नवी दिल्ली. 21 व्या शतकातील भारतीय राजकारणातील सर्वात मोठ्या निर्णयांपैकी एकावर काँग्रेसच्या ज्येष्ठ नेत्या सोनिया गांधी यांनी आपल्या आत्मचरित्रात मोठा खुलासा केला आहे.
त्यांनी सांगितले की 2004 मध्ये पंतप्रधानपद स्वीकारण्याबाबत त्या सुरुवातीला 'बिलकुल नाही' च्या भूमिकेवर होत्या, परंतु आघाडीच्या सहकाऱ्यांच्या प्रचंड दबावानंतर त्यांनी नाईलाजाने हळू आवाजात 'ठीक आहे' म्हटले होते. तथापि, नंतर त्यांनी हे पद पूर्णपणे आणि स्पष्टपणे नाकारले.
सोनिया गांधी यांचे आत्मचरित्र 'बिलॉन्गिंग: अ जर्नी ऑफ लव्ह' मंगळवारी बाजारात आले. या पुस्तकात पहिल्यांदाच 2004 मध्ये पंतप्रधानपद सोडण्यामागे चालत असलेल्या त्यांच्या खोल अंतर्गत द्वंद्व आणि कुटुंबाच्या चिंतांचा सविस्तर तपशील समोर आला आहे.
आजी आणि वडिलांच्या हत्येनंतर मुलांना वाटत होती भीती -
वृत्तसंस्था पीटीआयनुसार, सोनिया गांधी लिहितात की त्यांची मुले राहुल गांधी आणि प्रियांका गांधी वाड्रा पूर्णपणे याच्या विरोधात होते की त्यांच्या आईने पंतप्रधान व्हावे.
दोघांनी आपली आजी इंदिरा गांधी यांची नृशंस हत्या आणि वडील राजीव गांधी यांचा बॉम्बस्फोटात झालेला मृत्यू यांचा खोल आघात सहन केला होता. त्यांच्या मनात ही गोष्ट बसली होती की या घटनात्मक पदावर राहण्याचा अर्थ आपला जीव मोठ्या धोक्यात टाकणे आहे.
पुस्तकानुसार, 2004 च्या सार्वत्रिक निवडणुकांपासून काही महिन्यांपूर्वी कुटुंबात यावर चर्चा झाली होती. जेव्हा मुलांनी त्यांना थेट विचारले की जर पक्ष जिंकला तर काय त्या पीएम बनतील, तेव्हा सोनिया यांनी लगेच म्हटले होते, बिलकुल नाही!
जेव्हा मुलांनी पुन्हा विचारले, तेव्हा त्यांनी स्पष्टपणे सांगितले होते की त्या आपल्या या निर्णयाबाबत पूर्णपणे स्पष्ट आहेत. त्या वेळी मुलांनी सुटकेचा निःश्वास सोडला होता.
आघाडीच्या नेत्यांचा मोठा दबाव -
निवडणूक निकालानंतर 10, जनपथ येथील राजीव गांधी यांच्या कॉन्फरन्स रूममध्ये एका बैठकीदरम्यान आघाडीतील पक्षांचे नेते सोनिया गांधी यांच्यावर पद सांभाळण्याचा मोठा दबाव आणत होते.
सोनिया गांधी लिहितात की जेव्हा त्यांनी पद स्वीकारण्यास नकार दिला, तेव्हा खोलीत गोंधळ उडाला. सर्व नेते आपल्या जागेवरून उठून त्यांच्या दिशेने पुढे आले आणि त्यांनी त्यांना घेरले.
नेत्यांनी कठोर आणि आक्रमक सुरात सांगितले की आम्ही हे स्वीकारणार नाही, मॅडम तुम्ही हा निर्णय घेऊ शकत नाही. आम्ही 'नाही' ऐकूच इच्छित नाही.
या दबावाने आणि गोंधळाने घाबरून सोनिया गांधी यांनी दबक्या आवाजात जवळपास न ऐकू येणाऱ्या आवाजात म्हटले, 'ठीक आहे...'. त्यांच्या इतके म्हणताच सर्व नेते त्यांचे अभिनंदन करू लागले.
राहुल गांधी यांच्या रागानंतर प्रियांका बनल्या आधार -
त्या वेळी प्रियांका गांधी दरवाजाबाहेर उभ्या होत्या. जसेच त्यांनी सोनिया यांच्या तोंडातून 'ठीक आहे' ऐकले, त्या रडत थेट राहुल यांच्या खोलीच्या दिशेने पळाल्या आणि म्हणाल्या की नेत्यांनी आईला घेरले आहे आणि त्यांनी होकार दिला आहे!
राहुल गांधी रागाने आपल्या आईकडे पोहोचले आणि कठोर सुरात विचारले, 'तुम्ही होकार कसा दिला?'
सोनिया यांनी उत्तर दिले, 'ते माझे ऐकतच नव्हते, माझ्यावर खूप दबाव आणला गेला.'
यावर राहुल यांनी नाराजी व्यक्त करत म्हटले, 'दबाव? तुमच्यावर दबाव आहे? आमचे काय?'
तेथेच, प्रियांका गांधी यांनी शांत सुरात आपल्या आईला सांगितले की आई, तुम्ही या गोष्टीबाबत नेहमी स्पष्ट होतात. कोणाच्या दबावाखाली येऊ नका. तेच करा जे तुम्ही ठरवले होते, आम्ही दोघे तुमच्यासोबत उभे आहोत.
त्या रात्री सोनिया गांधी खूप वेळ आपल्या बेडरूममध्ये झोपून राहिल्या आणि आतील मोठ्या द्वंद्वाशी झगडत राहिल्या. एका बाजूला इटलीहून येऊन भारताच्या एका अब्जापेक्षा जास्त लोकांच्या नेतृत्वाचा विचार होता, तर दुसऱ्या बाजूला देश आणि पक्षाच्या कार्यकर्त्यांप्रती कर्तव्य आणि प्रेमाची भावना.
थकव्यादरम्यान जेव्हा त्या झोपण्याच्या बेतात होत्या, तेव्हाच त्यांचे मन पूर्णपणे स्वच्छ झाले. त्यांनी स्वतःला सांगितले की सोनिया स्वतःशी प्रामाणिक राहा. हे सोडून द्या.
काही तासांनंतर सकाळी उठताच त्या थेट राहुल यांच्या खोलीत गेल्या आणि दरवाजा ठोठावून म्हणाल्या की मी निर्णय घेतला आहे. मी माझ्या भूमिकेवर ठाम राहीन. राहुल यांनी लगेच आपल्या आईला मिठी मारली आणि म्हटले की हा अगदी योग्य निर्णय आहे.
मनमोहन सिंग यांच्या नावावर कसा लागला शिक्का?
यानंतर संसदेत काँग्रेस संसदीय पक्षाच्या बैठकीचे अत्यंत भावुक आणि नाट्यमय दृश्य समोर आले. तमाम खासदारांनी त्यांच्याकडे पद सांभाळण्याची विनंती केली, परंतु सोनिया गांधी यांनी आपल्या अंतरात्म्याच्या आवाजाचा दाखला देत ही जबाबदारी विनम्रतेने नाकारली.
सभागृहात जोरदार गदारोळ झाला, ज्यानंतर सोनिया गांधी यांनी खासदारांकडे आपल्या उत्तराधिकाऱ्याला नामनिर्देशित करण्याची परवानगी मागितली. मंजुरी मिळताच त्यांनी डॉ. मनमोहन सिंग यांच्या नावाची घोषणा केली.
सोनिया गांधी लिहितात की जेव्हा डॉ. सिंग यांच्या नावावर संपूर्ण हॉल टाळ्यांच्या कडकडाटाने दुमदुमून गेला आणि त्यांची मुलेही टाळ्या वाजवत होती, तेव्हा त्यांनी आपले कागदपत्रे गोळा केले आणि मंचावरून खाली उतरल्या. अखेर, ती मोठी उलथापालथ आणि अग्निपरीक्षा संपली होती.
