नवी दिल्ली: प्रायव्हेट सेक्टरमध्ये नोकरी करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांसाठी दिलाशाची बातमी आहे, जे जास्त पगाराच्या आधारावर पेन्शन मिळण्याची अपेक्षा लावून बसले आहेत. बॉम्बे हाय कोर्टाने कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेला (EPFO) निर्देश दिले आहेत की 40 पेक्षा जास्त कर्मचाऱ्यांच्या हायर पेन्शनशी जोडलेल्या अर्जांवर आठ आठवड्यांच्या आत कारवाई करावी. कोर्टाने स्पष्ट केले आहे की कंपनीच्या PF ट्रस्टच्या नियमांचा हवाला देऊन पात्र कर्मचाऱ्यांची जास्त पेन्शनची मागणी फेटाळली जाऊ शकत नाही.

काय आहे संपूर्ण प्रकरण? 

हे प्रकरण त्या कर्मचाऱ्यांशी संबंधित होते, ज्यांनी कर्मचारी पेन्शन योजने अंतर्गत (EPS 95) जास्त वेतनाच्या आधारावर पेन्शन मिळवण्यासाठी जॉइंट ऑप्शन दिला होता. EPFO ने काही कर्मचाऱ्यांचे अर्ज हे सांगत फेटाळले होते की त्यांच्या कंपन्यांच्या PF ट्रस्टचे नियम ठरवलेल्या वेतन मर्यादेपेक्षा (wage ceiling) अधिक योगदानाची परवानगी देत नव्हते किंवा त्यांच्यात जास्त पेन्शनसाठी जॉइंट ऑप्शनची तरतूद नव्हती. यानंतर कर्मचाऱ्यांनी कोर्टाचे दार ठोठावले.

हाय कोर्टाने काय म्हटले? 

जस्टिस संदीप व्ही. मारणे यांच्या खंडपीठाने EPFO च्या त्या आदेशांना रद्द केले, ज्यांच्यामध्ये कर्मचाऱ्यांचे अर्ज फेटाळण्यात आले होते. कोर्टानुसार, कंपनीच्या PF ट्रस्टचे नियम मुख्य रूपाने भविष्य निर्वाह निधीच्या व्यवस्थापनाशी जोडलेले असतात. या नियमांना आधार बनवून कोणत्या पात्र कर्मचाऱ्याला EPS-95 अंतर्गत जास्त पेन्शनचा पर्याय घेण्यापासून रोखले जाऊ शकत नाही. कोर्टाने EPFO ला संबंधित कर्मचाऱ्यांच्या जॉइंट ऑप्शन अर्जांवर आठ आठवड्यांच्या आत कारवाई करण्याचे आणि त्यांना मंजुरी देण्याचे निर्देश दिले.

काय सर्व कर्मचाऱ्यांना मिळेल जास्त पेन्शन?

    या निर्णयाचा अर्थ हा नाही की आता प्रत्येक प्रायव्हेट कर्मचाऱ्याला जास्त पेन्शन (Pension) मिळू लागेल. यासाठी ठरवलेल्या पात्रता अटी पूर्ण करणे गरजेचे आहे. कर्मचारी आणि नियोक्त्याचा जॉइंट ऑप्शन, वेतनाच्या आधारावर केलेल्या PF योगदानाची आणि आवश्यक कागदपत्रांची तपासणी केली जाऊ शकते.

    जॉइंट ऑप्शन काय आहे? 

    हा कर्मचारी आणि नियोक्त्याच्या वतीने मिळून दिला जाणारा पर्याय आहे, ज्याच्याद्वारे पात्र कर्मचारी EPS अंतर्गत जास्त वेतनाच्या आधारावर पेन्शनची गणना करून घेण्याचा दावा करू शकतात. केवळ जास्त पगार असणे जास्त पेन्शनची गॅरंटी नाही.

    कर्मचाऱ्यांसाठी काय अर्थ आहेत? 

    हा निर्णय खास करून त्या पात्र कर्मचाऱ्यांसाठी दिलासा आहे, ज्यांचा जास्त पेन्शनचा अर्ज कंपनीच्या PF ट्रस्टच्या नियमांचा हवाला देऊन फेटाळण्यात आला होता। तथापि, हा निर्णय सर्व EPFO सदस्यांसाठी नवीन अर्ज प्रक्रिया सुरू होण्याचा किंवा सर्वांना आपोआप जास्त पेन्शन मिळण्याचा आदेश नाही.