धर्म डेस्क, नवी दिल्ली. भारतात सणांच्या तारखा अनेकदा बदलत असल्या तरी, मकर संक्रांत हा लहानपणापासून आपण 14 जानेवारी रोजी साजरा करत आलो आहोत. तथापि, गेल्या काही वर्षांत एक महत्त्वाचा बदल दिसून आला आहे. हा सण आता बहुतेकदा 15 जानेवारी रोजी साजरा केला जातो. ज्योतिषी आणि खगोलशास्त्रज्ञांचा असा अंदाज आहे की पुढील 54 वर्षे मकर संक्रांती बहुधा 15 जानेवारी रोजी येईल. हे का घडत आहे ते समजून घेऊया.

'संक्रांती' चे गणित काय आहे?
मकर संक्रांती म्हणजे सूर्य धनु राशी सोडून मकर राशीत प्रवेश करतो. या दिवशी सूर्याच्या उत्तरायण (उत्तरायण) प्रवासाची सुरुवात होते. खगोलशास्त्रानुसार, सूर्याचे राशी परिवर्तन दरवर्षी २० मिनिटांनी होते. अशा प्रकारे, पुढील तीन वर्षांत, सूर्याचे राशी परिवर्तन एका तासाने होते. ज्योतिषशास्त्रीय गणनेनुसार, संक्रांतीची तारीख दर 72 वर्षांनी एक दिवस बदलते. या कारणास्तव, संक्रांतीची तारीख दर 72 वर्षांनी एक दिवस पुढे सरकते.

72 वर्षात एका दिवसाचा फरक
वैज्ञानिक गणितांवरून असे दिसून येते की सूर्याच्या गतीतील या सूक्ष्म बदलामुळे संक्रांतीची तारीख दर 72 वर्षांनी एक दिवस पुढे सरकते. प्राचीन काळात, भक्ती काळात आणि त्यापूर्वी, हा सण 10 आणि 12 जानेवारीच्या सुमारास साजरा केला जात असे. नंतर, बराच काळ तो 14 जानेवारी रोजीच स्थायिक झाला. आता, खगोलीय बदलांमुळे, तो 15 जानेवारीकडे सरकत आहे.

पुढील 54 वर्षांचे भविष्य
ज्योतिषशास्त्रीय गणनेनुसार, 2080 नंतर, मकर संक्रांतीची तारीख 16 जानेवारीला बदलेल. हा बदल इतका सूक्ष्म आहे की आपल्याला तो लक्षात येणार नाही, परंतु ही वैश्विक कॅलेंडरमधील एक मोठी घटना आहे. लीप वर्षांचा (Leap Year) देखील या तारखेवर परिणाम होतो, ज्यामुळे ती कधीकधी 14 तारखेला येते तर कधीकधी 15 तारखेला. तथापि, आता 15 जानेवारीचाच प्रभाव असेल.

12 जानेवारी 1863 रोजी स्वामी विवेकानंदांचा जन्म झाला तेव्हा तो सण मकर संक्रांतीचा होता. या वर्षी, वृद्धी योगासोबत, कृष्ण पक्षाची द्वादशी तिथी, ज्येष्ठ नक्षत्र आणि गुरुवार यांचे शुभ संयोजन होत आहे. धार्मिक मान्यतेनुसार, या शुभ संयोगांमुळे, या दिवशी कोणत्याही सामान्य नदीत स्नान केल्याने गंगेत स्नान केल्यासारखेच शाश्वत पुण्य मिळते.

धार्मिक आणि वैज्ञानिक महत्त्व
तारीख बदलत असली तरी, या सणाचे आध्यात्मिक महत्त्व तेच आहे. सूर्याचे उत्तरेकडे जाणे हे प्रकाश आणि सकारात्मकतेचे प्रतीक आहे. या दिवशी दानधर्म आणि पवित्र नद्यांमध्ये स्नान केल्याने आत्म्याला ऊर्जा मिळते असे मानले जाते.

    तुमच्या राशीनुसार या दिवशी तुम्ही काय दान करावे ते जाणून घ्या

    • मेष: या राशीत जन्मलेल्या लोकांनी ऊर्जा आणि धैर्यासाठी लाल मिरची, लाल कपडे आणि डाळ दान करावी.
    • वृषभ: सुख आणि समृद्धीसाठी, पांढरे तीळ लाडू, तांदूळ आणि साखर दान करणे चांगले राहील.
    • मिथुन: तुम्ही हिरव्या भाज्या, ताजी हंगामी फळे आणि संपूर्ण हिरवे मूग दान करावे.
    • कर्क: मानसिक शांतीसाठी गरजूंना पांढरे कपडे आणि शुद्ध तूप दान करा.
    • सिंह: आत्मविश्वास वाढवण्यासाठी गूळ, चिक्की, मध आणि शेंगदाणे दान करा.
    • कन्या: आध्यात्मिक लाभ मिळविण्यासाठी, मूग डाळ खिचडी बनवा आणि गरिबांना खाऊ घाला.
    • तूळ: जीवनात संतुलन राखण्यासाठी मखना, तांदूळ, साखर आणि पांढरे कपडे दान करा.
    • वृश्चिक: या राशीच्या लोकांनी गूळ, शेंगदाणे आणि लाल रंगाचे उबदार कपडे दान करावेत.
    • धनु: ज्ञान आणि सौभाग्यासाठी पिवळे कपडे, हरभरा डाळ, बेसन आणि केळी दान करा.
    • मकर: शनिदेवाचा आशीर्वाद मिळविण्यासाठी काळ्या तिळाचे लाडू आणि लोकरीचे ब्लँकेट दान करा.
    • कुंभ: अडथळे दूर करण्यासाठी मोहरीचे तेल, बूट आणि उबदार कपडे दान करा.

    Disclaimer: या लेखात नमूद केलेले उपाय, फायदे, सल्ला आणि विधाने केवळ सामान्य माहितीसाठी आहेत. जागरण न्यू मीडिया या फीचर लेखातील मजकुराचे समर्थन करत नाहीत. या लेखात असलेली माहिती विविध स्त्रोतांकडून, ज्योतिषी, पंचांग, ​​उपदेश, श्रद्धा, धार्मिक ग्रंथ आणि दंतकथा यातून गोळा केली गेली आहे. वाचकांना विनंती आहे की त्यांनी लेखाला अंतिम सत्य किंवा दावा मानू नये आणि त्यांच्या विवेकबुद्धीचा वापर करावा. मराठी जागरण आणि जागरण न्यू मीडिया अंधश्रद्धेच्या विरोधात आहे.