संवादक आणि पद्मविभूषण पुरस्कार विजेते डॉ. जयंत विष्णू नारळीकर यांचे मंगळवारी पुण्यात निधन झाले, अशी माहिती त्यांच्या कुटुंबांनी दिली आहे.  

कुटुंबियांनी दिलेल्या माहितीनुसार, डॉ. नारळीकर यांचे मंगळवारी पहाटे झोपेत निधन झाले. ते 87 वर्षांचे होते. त्यांच्यावर पुण्यातील एका रुग्णालयात नुकतीच कंबर शस्त्रक्रिया झाली होती. त्यांच्या पश्चात तीन मुली आहेत.

भारतीय विज्ञानातील एक उत्तुंग व्यक्तिमत्व असलेले डॉ. नारळीकर हे विश्वविज्ञानातील त्यांच्या अग्रगण्य योगदानासाठी, विज्ञान लोकप्रिय करण्यासाठी केलेल्या प्रयत्नांसाठी आणि देशात प्रमुख संशोधन संस्था स्थापन करण्यासाठी प्रसिद्ध होते.

जयंत नारळीकर यांच्याबद्दल माहिती - (Jayant Narlikar profile)

  • 19 जुलै 1938 रोजी जन्मलेल्या डॉ. नारळीकर यांनी त्यांचे सुरुवातीचे शिक्षण बनारस हिंदू विद्यापीठाच्या (BHU) कॅम्पसमध्ये पूर्ण केले, जिथे त्यांचे वडील विष्णू वासुदेव नारळीकर हे गणित विभागाचे प्राध्यापक आणि प्रमुख होते. ते उच्च शिक्षणासाठी केंब्रिजला गेले आणि मॅथेमॅटिकल ट्रायपोसमध्ये रँग्लर आणि टायसन पदक विजेते बनले.
  • ते टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ फंडामेंटल रिसर्चमध्ये (1972-1989) सामील होण्यासाठी भारतात परतले, जिथे त्यांच्या नेतृत्वाखाली सैद्धांतिक खगोल भौतिकशास्त्र गटाचा विस्तार झाला आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर प्रतिष्ठा प्राप्त झाली.
  • 1988 मध्ये, विद्यापीठ अनुदान आयोगाने डॉ. नारळीकर यांना प्रस्तावित इंटर-युनिव्हर्सिटी सेंटर फॉर अ‍ॅस्ट्रोनॉमी अँड अ‍ॅस्ट्रोफिजिक्स (IUCAA) चे संस्थापक संचालक म्हणून आमंत्रित केले.
  • 2003 मध्ये निवृत्त होईपर्यंत त्यांनी IUCAA चे संचालकपद भूषवले. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली, IUCAA ने खगोलशास्त्र आणि खगोल भौतिकशास्त्रातील अध्यापन आणि संशोधनातील उत्कृष्टतेचे केंद्र म्हणून जगभरात ख्याती मिळवली आहे. ते IUCAA मध्ये एमेरिटस प्रोफेसर होते.

हेही वाचा - Maharashtra Weather Update: मान्सून पुढे सरकला! उद्या राज्यात ऑरेंज अलर्ट, वादळी वाऱ्यासह मुसळधार पावसाची शक्यता 

    जयंत नारळीकर यांना मिळालेले पुरस्कार -

    • 2012 मध्ये, थर्ड वर्ल्ड अकादमी ऑफ सायन्सेसने डॉ. नारळीकर यांना विज्ञानातील उत्कृष्टता केंद्र स्थापन केल्याबद्दल पुरस्कार प्रदान केला.
    • त्यांच्या वैज्ञानिक संशोधनाव्यतिरिक्त, डॉ. नारळीकर हे त्यांच्या पुस्तके, लेख आणि रेडिओ/टीव्ही कार्यक्रमांद्वारे विज्ञान संवादक म्हणून प्रसिद्ध होते. ते त्यांच्या विज्ञानकथांसाठी देखील ओळखले जातात.
    • या सर्व प्रयत्नांसाठी, 1996 मध्ये युनेस्कोने त्यांना लोकप्रिय विज्ञान कार्यांसाठी कलिंग पुरस्काराने सन्मानित केले. डॉ. नारळीकर यांना 1965 मध्ये 26 व्या वर्षी पद्मभूषण प्रदान करण्यात आले.
    • 2004 मध्ये, त्यांना पद्मविभूषण प्रदान करण्यात आले आणि 2011 मध्ये महाराष्ट्र सरकारने त्यांना राज्याचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, महाराष्ट्र भूषण देऊन सन्मानित केले. 2024 मध्ये, भारतातील प्रमुख साहित्यिक संस्था, साहित्य अकादमीने प्रादेशिक भाषेतील (मराठी) लेखनातील सर्वोच्च पुरस्कारासाठी त्यांच्या आत्मचरित्राची निवड केली.

    हेही वाचा - Nagpur News: ‘नागपुरातील पाणी पुरवठा सुरळीत करा’ गडकरींनी घेतला विकास कामांचा आढावा