नवी दिल्ली. वैध तिकिटाशिवाय रेल्वेने प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांना लवकरच मोठा दंड भरावा लागू शकतो. केंद्र सरकारने सार्वजनिक विश्वस्त (तरतुदींमध्ये सुधारणा) अधिनियम, 2026 अंतर्गत करण्यात येत असलेल्या मोठ्या बदलांचा भाग म्हणून, तिकिटाशिवाय प्रवास केल्याबद्दलचा किमान दंड 250 रुपयांवरून 500 रुपयांपर्यंत वाढवण्याचा प्रस्ताव दिला आहे.
टाइम्स ऑफ इंडियाच्या वृत्तानुसार, रेल्वे बोर्डाने सर्व विभागीय रेल्वेला कळवले आहे की, या कायद्याला राष्ट्रपतींची मंजुरी मिळाली आहे. रेल्वे कायदा, 1989 मधील या सुधारणा एका स्वतंत्र अधिसूचनेद्वारे लागू होण्याची शक्यता असून, त्या १ जुलैपासूनच अंमलात येऊ शकतात.
तिकिटाशिवाय प्रवास केल्यास होणार दुप्पट दंड -
सर्वात मोठ्या बदलांपैकी एक बदल वैध रेल्वे तिकिटाशिवाय प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांवर परिणाम करेल. सुधारित कलम 137 नुसार, तिकिटाशिवाय प्रवास करताना किंवा पूर्वी वापरलेले तिकीट वापरताना आढळलेल्या प्रवाशांना लागू भाडे आणि अतिरिक्त शुल्क भरावे लागेल. किमान दंड 250 रुपयांवरून 500 रुपयांपर्यंत वाढेल.
अधिकाऱ्यांनी असेही सूचित केले आहे की, आवश्यक शुल्क न भरणाऱ्या प्रवाशांवर सक्षम न्यायालयात कायदेशीर कारवाई होऊ शकते.
दुसऱ्याचे तिकीट वापरणाऱ्या प्रवाशांसाठी नवीन नियम
प्रस्तावित सुधारणांमुळे दुसऱ्याचे रेल्वे तिकीट वापरण्यासंबंधीचे नियमही अधिक कडक झाले आहेत. दुसऱ्याच्या नावावर असलेल्या तिकिटावर प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांची तिकिटे जप्त केली जाऊ शकतात. त्यांना भाडे आणि अतिरिक्त शुल्कही भरावे लागेल, ज्यामध्ये किमान 500 रुपये भरावे लागतील.
आरक्षित तिकिटांचा गैरवापर रोखणे आणि रेल्वे नियमांचे अधिक चांगल्या प्रकारे पालन सुनिश्चित करणे, हा या निर्णयाचा उद्देश आहे.
रेल्वेगाड्यांमध्ये वस्तू विकण्यावर आणि भीक मागण्यावर दंडाचा प्रस्ताव -
रेल्वे परिसरात परवानगीशिवाय वस्तू विकणाऱ्या आणि भीक मागणाऱ्यांवर कठोर कारवाई करण्याचा प्रस्तावही सरकारने ठेवला आहे.
अनधिकृत विक्रेते आणि भिकारी यांना 2,000 रुपयांचा दंड होऊ शकतो. वारंवार गुन्हा करणाऱ्यांना एक वर्षापर्यंत तुरुंगवासाची शिक्षा होऊ शकते. या सुधारणांनुसार रेल्वेच्या डब्यांमध्ये आणि स्थानक परिसरात भीक मागण्यास विशेषतः मनाई करण्यात आली आहे. रेल्वेमध्ये गोंधळ घालणे, गैरवर्तन करणे आणि मद्यधुंद अवस्थेत असणे या कारणांमुळेही दंड होऊ शकतो.
महिलांच्या डब्यातून प्रवास करणाऱ्या पुरुषांना 2500 रुपयांचा दंड आकारण्याचा प्रस्ताव -
महिलांसाठी राखीव असलेल्या डब्यांमध्ये पुरुषांनी बसल्यास त्यांना ₹2,500 चा दंड होऊ शकतो. या बदलांनुसार, महिलांसाठी राखीव असलेल्या जागा, बर्थ किंवा डब्यांमध्ये पुरुषांनी बसल्यास मोठा दंड आकारण्यात येणार आहे.
अहवालानुसार, नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांना 2,500 रुपयांचा दंड होऊ शकतो. रेल्वे अधिकाऱ्यांना अशा प्रवाशांना आरक्षित जागांमधून काढून टाकण्याचे अधिकारही असतील. प्रवाशांची सुरक्षा सुधारणे आणि आरक्षित जागांचा वापर त्यांच्या मूळ उद्देशासाठीच होईल हे सुनिश्चित करणे, हा या निर्णयाचा उद्देश आहे.
