धर्म डेस्क, नवी दिल्ली. दिवाळीचा 5 दिवसांचा महोत्सव 6 नोव्हेंबर रोजी धनत्रयोदशीसोबत सुरू झाला आहे. आज 7 नोव्हेंबर 2026, शनिवारच्या दिवशी दिवाळीचा दुसरा महोत्सव 'नरक चतुर्दशी' ज्याला छोटी दिवाळी आणि रूप चौदस या नावाने देखील ओळखले जाते.

हिंदू पंचांगानुसार ही दिवाळीच्या एक दिवस आधी येते, परंतु या वर्षी चतुर्दशीची तिथी दोन दिवस असल्यामुळे अनेक लोकांना याच्या तारखेबाबत गोंधळ निर्माण झाला आहे.

नरक चतुर्दशीबाबत अशी मान्यता आहे की, या दिवशी अभ्यंग स्नान केल्याने नरकात जावे लागत नाही. यासोबतच खऱ्या मनाने विधि-विधानासह पूजा केल्याने व्यक्तीला आपल्या पापांपासून मुक्ती मिळते. या दिवशी लोक दिवे लावण्यासोबत संध्याकाळी यमाचा दिवा देखील लावतात. चला जाणून घेऊया नरक चतुर्दशी कधी साजरी केली जाईल आणि अभ्यंग स्नानासाठी योग्य मुहूर्त काय असणार आहे?

नरक चतुर्दशी 2026 तारीख आणि मुहूर्त

हिंदू पंचांगानुसार कार्तिक महिन्याच्या कृष्ण पक्षाच्या चतुर्दशी तिथीवर 'नरक चतुर्दशी' साजरी केली जाते. या वर्षी ही तिथी 7 नोव्हेंबर 2026, शनिवार रोजी सकाळी 10 वाजून 47 मिनिटांनी सुरू होऊन पुढच्या दिवशी 8 नोव्हेंबरच्या सकाळी 11 वाजून 27 मिनिटांपर्यंत राहील.

अशा वेळी उदया तिथीनुसार नरक चतुर्दशी 7 नोव्हेंबर 2026 रोजी आहे.

    नरक चतुर्दशी अभ्यंग स्नानाचा मुहूर्त 2026

    नरक चतुर्दशीच्या दिवशी अभ्यंग स्नानाचा मुहूर्त सकाळी 5 वाजून 41 मिनिटांपासून ते 06 वाजून 38 मिनिटांपर्यंत आहे. तर तिथेच नरक चतुर्दशीच्या दिवशी चंद्रोदयाची वेळ सकाळी 5 वाजून 41 मिनिटांवर आहे.

    नरक चतुर्दशीवर काय करावे?

    • या दिवशी ब्रह्म मुहूर्तावर उठून तेल स्नान केले पाहिजे.
    • या दिवशी अभ्यंग स्नानाचे देखील विशेष महत्त्व आहे.
    • या दिवशी नवीन कपडे घालणे देखील शुभ मानले जाते.
    • मातीचे दिवे लावण्याची परंपरा देखील पाळली जाते.

    नरक चतुर्दशी पूजा विधी

    नरक चतुर्दशीची पूजा सहसा संध्याकाळच्या वेळी केली जाते. यासाठी पूजा स्थान स्वच्छ करून तिथे पिठाने किंवा तांदळाने एक स्वस्तिक चिन्ह बनवले जाते.

    आता चौरंग (चौकी) स्थापित करून त्यावर लाल रंगाच्या कपड्याचे आसन पसरावे.

    यानंतर चौरंगावर माता लक्ष्मी, गणेश जी, हनुमान जी आणि श्रीकृष्ण भगवान यांची मूर्ती स्थापित करावी.

    यानंतर चौरंगाच्या उजव्या बाजूला एक तुपाचा दिवा लावणे शुभ मानले जाते. देवाच्या आसनावर काही अक्षता अर्पण कराव्यात.

    यानंतर मातीचे 14 दिवे लावून चौरंगाजवळ ठेवून द्यावेत.

    नंतर पाण्याने भरलेल्या पात्रातून तीन वेळा या दिव्यांचे आचमन करावे आणि चौथ्या वेळी पाण्याने आपला हात स्वच्छ करावा.

    धूप-दिवा लावण्यासोबत मिठाई आणि गूळ-फुटाण्यांचा (गूळ-चण्याचा) नैवेद्य दाखवला पाहिजे.

    घराच्या मुख्य प्रवेशद्वारावर दिवा लावल्यानंतर यमराजांसाठी दिवा लावून दक्षिण दिशेला घराबाहेर ठेवला पाहिजे.

    अस्वीकरण: या लेखात सांगितलेले उपाय/लाभ/सल्ला आणि विधाने केवळ सामान्य माहितीसाठी आहेत. दैनिक जागरण येथे या लेख वैशिष्ट्यात लिहिलेल्या गोष्टींचे समर्थन करत नाही. या लेखात अंतर्भूत माहिती विविध माध्यमे/ज्योतिषी/पंचांग/प्रवचने/मान्यता/धर्मग्रंथ/दंतकथा यांतून संग्रहित केली गेली आहे. वाचकांना विनंती आहे की लेखाला अंतिम सत्य अथवा दावा मानू नये आणि स्वतःच्या विवेकाचा वापर करावा. दैनिक जागरण अंधश्रद्धेच्या विरोधात आहे.