धर्म डेस्क, नवी दिल्ली. या वर्षी 14 सप्टेंबर 2026 का दिवस धार्मिक दृष्टीने अत्यंत खास मानला जात आहे. या दिवशी हरतालिका तीज आणि गणेश चतुर्थीचा योग बनत आहे. एकीकडे महिला भगवान शिव आणि माता पार्वतीची पूजा करून अखंड सौभाग्याची कामना करतील, तर दुसरीकडे गणपती बाप्पाची पूजा करून सुख-समृद्धी आणि विघ्नांपासून मुक्तीची प्रार्थना केली जाईल.
दोन्ही व्रत एकाच दिवशी आल्यामुळे अनेक लोकांच्या मनात हा प्रश्न आहे की काय दोन्ही व्रत वेगवेगळे ठेवावे लागतील? पूजा कोणत्या वेळी केली पाहिजे आणि व्रताचा पारण कधी केला जाईल? चला जाणून घेऊया या सर्व प्रश्नांची उत्तरे.
14 सप्टेंबरला कधीपर्यंत असेल तृतीया तिथि?
पंचांगानुसार, 14 सप्टेंबरच्या सकाळी 7 वाजून 6 मिनिटांपर्यंत तृतीया तिथि राहील. यानंतर चतुर्थी तिथि सुरू होईल. म्हणूनच हरतालिका तीजची मुख्य पूजा सकाळी तृतीया तिथीतच करणे शुभ राहील. अशा स्थितीत व्रत ठेवणाऱ्या महिला सकाळी लवकर उठून स्नानादी केल्यानंतर तीजची पूजा करू शकतात.
काय दोन्ही व्रत वेगवेगळे ठेवावे लागतील?
हरतालिका तीजचे व्रत खूप कठीण मानले जाते. अनेक महिला या दिवशी निर्जला व्रत ठेवतात म्हणजेच पूर्ण दिवस ना अन्न ग्रहण करतात ना पाणी ग्रहण करतात. जर तुम्ही हरतालिका तीजचे निर्जला व्रत ठेवणार असाल, तर गणेश चतुर्थीचे व्रतही त्यातच समाविष्ट मानले जाईल. सकाळी उठून मंदिरात तुम्ही दोन्ही व्रत एकत्र ठेवण्याचा संकल्प करू शकता.
सकाळी करा हरतालिका तीजची पूजा
14 सप्टेंबरला हरतालिका तीजच्या पूजेची शुभ वेळ सकाळी 6 वाजून 5 मिनिटांपासून 7 वाजून 6 मिनिटांपर्यंत राहील. यादरम्यान स्नान करून स्वच्छ वस्त्रे परिधान करा आणि पूजेची जागा स्वच्छ करा. यानंतर भगवान शिव आणि माता पार्वतीची वाळू किंवा मातीपासून प्रतिमा बनवून त्यांची पूजा करा.
माता पार्वतीला सुहागाचे साहित्य (सौभाग्य द्रव्य) अर्पण करा आणि भगवान शिवाला बेलपत्र, फुले, फळे इत्यादी वाहा. यानंतर हरतालिका तीजची कथा ऐका किंवा वाचा आणि भगवान शिव-पार्वतीकडे सुखी वैवाहिक जीवन आणि अखंड सौभाग्याची कामना करा.
दुपारी करा गणेशजींची स्थापना
हरतालिका तीजची सकाळची पूजा पूर्ण केल्यानंतर दुपारी गणेश चतुर्थीची पूजा आणि गणपती स्थापनेची तयारी करा. 14 सप्टेंबरला गणेश स्थापनेसाठी सकाळी 11 वाजून 52 मिनिटांपासून दुपारी 12 वाजून 41 मिनिटांपर्यंतची वेळ शुभ सांगितली गेली आहे. यादरम्यान घरात गणेशजींची प्रतिमा स्थापित करा. गणपती बाप्पाला दुर्वा, लाल फुले, मोदक आणि फळे अर्पण करा. यानंतर गणेशजींची विधी-विधानाने पूजा करा आणि गणेश चतुर्थीची कथा वाचा किंवा ऐका.
संध्याकाळी पुन्हा करा शिव-पार्वतीची पूजा
हरतालिका तीजची पूजा केवळ सकाळपुरती मर्यादित नसते. संध्याकाळच्या वेळीही भगवान शिव आणि माता पार्वतीची पूजा, आरती आणि व्रत कथा ऐकली जाते. 14 सप्टेंबरला संध्याकाळी 6 वाजून 28 मिनिटांपासून 7 वाजून 37 मिनिटांपर्यंत पूजेची शुभ वेळ सांगितली गेली आहे. यादरम्यान शिव-पार्वतीची आरती करा. हरतालिका तीजच्या दिवशी रात्री जागरण करण्याची परंपरा आहे.
हरतालिका तीजचे व्रत कधी सोडावे?
या दिवशी सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे व्रताचा पारण तृतीया तिथि समाप्त होताच केला जात नाही. हरतालिका तीजच्या व्रताचा पारण दुसऱ्या दिवशी 15 सप्टेंबरला सूर्योदय झाल्यानंतरच केला जाईल. यासोबतच गणेश चतुर्थीच्या व्रताचा पारणही होतो.
अत:, 14 सप्टेंबरचा दिवस भाविकांसाठी आध्यात्मिकदृष्ट्या अत्यंत खास राहील. या दिवशी दोन मोठे सण एकत्र येत आहेत.
(अस्वीकरण: या लेखात सांगितलेले उपाय/लाभ/सल्ले आणि विधाने केवळ सामान्य माहितीसाठी आहेत. दैनिक जागरण तसेच जागरण न्यू मीडिया येथे या लेखाच्या फीचरमध्ये लिहिलेल्या गोष्टींचे समर्थन करत नाही. या लेखात समाविष्ट माहिती विविध माध्यमे/ज्योतिषी/पंचांग/प्रवचने/मान्यता/धर्मग्रंथ/दंतकथांमधून संग्रहित केली गेली आहे. वाचकांना विनंती आहे की लेखाला अंतिम सत्य किंवा दावा मानू नये आणि आपल्या विवेकाचा वापर करावा. दैनिक जागरण तसेच जागरण न्यू मीडिया अंधश्रद्धेच्या विरोधात आहे.)
