मुंबई l देशभरात मान्सून सक्रिय झाल्यानंतर अनेक राज्यांमध्ये मुसळधार पावसाने हजेरी लावली होती. मात्र आता मान्सूनच्या हालचाली मंदावल्याचे चित्र दिसत असून देशातील मोठ्या भूभागावर पावसाचे ढग कमी झाल्याची माहिती समोर येत आहे. त्यामुळे शेती, जलसाठे आणि पुढील पावसाबाबत चिंता व्यक्त केली जात आहे.
11 जुलै रोजी प्रसिद्ध झालेल्या उपग्रह छायाचित्रांमध्ये भारताच्या सुमारे 70 ते 80 टक्के भागावर दाट पावसाळी ढगांचे प्रमाण अत्यंत कमी झाल्याचे दिसून आले आहे. परिणामी, गेल्या काही दिवसांपासून उत्तर, मध्य, पश्चिम आणि काही दक्षिणेकडील राज्यांमध्ये पावसाचा जोर अचानक ओसरला आहे. अनेक भागांत ढगाळ वातावरण असले तरी जोरदार पाऊस पडत नसल्याचे चित्र आहे.
हवामान तज्ज्ञांच्या मते, सध्या मान्सूनचा ‘ब्रेक’ (Break Monsoon) कालावधी सुरू असल्याची शक्यता आहे. या काळात मान्सूनचा मुख्य पाऊस हिमालयाच्या पायथ्याच्या भागात आणि ईशान्येकडील राज्यांकडे अधिक केंद्रित होतो, तर देशाच्या बहुतांश मैदानी भागात पावसाचे प्रमाण लक्षणीय घटते. ही परिस्थिती काही दिवस कायम राहू शकते.
याचा परिणाम विशेषतः पेरणी झालेल्या पिकांवर होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. ज्या भागांत सिंचनाची सुविधा मर्यादित आहे, तेथे शेतकऱ्यांसमोर अडचणी निर्माण होऊ शकतात. तसेच तापमानातही काही प्रमाणात वाढ होण्याची शक्यता हवामान तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
मात्र, या परिस्थितीत 19 जुलैनंतर बदल होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. बंगालच्या उपसागरात कमी दाबाचे क्षेत्र निर्माण होण्याची शक्यता असून त्यानंतर मान्सून पुन्हा सक्रिय होऊ शकतो. जर ही हवामान प्रणाली अपेक्षेप्रमाणे विकसित झाली, तर मध्य भारत, पश्चिम भारत आणि काही उत्तर भारतीय राज्यांमध्ये पावसाचा जोर पुन्हा वाढू शकतो.
हवामान विभागाने नागरिक आणि शेतकऱ्यांना अधिकृत अंदाजावर लक्ष ठेवण्याचे आवाहन केले आहे. पुढील काही दिवस स्थानिक हवामानात चढ-उतार राहण्याची शक्यता असून, 19 जुलैनंतर मान्सूनच्या प्रगतीचे स्पष्ट चित्र समोर येईल.
दरम्यान, तज्ज्ञांनी सोशल मीडियावर व्हायरल होणाऱ्या अप्रमाणित हवामानाच्या दाव्यांवर विश्वास न ठेवण्याचा सल्ला दिला आहे. पाऊस, कमी दाबाचे क्षेत्र आणि मान्सूनच्या हालचालींबाबतची अद्ययावत माहिती केवळ अधिकृत हवामान खात्याच्या अंदाजानुसारच ग्राह्य धरावी, असेही त्यांनी स्पष्ट केले आहे.
