नवी दिल्ली. दरवर्षी कार्तिक पक्षाच्या चतुर्थी तिथीच्या प्रसंगी करवा चौथचा उपवास सुहासिनी स्त्रियांद्वारे ठेवला जातो. या वर्षी हा सण 29 ऑक्टोबर 2026, गुरुवारी पाळला जाईल. या खास प्रसंगी लग्न झालेल्या स्त्रिया पतीच्या दीर्घ आयुष्यासाठी आणि अधिक चांगल्या भविष्याच्या कल्पनेसाठी निर्जला उपवास ठेवतात. करवा चौथच्या दिवशी भगवान शिव, माता पार्वती, करवा माता आणि चंद्राची विशेष करून पूजा-अर्चा केली जाते. पण तुम्ही कधी विचार केला आहे का की करवा चौथच्या दिवशी स्त्रिया फक्त चंद्र देवतेचीच का पूजा करतात, सूर्यदेवाची का नाही? चला जाणून घेऊया यामागच्या पौराणिक कथेविषयी.

चंद्र देवतेशी जोडलेली पौराणिक कथा -

वैदिक ज्योतिष परंपरेचे मानले तर चंद्रमा हा मन, गारवा, माता आणि मानसिक शांतीचा कारक आहे. हेच कारण आहे की करवा चौथ असलेल्या दिवशी लग्न झालेल्या स्त्रिया आपल्या पतीच्या दीर्घ आयुष्यासाठी आणि लग्न झालेल्या जीवनात प्रेम टिकवून ठेवण्यासाठी शीतलतेचे प्रतीक चंद्र देवतेची पूजा करतात आणि त्यांना अर्घ्य देतात. पौराणिक कथांनुसार, चंद्र देव आपल्या सर्व पत्नींपैकी सर्वात जास्त प्रेम रोहिणीवर करत होते. करवा चौथच्या प्रसंगी रोहिणी नक्षत्राचा खास संयोग बनतो, ज्या कारणाने चंद्राचे अधिक महत्त्व वाढते. चंद्र देवाची पूजा केल्याने जीवनात सुख-समृद्धी, मानसिक शांती आणि प्रेम टिकून राहते.

करवा चौथला सूर्याची पूजा का होत नाही? 

याउलट हिंदू परंपरांमध्ये जिथे सूर्यदेवाला खूप तेजवान आणि उग्र देवता मानले जाते, तर दुसरीकडे चंद्रमा गारवा आणि शांतीचे प्रतीक आहे. याच कारणामुळे चंद्र देवाचे शीतल किरण लग्न झालेल्या जीवनातील कटकट दूर करण्यात मदतगार आहेत. महाभारतात श्रीकृष्णाच्या सांगण्यावरून द्रौपदीने पांडवांच्या रक्षणासाठी करवा चौथचा उपवास ठेवला होता. करवाचा खरा अर्थ मातीचे छोटे भांडे आणि चौथचा अर्थ चतुर्थीचा दिवस आहे. म्हणजेच या दिवशी करव्यात पाणी भरून शीतलतेचे प्रतीक चंद्र देवाला अर्घ्य दिले जाते. याच कारणामुळे या सणाला करवा चौथ असेही म्हटले जाते.

करवा चौथ 2026 मुहूर्त -

    या वर्षी करवा चौथच्या पूजेसाठी शुभ मुहूर्त संध्याकाळी 5 वाजून 38 मिनिटांपासून ते संध्याकाळी 6 वाजून 56 मिनिटांपर्यंत राहणार आहे. या दरम्यान सुहासिनी स्त्रिया भगवान शिव-माता पार्वती, भगवान गणेश आणि करवा माता यांची विशेष पूजा-अर्चा करतात. मानले जाते की पूजेच्या वेळी करवा चौथच्या वेळी कथा ऐकण्याची आणि कुटुंबाच्या सुख-समृद्धीची कामना करण्याची परंपरा पाळली जाते.

    अस्वीकरण: या लेखात सांगितलेले उपाय/लाभ/सल्ला आणि विधान केवळ सामान्य माहितीसाठी आहेत। दैनिक जागरण येथे या लेख वैशिष्ट्यात लिहिलेल्या गोष्टींचे समर्थन करत नाही। या लेखात अंतर्भूत माहिती विविध माध्यमे/ज्योतिषी/पंचांग/प्रवचने/मान्यता/धर्मग्रंथ/दंतकथांमधून गोळा केली गेली आहे। वाचकांना विनंती आहे की लेखाला अंतिम सत्य किंवा दावा मानू नये आणि आपल्या विवेकबुद्धीचा वापर करावा। दैनिक जागरण अंधश्रद्धेच्या विरोधात आहे।