जेरुसलेम. मंगळवारी झालेल्या निवडणुकीत प्रचंड मतदानानंतर इस्रायलचे अरब पक्ष संसदेत विक्रम जागा मिळवताना दिसत आहेत आणि ते 'किंगमेकर'च्या भूमिकेत येऊ शकतात.

मतांच्या मोजणीवरून समजते की दोन मुख्य अरब पक्ष जवळपास 19 जागा जिंकण्याच्या मार्गावर आहेत, जे नेसेट (इस्रायली संसद) मध्ये त्यांच्या सध्याच्या संख्येपेक्षा जवळपास दुप्पट आहे. हे दोन मुख्य पक्ष आहेत युसूफ जबरीन यांच्या नेतृत्वाखालील जॉइंट लिस्ट आणि मन्सूर अब्बास यांच्या नेतृत्वाखालील राम.

जॉइंट लिस्टने काय म्हटले?

अरब-बहुल जॉइंट लिस्टचे नेते युसूफ जबरीन यांनी म्हटले की त्यांचा पक्ष आपल्या संभाव्य 12 जागांचा वापर नेतान्याहू यांचे सरकार हटवण्यासाठी आणि इस्रायलची राजकीय परिस्थिती बदलण्यास मदत करण्यासाठी करेल. जबरीन यांनी म्हटले की जॉइंट लिस्ट आयझेनकोट यांच्या नेतृत्वाखालील सरकारमध्ये सहभागी होऊ शकत नाही, कारण त्यांनी गाझामध्ये इस्रायली लष्करी मोहीम आणि दक्षिण लेबनानवरील कब्जाचे समर्थन केले होते.

तथापि, त्यांनी बाहेरून आयझेनकोट यांच्या गटाला पाठिंबा देण्याची शक्यता उघडी ठेवली आहे, जेणेकरून एक असे सरकार बनू शकेल जे विश्वासदर्शक ठरवात टिकून राहू शकेल. अरब शहर उम्म अल-फहममधील आपल्या घरातून बोलताना जबरीन यांनी म्हटले, "आमच्याकडे आपल्या समुदायाची सुरक्षा, त्यांच्या अधिकारांना पुढे नेणे आणि त्यांच्यासाठी समानतेला प्रोत्साहन देण्याच्या मागण्या आहेत."

Ra'am चे काय म्हणणे आहे?

    दुसरा मुख्य अरब पक्ष, राम (Ra'am) चे नेतृत्व मन्सूर अब्बास करत आहेत. त्यांनी रामला एक आकर्षक आघाडी सहकारी बनवण्याचा प्रयत्न केला आहे. यासाठी त्यांनी एका माजी ज्यू पोलीस अधिकाऱ्याला आपल्या यादीत समाविष्ट केले आहे आणि म्हटले आहे की ते आयझेनकोट यांच्या नेतृत्वाखालील सरकारमध्ये सहभागी होतील.

    मंगळवारी रात्री मतदान संपल्यानंतर इस्रायली टेलिव्हिजनशी बोलताना पक्षाचे प्रमुख मन्सूर अब्बास यांनी म्हटले, "मला विश्वास आहे की आपण अडचणींवर मात करू शकतो... आणि मला वाटते की (आयझेनकोट) गटाचे बहुतांश मतदार राअम पक्षासोबत सरकार बनताना पाहू इच्छितात."

    त्यांनी सांगितले की निवडणुकीपूर्वीच आयझेनकोट गटाच्या वरिष्ठ सदस्यांनी त्यांच्यासोबत एका संभाव्य करारावर चर्चा केली होती. त्यांनी म्हटले, "फक्त चेंज ब्लॉकच नाही, तर प्रत्येक जण आमच्याशी बोलत आहे. काही दिवसांपूर्वी उजव्या विचारसरणीच्या छावणीच्या एका खूपच वरिष्ठ सदस्याने माझ्याशी संपर्क साधला होता."

    निवडणूक प्रचारादरम्यान आयझेनकोट यांनी कोणत्याही अरब पक्षासोबत मिळून सरकार बनवण्याची शक्यता फेटाळून लावली. त्यांनी याचे कारण सामायिक मूल्यांची कमतरता सांगितले, ज्यामध्ये इस्रायलला एक ज्यू आणि लोकशाही देश म्हणून मान्यता देणे देखील समाविष्ट आहे.

    काय करतील नेतान्याहू?

    नेतान्याहू यांच्या लिकुड पक्षाने स्पष्ट केले आहे की तो सरकार बनवण्यासाठी कोणत्याही अरब पक्षासोबत चर्चा करणार नाही. जेरुसलेममध्ये पक्ष मुख्यालयावर प्रवक्ते गाई लेव्ही यांनी म्हटले, "असे होण्याचा कोणताही प्रश्नच नाही. हा तर असा प्रश्न आहे जो विचारलाच गेला नाही पाहिजे."

    इस्रायली पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांच्या पक्ष लिकुडने अरब पक्षांवर देशाच्या निवडणुकीत हेराफेरीचा आरोप केला आहे. नेतान्याहू यांनीही अरब पक्षांवर निवडणुकीत हेराफेरीचा आरोप केला.

    मन्सूर अब्बास कोण आहेत?

    मन्सूर अब्बास (52) एक अरब-इस्रायली राजकारणी, डेंटिस्ट आणि राम (Ra'am) पक्षाचे नेते आहेत. 2019 मध्ये नेसेट (इस्रायली संसद) साठी निवडले गेल्यानंतर त्यांनी एक व्यावहारिक आणि अंतर्गत मुद्द्यांवर लक्ष केंद्रित केलेला दृष्टिकोन adopt करून अरब राजकारणाला एक नवीन दिशा दिली.

    इस्रायल-पॅलेस्टाईनच्या व्यापक संघर्षाला आपल्या चर्चेची अट बनवण्याऐवजी ते अरब नागरिकांसाठी नागरी लाभांना प्राधान्य देतात. त्यांचे मुख्य लक्ष गुन्हेगारी, सामाजिक-आर्थिक असमानता, मूलभूत पायाभूत सुविधा आणि नगरपालिका फंडिंगसारख्या मुद्द्यांवर राहते. त्यांनी 2021 ते 2022 पर्यंत इस्रायलच्या सत्ताधारी आघाडी सरकारमध्येही काही काळासाठी काम केले आहे.

    जॉइंट लिस्ट काय आहे?

    जॉइंट लिस्ट इस्रायलमध्ये अरब-बहुसंख्याक पक्षांची एक आघाडी आहे, ज्याला 2015 मध्ये अरब नागरिकांच्या मतांना एकवटण्यासाठी बनवले गेले होते. यामध्ये अहमद तिबी यांचा ताल (Ta'al) पक्ष समाविष्ट आहे. ऐतिहासिकदृष्ट्या या आघाडीत हदाश (Hadash) सारखे धर्मनिरपेक्ष, राष्ट्रवादी आणि डाव्या विचारसरणीचे पक्षही सोबत राहिले आहेत.

    ही आघाडी नागरी समानता, अरब समुदायांमध्ये गुन्हेगारीशी लढणे आणि कब्जा संपवणे यांसारख्या मुद्द्यांवर प्रचार करते. हिने सरकारांमध्ये थेट सहभागी होण्याऐवजी, बाहेरून त्यांना पाठिंबा दिला आहे.

    इस्रायलमध्ये अरबांची स्थिती

    इस्रायलचे अरब नागरिक, जे बहुधा स्वतःला अरब-इस्रायली किंवा इस्रायलमध्ये राहणारे पॅलेस्टिनी नागरिक म्हणतात, एकूण लोकसंख्येचा 20% हिस्सा आहेत. यांची संख्या जवळपास 21 लाख आहे. ते वैद्यकीय क्षेत्रात एक महत्त्वाची भूमिका बजावतात.

    इस्रायलच्या आरोग्य मंत्रालय आणि टॉब सेंटर फॉर सोशल पॉलिसी स्टडीजच्या आकडेवारीनुसार, इस्रायलमध्ये एकूण डॉक्टरांमध्ये 20% पेक्षा जास्त, परिचारिकांमध्ये (नर्सेस) जवळपास एक-तृतीयांश आणि परवानाधारक फार्मसिस्टमध्ये जवळपास अर्धे लोक अरब समुदायातील आहेत.

    दोन अरब नागरिक सुप्रीम कोर्टाचे न्यायाधीश म्हणूनही काम कर चुके आहेत. याशिवाय, अरब इंजिनिअर्स, विद्वान, लेखक आणि ॲथलीट्स देखील सार्वजनिक जीवनात सक्रिय भूमिका बजावतात.

    अरब पक्षांचा जुना पाठिंबा

    अनेक दशकांपर्यंत, अरब पक्षांनी सरकारांना बाहेरून पाठिंबा दिला. कॅबिनेटमध्ये प्रतिनिधित्व केवळ काही वैयक्तिक नियुक्त्यांपर्यंतच मर्यादित होते. यामध्ये 2001 मध्ये द्रुझ (Druze) समुदायाचे खासदार सालाह तारीफ, 2007मध्ये लेबर पक्षाचे रालेब मजादेले, आणि नंतरच्या काळात इसावी फ्रेज आणि अयुब कारा समाविष्ट होते.

    2021 मध्ये एक मोठा बदल आला, जेव्हा अब्बास यांच्या इस्लामिक पक्ष रामने नफ्ताली बेनेट आणि यायर लॅपिड यांच्या सत्ताधारी आघाडीत सहभागी होण्याचा निर्णय घेतला.