दिवाळीपूर्वी रेल्वे प्रवाशांना मोठी भेट? मुंबई-बंगळुरू आणि दिल्ली-वाराणसी वंदे भारत स्लीपरबाबत जाणून घ्या अपडेट

डिजिटल डेस्क, नवी दिल्ली. भारतीय रेल्वे आपल्या प्रीमियम रात्रभर चालणाऱ्या रेल्वे नेटवर्कचा विस्तार करत आहे. यूपीएसए मार्गे मुंबई-बंगळूरू आणि वाराणसी-नवी दिल्ली यांना जोडणाऱ्या दोन नवीन वंदे भारत स्लीपर ट्रेन सुरू केल्या जातील.

वाराणसी-नवी दिल्ली ट्रेनचे उद्घाटन ३१ ऑक्टोबर रोजी होईल, तर बंगळूरू-मुंबई रेल्वे सेवा १ नोव्हेंबरपासून सुरू होईल. या दोन्ही सेवांमुळे व्यावसायिक प्रवासी, नोकरदार, विद्यार्थी, यात्रेकरू आणि पर्यटकांना जलद रात्रभर प्रवासाची सोय मिळण्याची अपेक्षा आहे.

मुंबई-बंगळूरू ट्रेन सुमारे १,००० किमी अंतर १५ तास ४५ मिनिटांत पार करेल, तर वाराणसी-नवी दिल्ली सेवा प्रयागराज आणि कानपूरमार्गे रात्रभर धावेल. हे नवीन मार्ग सध्या हावडा आणि कामाख्या दरम्यान कार्यरत असलेल्या विद्यमान वंदे भारत स्लीपर नेटवर्कचा भाग असतील.

मुंबई-बंगळूरू वंदे भारत स्लीपर मार्ग आणि थांबे
ही ट्रेन मुंबईच्या छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (CSMT) ला बंगळूरूच्या सर एम. विश्वेश्वरैया टर्मिनस (SMVT) शी जोडेल. ही ट्रेन कल्याण, पुणे, सोलापूर, कलबुर्गी, रायचूर, गुंटकल आणि अनंतपूरमधून जाईल.

ही ट्रेन महाराष्ट्र आणि कर्नाटकच्या दोन प्रमुख आर्थिक केंद्रांना जोडेल, ज्यामुळे काम, व्यवसाय आणि पर्यटनासाठी या शहरांमध्ये प्रवास करणाऱ्या लोकांसाठी प्रवासाचा आणखी एक पर्याय उपलब्ध होईल.

या ट्रेनने ताशी १६० किमी वेगापर्यंतची आपली चाचणी धाव पूर्ण केली आहे. या मार्गासाठी दोन वंदे भारत स्लीपर ट्रेन प्रस्तावित आहेत.

ही सेवा आठवड्यातून सहा दिवस चालण्याची शक्यता आहे, तथापि तिचे वेळापत्रक आणि इतर परिचालन तपशील तात्पुरते असून अधिकृत पुष्टीच्या प्रतीक्षेत आहेत.

मुंबई-बंगळूरू वंदे भारत स्लीपर ट्रेनची वेळ
मुंबई-बंगळूरू वंदे भारत स्लीपर ट्रेन सीएसएमटी (CSMT) येथून रात्री 8.10 वाजता सुटेल आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी 11:55 वाजता एसएमव्हीटी बंगळूरू येथे पोहोचेल. परतीच्या प्रवासात, ही ट्रेन बंगळूरू येथून सायंकाळी 7:50 वाजता सुटेल आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी ११:५५ वाजता सीएसएमटी (CSMT) येथे पोहोचेल.

प्रस्तावित सेवा आपला प्रवास १५ तास ४५ मिनिटांत पूर्ण करेल, ज्यामुळे सध्याच्या उद्यान एक्सप्रेसच्या तुलनेत प्रवासाचा वेळ अंदाजे ६ तास २० मिनिटांनी कमी होईल.

दिल्ली-वाराणसी वंदे भारत स्लीपर मार्ग आणि थांबे
दुसरी प्रस्तावित ट्रेन प्रयागराज आणि कानपूरमार्गे वाराणसीला नवी दिल्लीशी जोडेल. ही ट्रेन पूर्व उत्तर प्रदेश आणि राष्ट्रीय राजधानी दरम्यान रात्रीच्या प्रवासासाठी आणखी एक उत्तम पर्याय उपलब्ध करून देईल अशी अपेक्षा आहे. या सेवेमुळे प्रयागराज, दिल्ली आणि मार्गावरील इतर प्रमुख शहरांमधील संपर्क अधिक मजबूत होण्याचीही अपेक्षा आहे.

हमसफर एक्सप्रेस, शिव गंगा एक्सप्रेस आणि प्रयागराज एक्सप्रेस व्यतिरिक्त, प्रयागराजहून दिल्लीला प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांसाठी हा एक अतिरिक्त पर्याय असेल. या नवीन सेवेचा फायदा वाराणसीला प्रवास करणाऱ्या यात्रेकरूंना आणि पर्यटकांना, तसेच प्रयागराजमधील व्यावसायिक, नोकरदार आणि विद्यार्थ्यांना होईल, ज्यांना सकाळी लवकर राष्ट्रीय राजधानीत पोहोचण्याची गरज आहे.

दिल्ली-वाराणसी वंदे भारत स्लीपरचे वेळापत्रक
प्रस्तावित वेळापत्रकानुसार, ट्रेन क्रमांक २७४२१ वाराणसीहून रात्री ८:५० वाजता सुटेल आणि प्रयागराज जंक्शनला रात्री १०:३५ वाजता पोहोचेल. पाच मिनिटांच्या थांब्यानंतर, ही गाडी रात्री १०:४० वाजता प्रयागराजहून सुटेल आणि रात्री १२:४० वाजता कानपूर सेंट्रलला पोहोचेल, दुसऱ्या दिवशी सकाळी ५:५५ वाजता नवी दिल्लीत पोहोचेल.

परतीच्या प्रवासात, गाडी क्रमांक २७४२२ रात्री ९:४० वाजता नवी दिल्लीहून सुटेल आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी ४:४५ वाजता प्रयागराजला पोहोचेल. पाच मिनिटांच्या थांब्यानंतर, ती वाराणसीकडे जाईल आणि सकाळी ६:४५ वाजता तिथे पोहोचेल.

उद्घाटनाच्या दिवशी, एक विशेष गाडी सकाळी ११ वाजता वाराणसीहून सुटेल. रेल्वे प्रशासन लवकरच नियमित कामकाजासाठी अंतिम वेळापत्रक जाहीर करेल अशी अपेक्षा आहे. नियमित सेवा सुरू झाल्यावर, वंदे भारत स्लीपर आठवड्यातून सहा दिवस (शनिवार वगळता) धावेल अशी अपेक्षा आहे.

वंदे भारत स्लीपरचे भाडे किती असेल?
वंदे भारत स्लीपर गाड्यांचे भाडे प्रति-प्रवासी, प्रति-किलोमीटर दरावर आधारित आहे. थर्ड एसी (3AC) वर्गासाठी, भाडे प्रति प्रवासी प्रति किलोमीटर ₹2.40 आहे (जीएसटी वगळून). 3AC मध्ये 1000 किमीच्या प्रवासाचे अंदाजित भाडे ₹2400 आहे (जीएसटी वगळून).

वंदे भारत स्लीपर ट्रेनचे भाडे प्रति प्रवासी प्रति किलोमीटर (PKM) ₹2.40 ते ₹3.80 पर्यंत आहे. रेल्वेने दिलेल्या माहितीनुसार, हे भाडे चीन, जपान आणि फ्रान्ससारख्या देशांमधील अशाच प्रकारच्या सेवांच्या भाड्यांपेक्षा कमी आहे, जिथे दर प्रति किलोमीटर ₹7 ते ₹20 पर्यंत आहेत.

रेल्वे सांगते की, समाजातील विविध घटकांच्या प्रवासाच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी ती विविध प्रकारच्या रेल्वे सेवा चालवते. यामध्ये वंचितांसाठी कमी भाड्याच्या सेवा आणि सुधारित सुविधा असलेल्या गाड्या या दोन्हींचा समावेश आहे.

रेल्वे असेही सांगते की, इतर देशांच्या तुलनेत भारतीय रेल्वेचे भाडे सर्वात कमी आहे.

तिकीट कसे बुक करावे?
वंदे भारत स्लीपर ट्रेनमध्ये आरएसी (रद्द केल्यावर आरक्षण) सुविधा नाही. वंदे भारत स्लीपर ट्रेन ही प्रवासी सेवेची एक स्वतंत्र श्रेणी आहे, ज्याचे भाडे निश्चित असून त्यात सर्व सुविधांचा समावेश असतो.

या ट्रेनमध्ये आरएसी तिकिटांची तरतूद नाही. ज्या प्रवाशांचे आरक्षण निश्चित आहे, त्यांनी त्यांचे तिकीट रद्द केल्यास प्रतीक्षा यादीतील प्रवाशांना निश्चित तिकीट मिळू शकते. रेल्वेच्या मते, या व्यवस्थेमुळे प्रवाशांना सहज प्रवेश मिळतो.

प्रवासी सुविधा आणि आरक्षण कोटा
आरक्षण प्रणालीअंतर्गत, ज्येष्ठ नागरिक, ४५ वर्षे व त्याहून अधिक वयाच्या महिला प्रवासी आणि गर्भवती महिलांसाठी खालच्या बर्थ आरक्षित आहेत.

या एकत्रित कोट्यामध्ये स्लीपर क्लासमध्ये प्रति कोच ६ ते ७ खालच्या बर्थ, ३-टियर वातानुकूलित (३एसी) मध्ये प्रति कोच ४ ते ५ खालच्या बर्थ आणि २-टियर वातानुकूलित (२एसी) मध्ये प्रति कोच ३ ते ४ खालच्या बर्थचा समावेश असेल.

ट्रेनमधील प्रत्येक वर्गातील डब्यांच्या संख्येवर एकूण बर्थची संख्या अवलंबून असेल. रेल्वेने राजधानी आणि शताब्दीसारख्या सेवांसह मेल आणि एक्सप्रेस गाड्यांमध्ये दिव्यांग व्यक्ती आणि त्यांच्या सोबत्यांसाठी आरक्षण कोटा देखील निश्चित केला आहे.