नवी दिल्ली. दुर्गापूजेच्या समाप्तीच्या वेळी आई दुर्गेच्या निरोपाचा क्षण भक्तांसाठी अत्यंत खास असतो. या दरम्यान जिथे एका बाजूला माता परत फिरण्याबद्दल विचार करून मन भावूक होऊन उठते, तिथेच या दरम्यान मातेच्या निरोपाशी जोडलेले काही असे विधीसुद्धा असतात जे या प्रसंगाला आणखी खास बनवतात.

विजयादशमीच्या दिवशी दुर्गा प्रतिमा विसर्जनाच्या आधी अनेक बंगाली पूजा मंडपांमध्ये एक विशेष विधी पाळला जातो, ज्याला दर्पण विसर्जन म्हटले जाते. हेसुद्धा त्या परंपरांचा एक भाग आहे ज्या माता दुर्गेच्या सासरी परतण्याआधी पाळल्या जातात.

या परंपरेत दर्पण म्हणजेच आरशाच्या माध्यमातून आई दुर्गेच्या प्रतिबिंबाचे आणि चरणांचे दर्शन केले जाते आणि मानले जाते की त्याच आरशात मातेचा आत्मा विराजमान आहे. चला तुम्हाला सांगतो या विधीची खास गोष्ट काय आहे?

काय असते दर्पण विसर्जन? 

दर्पण विसर्जन दुर्गापूजेचा एक पारंपरिक विधी आहे, जो विशेष रूपाने बंगाल आणि आजूबाजूच्या क्षेत्रांमध्ये पाळला जातो. विजयदशमीच्या दिवशी आई दुर्गेच्या प्रतिमेच्या विसर्जनाच्या आधी एका आरशात देवीच्या प्रतिमेचे प्रतिबिंब उतरवले जाते आणि मातेच्या चरणांचे दर्शन आरशाच्या माध्यमातून केले जाते. काही ठिकाणी या दरम्यान भक्त मातेच्या चरणांना आरशात पाहून प्रणाम करतात आणि त्यांचा आशीर्वाद मागतात.

आई दुर्गेचे प्रतिबिंब आरशात का पाहिले जाते? 

    असे मानले जाते की ज्या प्रकारे आत्मा नश्वर आहे आणि शरीर मागे राहून जाते. त्याच प्रकारे आरशात माता दुर्गेचे प्रतिबिंब उतरवून असे मानले जाते की माता दुर्गेचा आत्मा त्या आरशात आहे आणि भक्त त्या आरशाला मातेची उपस्थिती म्हणून पूजतात.

    तसेच मूर्तीला विसर्जित केले जाते जसे आत्म्यापासून शरीर वेगळे झाल्यानंतर त्याचे विसर्जन होते. हा विधी यासाठी पाळला जातो ज्याने मातेच्या प्रतिमेचे विसर्जन झाल्यानंतरही त्यांचा आत्मा नेहमी हजर राहो आणि भक्तांच्या मध्ये राहो.

    दर्पण विसर्जनचे महत्त्व काय आहे? 

    दुर्गा विसर्जनाच्या वेळी दर्पण विसर्जनाला या भावाने जोडून पाहिले जाते की माता दुर्गेची उपस्थिती केवळ मातीच्या प्रतिमेत नाही. या प्रकारे प्रतिमेचे विसर्जन होते, परंतु भक्तांच्या मनात आई दुर्गेबद्दल श्रद्धा समाप्त होत नाही.

    हा विधी आई दुर्गेच्या निरोपाला केवळ एक धार्मिक प्रक्रिया नाही, तर आध्यात्मिक अनुभव बनवतो. आरशात देवीचे दर्शन भक्तांना हे आठवण करून देतात की आईचा आशीर्वाद आणि त्यांची शक्ती त्यांच्या जीवनात नेहमी टिकून राहो.

    दर्पण विसर्जन दुर्गापूजेची एक भावपूर्ण परंपरा आहे, जी भक्ती, समर्पण आणि आई दुर्गेच्या पुन्हा आगमनाच्या प्रतीक्षेचा संदेश देते.

    अस्वीकरण: या लेखात सांगितलेले उपाय/लाभ/सल्ले आणि कथन केवळ सामान्य माहितीसाठी आहेत. दैनिक जागरण येथे या लेख फिचरमध्ये लिहिलेल्या गोष्टींचे समर्थन करत नाही. या लेखात समाविष्ट माहिती विविध माध्यमे/ज्योतिषी/पंचांग/प्रवचने/मान्यता/धर्मग्रंथ/दंतकथांमधून संग्रहित केली गेली आहे. वाचकांना विनंती आहे की लेखाला अंतिम सत्य किंवा दावा मानू नये आणि आपल्या विवेकबुद्धीचा वापर करावा. दैनिक जागरण अंधश्रद्धेच्या विरोधात आहे.