डिजिटल डेस्क, नवी दिल्ली. सोमवारी, केंद्र सरकारने आंध्र प्रदेश, ओडिशा, तेलंगणा, छत्तीसगड आणि पुदुचेरी या केंद्रशासित प्रदेशासाठी सतर्कतेचा इशारा जारी केला आणि तयारी तीव्र केली.
'अर्णवा' चक्रीवादळ, जे बंगालच्या उपसागरात जोर धरत आहे, आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टीच्या दिशेने सरकत आहे. ते २८ ऑक्टोबरच्या सकाळी किनारपट्टीवर धडकण्याची शक्यता आहे.
भारतीय हवामान विभागाच्या (आयएमडी) सोमवार सकाळच्या बुलेटिननुसार, सकाळी ५:३० वाजता चक्रीवादळाचे केंद्र बंगालच्या उपसागराच्या पूर्व-मध्य आणि लगतच्या पश्चिम-मध्य भागावर होते.
ते विशाखापट्टणमच्या पूर्व-आग्नेय दिशेला सुमारे ६५० किलोमीटर अंतरावर होते आणि ताशी १५ किलोमीटर वेगाने पश्चिमेकडे सरकत होते.
वारे ताशी १४० किमी वेगाने वाहतील.
सोमवार मध्यरात्रीपर्यंत वादळाची तीव्रता वाढून त्याचे 'तीव्र चक्रीवादळात' रूपांतर होण्याची आणि मंगळवारपर्यंत ते आणखी तीव्र होऊन 'अति तीव्र चक्रीवादळात' बदलण्याची शक्यता आहे.
आयएमडीनुसार, मंगळवार दुपारपर्यंत ते आंध्र प्रदेश आणि यानमच्या किनारपट्टीला धडकण्याची शक्यता आहे; ते बापटला आणि विशाखापट्टणम दरम्यान यानमजवळून जाईल.
वाऱ्याचा वेग ताशी ११५-१२५ किमी राहण्याची शक्यता असून, वाऱ्याचे झोत ताशी १४० किमी पर्यंत पोहोचू शकतात.
केंद्र आणि राज्य प्रशासन सतर्क
वादळाच्या आगमनापूर्वी केंद्र सरकारने तयारीचा आढावा घेतला. वादळ जवळ येत असताना, कॅबिनेट सचिव टी. व्ही. सोमनाथन यांनी तयारीचा आढावा घेण्यासाठी आणि मदत कार्यात समन्वय साधण्यासाठी राष्ट्रीय संकट व्यवस्थापन समितीच्या (NCMC) बैठकीचे अध्यक्षस्थान भूषवले.
मुसळधार पावसाच्या अंदाजाच्या पार्श्वभूमीवर, पूर्व उत्तर प्रदेश आणि बिहारमधील अधिकाऱ्यांनाही सतर्क राहण्यास सांगण्यात आले आहे. राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दल (NDRF) आणि राज्य आपत्ती प्रतिसाद दल (SDRF) यांची पथके तैनात करण्यात आली असून, अतिरिक्त कर्मचारी सज्ज ठेवण्यात आले आहेत. लष्कर, नौदल, हवाई दल आणि भारतीय तटरक्षक दलानेही आपली बचाव आणि मदत पथके सज्ज ठेवली आहेत.
सोमनाथन यांनी अधिकाऱ्यांना रहिवाशांच्या सुरक्षेला प्राधान्य देण्याचे, मालमत्तेचे नुकसान कमी करण्याचे आणि अत्यावश्यक सेवा अखंडितपणे सुरू राहतील याची खात्री करण्याचे निर्देश दिले. सेवा विस्कळीत झाल्यास त्या तात्काळ पूर्ववत कराव्यात यावरही त्यांनी भर दिला.
२६ ऑक्टोबर (सोमवार) ते २९ ऑक्टोबर (गुरुवार) दरम्यान मच्छिमारांनी समुद्रात जाऊ नये, असा सल्ला देण्यात आला आहे. गृह मंत्रालय, राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDMA) आणि भारतीय हवामान विभाग (IMD) परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून असून संबंधित राज्यांशी समन्वय साधत आहेत.
आंध्र प्रदेश आणि ओडिशामध्ये तयारी
आंध्र प्रदेश आणि ओडिशाने चक्रीवादळाचा सामना करण्यासाठी तयारी तीव्र केली आहे. आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री एन. चंद्रबाबू नायडू यांनी अधिकाऱ्यांना २४ तास सतर्क राहण्याचे, जिल्हास्तरीय नियंत्रण कक्ष स्थापन करण्याचे आणि किनारपट्टीवरील गावांमध्ये लोकांना सतत सतर्कतेचा इशारा देण्याचे निर्देश दिले आहेत.
मासेमारीच्या बोटींना किनाऱ्यावर परतण्यास सांगण्यात आले आहे. प्रसूतीची तारीख जवळ आलेल्या गर्भवती महिलांना रुग्णालयात पोहोचवण्याची व्यवस्था केली जात आहे. राज्यात एनडीआरएफची दहा पथके तैनात करण्यात आली आहेत, तर देशभरात आणखी १६ पथके सज्ज ठेवण्यात आली आहेत.
विशाखापट्टणम जिल्हा प्रशासनाने बचाव पथके तैनात केली असून नौदल आणि तटरक्षक दलाला सतर्क केले आहे. राज्याच्या ऊर्जा विभागाने संभाव्य वीजपुरवठा खंडित झाल्यास त्याचा सामना करण्यासाठी २५,००० विजेचे खांब आणि इतर आवश्यक उपकरणे तयार ठेवली आहेत.
ओडिशामध्ये, गंजम, गजपती, रायगडा, मलकानगिरी, कोरापुट आणि नबरंगपूर हे सहा दक्षिण जिल्हे संवेदनशील म्हणून घोषित करण्यात आले आहेत. मुख्यमंत्री मोहन चरण माझी यांनी तयारीवर देखरेख ठेवण्यासाठी आठ मंत्र्यांची नियुक्ती केली आहे. संवेदनशील भागांमध्ये राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दल (एनडीआरएफ), ओडिशा आपत्ती जलद कृती दल (ओडीआरएएफ), अग्निशमन दल आणि पोलीस कर्मचारी तैनात करण्यात आले आहेत.
खबरदारीचा उपाय म्हणून, राज्य सरकारने या सहा जिल्ह्यांमध्ये मासेमारीवर बंदी घातली आहे आणि पर्यटकांना डोंगराळ भाग, धबधबे आणि धरणांना भेट देण्यावर निर्बंध घातले आहेत.
बंगाल आणि झारखंडमध्ये मुसळधार पावसाची शक्यता
बंगाल, झारखंड आणि बिहारमध्येही पावसाची शक्यता आहे. अर्णव चक्रीवादळाचा प्रभाव पूर्व किनारपट्टीच्या राज्यांपुरता मर्यादित न राहता त्यापलीकडेही पसरू शकतो. आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीने (IMD) २८ ते ३० ऑक्टोबर दरम्यान पश्चिम बंगालच्या अनेक जिल्ह्यांमध्ये मुसळधार पावसाचा अंदाज वर्तवला आहे.
दक्षिण २४ परगणा, पूर्व आणि पश्चिम मेदिनीपूर, झाडग्राम, बांकुरा आणि पुरुलिया येथे मुसळधार पावसाची शक्यता आहे. उप-हिमालयीन प्रदेशातील दार्जिलिंग, कालिम्पोंग, अलीपूरद्वार आणि जलपाईगुडी येथेही २९ आणि ३० ऑक्टोबर रोजी मुसळधार पावसाची शक्यता असून, दार्जिलिंगसाठी भूस्खलनाचा इशारा देण्यात आला आहे.
कोलकातामध्येही पाऊस पडेल.
कोलकाता, हावडा, हुगळी आणि दक्षिण बंगालच्या इतर जिल्ह्यांमध्ये हलका ते मध्यम पाऊस अपेक्षित आहे. २६ ऑक्टोबरपासून पश्चिम बंगालच्या किनारपट्टीजवळ मच्छिमारांना समुद्रात न जाण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे, कारण ताशी ३५-४५ किमी वेगाने वारे वाहण्याची शक्यता असून, वाऱ्याचा वेग ताशी ५५ किमी पर्यंत पोहोचण्याची शक्यता आहे.
भारतीय हवामान विभागाने (IMD) येत्या काही दिवसांत तेलंगणा आणि छत्तीसगडच्या काही भागांमध्ये मुसळधार ते अति मुसळधार पावसाचा, तर झारखंड, बिहार, पूर्व उत्तर प्रदेश, विदर्भ आणि पूर्व मध्य प्रदेशात मुसळधार पावसाचा अंदाज वर्तवला आहे. २६ आणि २७ ऑक्टोबर रोजी अंदमान बेटांवरही पावसाची शक्यता आहे.
बंगालच्या उपसागरातील हवामान प्रणाली तीव्र झाल्यामुळे, तामिळनाडू आणि पुदुचेरीमधील नऊ बंदरांवर चक्रीवादळाचा इशारा देण्यात आला आहे. या बंदरांमध्ये चेन्नई, नागपट्टिनम, कुड्डालोर, कराईकल, पंबन आणि तुतीकुडी यांचा समावेश आहे. हे चेतावणी संकेत बंदर अधिकारी, जहाज चालक आणि सागरी क्षेत्राशी संबंधित इतरांना बदलत्या हवामानाबाबत सतर्क राहण्यासाठी सावध करतात.
या चक्रीवादळाला 'अर्णवा' हे नाव का देण्यात आले?
'अर्णवा' हे नाव बांगलादेशने सुचवले होते. जागतिक हवामान संघटना (WMO) आणि संयुक्त राष्ट्र आशिया व पॅसिफिक आर्थिक आणि सामाजिक आयोग (UNESCAP) यांनी स्वीकारलेल्या चक्रीवादळांच्या नावांच्या यादीत याचा समावेश आहे.
'अर्णवा' हा शब्द सामान्यतः 'महासागर' किंवा 'समुद्र' या अर्थाच्या बंगाली शब्दाशी जोडला जातो. तथापि, अधिकृत यादीत कोणताही विशिष्ट अर्थ दिलेला नाही.
या यादीत भारत, बांगलादेश, पाकिस्तान आणि श्रीलंका यांसह १३ देशांनी दिलेली १६९ नावे आहेत. बंगालचा उपसागर आणि अरबी समुद्रात येणाऱ्या चक्रीवादळांसाठी ही नावे एका विशिष्ट क्रमाने वापरली जातात. नावांची ही प्रणाली प्रत्येक वादळाला ओळखण्यास आणि हवामानाच्या इशाऱ्यांचा प्रसार सुलभ करण्यास मदत करते.
हेही वाचा: दिवाळीपूर्वी रेल्वे प्रवाशांना मोठी भेट? मुंबई-बंगळुरू आणि दिल्ली-वाराणसी वंदे भारत स्लीपरबाबत जाणून घ्या अपडेट
