नवी दिल्ली. अमेरिका-व्हेनेझुएला संघर्षामुळे (america venezuela conflict) कच्च्या तेलाच्या किमती बातम्यांमध्ये आहेत. तेलाच्या किमती थोड्याशा कमी झाल्या आहेत आणि प्रति बॅरल $60 च्या आसपास राहिल्या आहेत. व्हेनेझुएलामध्ये जगातील सर्वात मोठे सिद्ध तेल साठे आहेत. यामुळे या हल्ल्याचा आंतरराष्ट्रीय किमतींवर काय परिणाम होऊ शकतो याबद्दल चिंता निर्माण झाली आहे.
अमेरिकेच्या निर्बंधांमुळे व्हेनेझुएलाची तेल निर्यात कमी झाल्यामुळे जागतिक स्तरावर कच्च्या तेलाच्या किमती सध्या कमी आहेत. शिवाय, शनिवारी आलेल्या ताज्या अहवालांनुसार, व्हेनेझुएलाच्या मुख्य सुविधेतील तेल शुद्धीकरण सामान्य होते.
दरम्यान, व्हेनेझुएलाचे सरकारी मालकीचे तेल उत्पादन आणि शुद्धीकरण शनिवारी सामान्यपणे सुरू होते आणि देशाच्या अध्यक्षांना पदच्युत करण्यासाठी अमेरिकेने केलेल्या हल्ल्यात ते सुरक्षित होते, असे ऊर्जा कंपनी पीडीव्हीएसएच्या कारभाराशी परिचित असलेल्या दोन सूत्रांनी म्हटलं आहे, असं रॉयटर्सने आपल्या वृत्तात म्हटले आहे.
निकोलस मादुरो अमेरिकेच्या ताब्यात
अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प म्हणाले की, अमेरिकन सैन्याने राष्ट्राध्यक्ष निकोलस मादुरो यांना ताब्यात घेतले आहे, ही कारवाई अमली पदार्थांच्या तस्करी आणि सत्तेत बेकायदेशीरपणाच्या आरोपांवरून त्यांच्यावर अनेक महिन्यांच्या दबावानंतर झाली.
देशातील सर्वात मोठ्या परंतु तेल निर्यातीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या कराकस जवळील ला ग्वायरा बंदराला मोठे नुकसान झाले आहे, असे एका सूत्राने सांगितले.
डिसेंबरमध्ये, ट्रम्पने देशात प्रवेश करणाऱ्या किंवा बाहेर पडणाऱ्या तेल टँकरवर नाकाबंदीची घोषणा केली आणि अमेरिकेने व्हेनेझुएलाच्या तेलाचे दोन माल जप्त केले. रॉयटर्सच्या वृत्तानुसार, अमेरिकेच्या उपाययोजनांमुळे अनेक जहाज मालकांना व्हेनेझुएलाच्या पाण्यापासून दूर त्यांच्या जहाजांचा मार्ग बदलावा लागला, ज्यामुळे PDVSA चा कच्चा तेल आणि इंधनाचा साठा झपाट्याने वाढला. कच्च्या तेलाच्या उत्पादनात किंवा शुद्धीकरणात कपात टाळण्यासाठी PDVSA ला बंदरांवर वितरण कमी करावे लागले आणि टँकरमध्ये तेल साठवावे लागले.
मॉनिटरिंग डेटा आणि अंतर्गत कागदपत्रांनुसार, गेल्या महिन्यात ओपेक देशाची निर्यात नोव्हेंबरमध्ये पाठवल्या जाणाऱ्या 950,000 बॅरल प्रतिदिन (bpd) च्या जवळपास निम्म्यापर्यंत घसरली.
अमेरिकेच्या या हालचालींमुळे अनेक जहाज मालकांना व्हेनेझुएलाच्या पाण्यावरून त्यांची जहाजे वळवावी लागली, ज्यामुळे PDVSA च्या कच्च्या तेलाचा आणि इंधनाचा साठा झपाट्याने वाढला.
हेही वाचा - अमेरिकेच्या व्हेनेझुएलावरील हल्ल्यानंतर भारताचा मोठा निर्णय; मार्गदर्शक सूचना, हेल्पलाईन नंबर जारी
अमेरिकेच्या व्हेनेझुएलावरील हल्ल्यामुळे भारताचे किती नुकसान होईल?
चीन हा व्हेनेझुएलाच्या तेलाचा सर्वात मोठा आयातदार आहे. अलिकडच्या राजकीय घडामोडींकडे भारतीय दृष्टिकोनातून पाहण्याची गरज आहे. गेल्या वर्षभरात भारताची तेल आयात वेगाने वाढली आहे.
भारताचे व्हेनेझुएलासोबतचे व्यापारी संबंध मुख्यत्वे तेल आयातीवर अवलंबून आहेत. अमेरिकेच्या निर्बंधांमुळे, 2021 आणि 2022 मध्ये व्हेनेझुएलामधून भारताची तेल आयात जवळजवळ शून्यावर आली. 2021-22 आणि 2022-23 या आर्थिक वर्षात व्हेनेझुएलामधून भारताची एकूण आयात अनुक्रमे 89 दशलक्ष डॉलर्स आणि 250 दशलक्ष डॉलर्स इतकी घसरली.
तथापि, 2023-24 पर्यंत भारत-व्हेनेझुएला तेल व्यापार सुधारला, पेट्रोलियम आयात जवळजवळ 1 अब्ज डॉलर्सपर्यंत वाढली. डिसेंबर 2023 मध्ये, भारत थोडक्यात व्हेनेझुएलाच्या तेलाचा सर्वात मोठा खरेदीदार बनला.
सध्याच्या अतिपुरवठ्याच्या बाजारपेठेमुळे व्हेनेझुएलामध्ये अमेरिकेच्या तात्काळ लष्करी कारवाईचा जागतिक कच्च्या तेलाच्या किमतींवर मर्यादित अल्पकालीन परिणाम होण्याची अपेक्षा आहे, परंतु दीर्घकाळ चालणारा संघर्ष किंवा वाढीव निर्बंधांमुळे किमती लक्षणीयरीत्या वाढू शकतात. भारत कच्च्या तेलाच्या आयातीवर अवलंबून आहे. म्हणूनच, जागतिक किमतींमध्ये वाढ झाल्याने आयात खर्च आणि देशांतर्गत महागाई वाढू शकते.
