नवी दिल्ली. देशातील सर्वात मोठ्या आणि जगात ओळख असलेल्या भारतीय आंतरराष्ट्रीय व्यापार मेळाव्याच्या (IITF) उद्घाटनाची तारीख आता बदलली आहे. केंद्र सरकारच्या निर्देशानुसार भारत व्यापार संवर्धन संघटनेने (ITPO) मेळाव्याची सुरुवात 14 नोव्हेंबरऐवजी 13 नोव्हेंबरपासून करण्याचा निर्णय घेतला आहे.

म्हणजेच आता माजी पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांची जयंती आणि बालदिन 14 नोव्हेंबरला या मेळाव्याचे उद्घाटन होणार नाही. या बदलासोबतच भारत मंडपममध्ये होणारा 45 वा IITF एक दिवस आधी सुरू होईल आणि त्याचा कालावधीही 14 दिवसांवरून वाढून 15 दिवस होईल.

या वर्षी मेळावा 13 ते 27 नोव्हेंबरपर्यंत चालेल. यापुढेही मेळाव्याच्या आयोजनाची हीच तारीख राहण्याची शक्यता आहे. ITPO भारत सरकारच्या वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालयाच्या अखत्यारीतील प्रमुख व्यापार संवर्धन संघटना आहे.

चार दशकांपासून चालत आलेली परंपरा बदलली -

IITF च्या इतिहासात 14 नोव्हेंबरच्या तारखेला विशेष महत्त्व राहिले आहे. 1979 मध्ये सुरू झालेला हा मेळावा तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांच्या पुढाकाराने 14 नोव्हेंबर म्हणजेच बालदिनापासून सुरू करण्यात आला होता.

यानंतरच्या बहुतांश वर्षांत मेळाव्याचे उद्घाटन याच तारखेला होत राहिले। मधल्या काही वर्षांत आयोजनाच्या कालावधीत किंवा कार्यक्रमात बदल नक्कीच झाले, पण 14 नोव्हेंबर ही उद्घाटनाची तारीख एक स्थापित परंपरा बनून राहिली.

    गेल्या वर्षीही 44 वा IITF 14 ते 27 नोव्हेंबरपर्यंत आयोजित करण्यात आला होता. ITPO च्या अधिकृत दस्तऐवजात याचा हाच कालावधी नोंदवलेला आहे. आता केंद्राच्या निर्देशावरून या परंपरेत बदल करण्यात आला आहे. अशा प्रकारे पहिल्यांदाच IITF चे उद्घाटन नेहरूंच्या जयंतीच्या दिवशी होणार नाही.

    प्रगती मैदानापासून भारत मंडपमपर्यंत बदलले नाव-

     दिल्लीच्या या ऐतिहासिक प्रदर्शन परिसराच्या नावावरूनही गेल्या काही वर्षांत मोठा बदल झाला आहे. 1972 मध्ये तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांच्या कार्यकाळात प्रदर्शन परिसराचे नाव प्रगती मैदान ठेवले गेले होते.

    ITPO च्या दस्तऐवजानुसार 1972 मध्ये आयोजित 'एशिया-72' दरम्यान या परिसराचे नाव प्रगती मैदान केले गेले होते. नंतर केंद्र सरकारने याचे नाव बदलून भारत मंडपम करून दिले.

    आता IITF च्या उद्घाटनाच्या तारखेतील बदलालाही याच बदललेल्या ओळखीच्या आणि आयोजनाच्या नवीन व्यवस्थेचा आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा म्हणून पाहिले जात आहे.

    ‘विकास आणि वारसा’ असेल या वेळची थीम -

    या वर्षी आयोजित होणाऱ्या IITF ची थीम ‘विकास आणि वारसा’ ठेवण्यात आली आहे. याअंतर्गत मेळाव्यात देशाच्या पारंपरिक वारशासोबत आधुनिक भारताची आर्थिक आणि औद्योगिक प्रगती प्रदर्शित केली जाईल.

    भारत मंडपममध्ये होणारे हे आयोजन देश-विदेशातील व्यावसायिक, उद्योजक आणि खरेदीदारांसाठी प्रमुख व्यापार मंच म्हणून आयोजित केले जाते. ITPO नुसार त्यांच्या आयोजनात 100 पेक्षा जास्त देशांचे व्यावसायिक आणि प्रतिनिधी जोडले जातात.