धर्म डेस्क, नवी दिल्ली. भगवान गणेश हे सर्व देवी-देवतांमध्ये प्रथम पूजनीय आहेत. विवाहाची अग्नि प्रज्वलित होण्यापूर्वी, नवीन दुकान उघडण्यापूर्वी किंवा वहीखात्यावर पहिले पान लिहिण्यापूर्वी भगवान गणेशाचे नाव घेतले जाते. ते विघ्नहर्ता आहेत, जे अडथळे दूर करणारे आहेत. भाद्रपद महिन्याच्या दहा दिवसांपर्यंत ते फक्त आपल्या प्रार्थनाच पूर्ण करत नाहीत तर ते पृथ्वीवर निवास करतात.

या वर्षी गणेश चतुर्थीचा सण 14 सप्टेंबर 2026, सोमवारच्या दिवशी आहे. जो महाराष्ट्र, गोवा, कर्नाटक, तेलंगणा, गुजरातसह देशभरातील विविध भागांतील लाखो कुटुंबांसाठी भक्ती करण्याची सुवर्णसंधी असतो. चला जाणून घेऊया गणेश चतुर्थी 2026 शी संबंधित अचूक तिथी, मूर्ती स्थापना मुहूर्त, पूजा पद्धतीचे टप्पे, साहित्य, विसर्जन कॅलेंडरसह संपूर्ण माहिती.

गणेश चतुर्थी 2026 तिथी आणि स्थापना मुहूर्त (Ganesh Chaturthi 2026 Date and Timing)

हिंदू पंचांगानुसार, भाद्रपद महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील चतुर्थी तिथीलाच गणेश चतुर्थी साजरी केली जाते. बहुतेक हिंदू व्रते सूर्योदयाच्या वेळीच केली जातात पण गणेश स्थापना दुपारी केली जाते.

असे यामुळे कारण मानले जाते की भगवान गणेशाचा जन्म दुपारीच झाला होता. दुपारी मूर्ती स्थापन करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. 

  • गणेश चतुर्थी - सोमवार, 14 सप्टेंबर 2026  
  • चतुर्थी तिथी प्रारंभ - सकाळी 7 वाजून 6 मिनिटांनी 
  • चतुर्थी तिथी समाप्त - सकाळी 7 वाजून 44 मिनिटांनी, 15 सप्टेंबर 2026
  • स्थापना मुहूर्त नवी दिल्ली - सकाळी 11 वाजून 2 मिनिटांपासून 1 वाजून 31 मिनिटांपर्यंत
  • स्थापना मुहूर्त मुंबई - सकाळी 11 वाजून 20 मिनिटांपासून दुपारी 1 वाजून 48 मिनिटांपर्यंत
  • स्थापना मुहूर्त पुणे - सकाळी 11 वाजून 16 मिनिटांपासून दुपारी 1 वाजून 44 मिनिटांपर्यंत
  • स्थापना मुहूर्त कोलकाता - सकाळी 10 वाजून 18 मिनिटांपासून दुपारी 12 वाजून 46 मिनिटांपर्यंत
  • मुख्य विसर्जन तिथी - 25 सप्टेंबर 2026, शुक्रवार

गणेश स्थापना आणि पूजा पद्धत (Ganesh Sthapana Muhurat 2026)

    सकाळी लवकर स्नान केल्यानंतर नवीन कपडे किंवा स्वच्छ वस्त्र परिधान करा. पूजेची जागा नीट स्वच्छ करा आणि उत्तर किंवा पूर्व दिशेला तोंड करून लाकडी पाट किंवा चौरंग स्थापन करा. आसनावर लाल किंवा पिवळे कापड अंथरा. स्वस्तिक काढा आणि मूर्तीच्या मध्यभागी अक्षता ठेवा.

    या नंतर उजव्या हातात पाणी, अक्षता आणि एक फूल घ्या आणि आपला संकल्प सांगा. शेवटी पाणी विसर्जित करा. 

    दुपारी शुभ मुहूर्तावर मूर्ती अक्षतांवर स्थापन करा. त्यावर गंगाजल शिंपडून "ॐ गं गणपतये नमः" मंत्राचा जप करा. यानंतर मूर्तीच्या शेजारी पाण्याने भरलेला तांब्याचा कलश, एक नाणे, सुपारी आणि आंब्याची पाने, नारळ ठेवा.

    चंदन आणि रोळीचा टिळा लावा. अक्षता, मौली धागा (जानवे/कलावा), फुले, 21 पानांची दुर्वा आणि शक्य असल्यास लाल जास्वंद अर्पण करणे शुभ मानले जाते. यानंतर तुपाचा दिवा आणि धूप दाखवा. 

    त्यानंतर पंचमेवा, खडीसाखर आणि फळांसोबत 21 मोदक किंवा लाडवांचा नैवेद्य दाखवा. गणेश चतुर्थी कथा आणि स्यमंतक मणीची कथा वाचा. यानंतर गणेशजींची आरती करा. 

    जितके दिवस भगवान तुमच्या घरात विराजमान राहतील, तितके दिवस दोन वेळा सकाळी आणि संध्याकाळी आरती करा. ते अतिथी आहेत आणि त्यांच्याशी अतिथीसारखाच व्यवहार केला पाहिजे.

    गणेश चतुर्थी 2026 साहित्य (Ganesh Chaturthi Puja Items List)

    • गणेश मूर्ती 
    • गंगाजल 
    • तांब्याचा कलश 
    • रोळी, कुमकुम आणि चंदन 
    • अक्षता 
    • मौली धागा 
    • देशी तूप आणि भीमसेनी कापूर
    • सुपारी आणि हळकुंड 
    • पंचमेवा आणि खडीसाखर
    • आरतीची थाळी 

    हेही वाचा - गुरुपौर्णिमा आणि शिक्षक दिन यामध्ये काय आहे फरक?जाणून घ्या दोन्ही दिवसांचे महत्व

    अस्वीकरण: या लेखात सांगितलेले उपाय/लाभ/सल्ला आणि विधाने केवळ सामान्य माहितीसाठी आहेत. दैनिक जागरण येथे या लेख वैशिष्ट्यात लिहिलेल्या गोष्टींचे समर्थन करत नाही. या लेखात अंतर्भूत असलेली माहिती विविध माध्यमे/ज्योतिषी/पंचांग/प्रवचने/मान्यता/धर्मग्रंथ/दंतकथांमधून संकलित केली गेली आहे. वाचकांना विनंती आहे की लेखाला अंतिम सत्य किंवा दावा मानू नये आणि आपल्या विवेकबुद्धीचा वापर करावा.