एजन्सी, मुंबई: शहरभरात लागलेल्या आगीच्या अनेक घटनांच्या पार्श्वभूमीवर मुंबई आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाने सोमवारी महानगर क्षेत्रात 25 नोव्हेंबरपर्यंत रॉकेट आणि आकाशात उडणाऱ्या फटाक्यांच्या वापरावर बंदी घातली आहे.
प्राधिकरणाने जारी केलेल्या आदेशानुसार, हा निर्बंध सर्व निवासी इमारती, गच्च्या, बाल्कनी आणि झोपडपट्टी भागांना लागू होतो.
केवळ दिवाळीच्या रात्री शहराच्या विविध भागांत आगीच्या तीन मोठ्या घटनांची नोंद झाली, ज्यामध्ये अनेक झोपड्या, दुकाने, एक गॅरेज आणि एका व्यावसायिक इमारतीचा काही भाग जळून खाक झाला.
अतिरिक्त महापालिका आयुक्त प्राजक्ता वर्मा-लवांगारे यांच्या स्वाक्षरी असलेल्या या आदेशात, रॉकेट आणि आकाशात उडून गच्ची, बाल्कनी, खिडक्या आणि इतर ज्वलनशील पदार्थांवर पडणाऱ्या इतर फटाक्यांमुळे आगीच्या घटना घडण्याचा धोका असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
प्राधिकरणाने म्हटले आहे की, दाट लोकवस्तीचे भाग, उंच इमारती, झोपडपट्टी परिसर, अरुंद रस्ते आणि एकमेकांना लागून असलेल्या निवासी व व्यावसायिक रचनांमुळे अशा फटाक्यांमुळे आगीच्या अपघातांचा धोका वाढतो, ज्यामुळे जीव आणि मालमत्तेला गंभीर धोका निर्माण होतो.
आदेशानुसार, ही बंदी बीएमसीच्या (BMC) हद्दीत 9 नोव्हेंबरपासून 25 नोव्हेंबर 2026 च्या रात्री 11:59 वाजेपर्यंत लागू राहील.
यामध्ये असेही नमूद करण्यात आले आहे की, रॉकेट आणि तत्सम आकाशातील फटाके वगळता इतर फटाक्यांचा वापर विद्यमान कायदे, सक्षम प्राधिकरणांनी जारी केलेले निर्देश आणि वेळोवेळी न्यायालयाने दिलेल्या आदेशांच्या अधीन राहील.
प्राधिकरणाने सांगितले की, सार्वजनिक सुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी आणि आगीशी संबंधित अपघात रोखण्यासाठी हे निर्बंध आवश्यक होते आणि त्यांनी संबंधित अधिकाऱ्यांना जनजागृती करण्यास सांगितले आहे.
त्याआधी दिवसभरात मुंबईच्या महापौर ऋतू तावडे यांनी एक तातडीचे व्हिडिओ आवाहन जारी करून नागरिकांना जबाबदारीने सण साजरा करण्याचे आणि निवासी इमारतींजवळ किंवा पदपथांवर फटाके न फोडण्याचे आवाहन केले.
शिवसेना (उबाठा) नेते आदित्य ठाकरे यांनी लोकांच्या घरात रॉकेट आणि आकाशातील फटाके शिरून आग लागण्याच्या घटनांमध्ये पोलिस कारवाईची मागणी केली. "अशा प्रकरणांमध्ये पोलिस आणि प्रशासनाने निश्चितपणे अधिकृत कारवाई केली पाहिजे. स्पष्टीकरणाची गरज आहे," असे माजी राज्य पर्यावरण मंत्री म्हणाले.
तथापि, सोमवारी रात्री मुंबईच्या आकाशात रंगीबेरंगी रॉकेट आणि इतर आकाशातील फटाके फुटताना दिसल्याने जमिनीवर या आदेशाची अंमलबजावणी कमकुवत असल्याचे दिसून आले.
महानगरात मुलुंड आणि ओशिवरा येथेही आगीच्या किरकोळ घटना घडल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
कालाचौकी परिसरातील एका दुकानदाराने, नाव न सांगण्याच्या अटीवर सांगितले की, बंदीचा आदेश असूनही लोक अजूनही रॉकेट आणि इतर आकाशातील फटाके खरेदी करत होते.
"सरकारने उच्च करांसह बंदी घातली असली तरी लोकांनी धूम्रपान सोडलेले नाही. फटाक्यांबाबतही तीच परिस्थिती आहे," असे मत त्यांनी व्यक्त केले.
