कोलकाता. भारतीय प्राणी सर्वेक्षण (झेडएसआय) च्या शास्त्रज्ञांनी दक्षिण-पूर्व अरबी समुद्राच्या खोलीत वीज निर्माण करणाऱ्या माशाची नवीन प्रजाती शोधली आहे. याचे नाव पृथ्वी विज्ञान मंत्रालयाच्या खोल महासागर मिशनचे मिशन संचालक डॉ. एमव्ही रमणमूर्ती यांच्या सन्मानात ‘टेट्रोनार्स रमणमूर्ती’ ठेवण्यात आले आहे, ज्यांचे सागरी विज्ञान, महासागर अभियांत्रिकी आणि सागरी आपत्ती जोखीम कमी करण्याच्या क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण योगदान आहे.
हा शोध यासाठी महत्त्वाचा आहे कारण उत्तर हिंदी महासागरात टेट्रोनार्स प्रजातीच्या अस्तित्वाचा हा पहिला प्रमाणित अभिलेख आहे. याने भारताच्या खोल सागरी परिसंस्थेत असलेल्या अज्ञात जीवांना व जैवविविधतेला समजण्यास मदत मिळेल. शोधाचे नेतृत्व चेन्नईस्थित झेडएसआयच्या सागरी जीव विज्ञान प्रादेशिक केंद्राचे शास्त्रज्ञ डॉ. केके बिनीश आणि कनिष्ठ शोधार्थी अनिल काशिनाथ यांनी केले। अमेरिकेच्या सॅन जोस स्टेट युनिव्हर्सिटीशी संबंधित मॉस लँडिंग मरीन लॅबोरेटरीजच्या पॅसिफिक शार्क रिसर्च सेंटरचे डॉ. डेव्हिड ए एबर्ट यांनीही सहकार्य दिले.
नऊ नमुन्यांच्या अभ्यासातून झाली ओळख -
शास्त्रज्ञांनी भारताच्या नैऋत्य (दक्षिण-पश्चिम) किनाऱ्याजवळून गोळा केलेल्या नऊ नमुन्यांच्या शारीरिक लक्षणांचा व आनुवंशिक संरचनेचा अभ्यास करून या नवीन प्रजातीची ओळख पटवली. याला सामान्य स्वरूपात 'अरेबियन ब्लॅक इलेक्ट्रिक रे' नाव देण्यात आले आहे. याचे शरीर गडद निळ्या-काळ्या ते गडद तपकिरी रंगाचे आहे. याच्या शरीराची रचना, डोळ्यांच्या मागे असलेल्या श्वसन छिद्रांच्या आसपास पॅपिलाची अनुपस्थिती आणि लहान विद्युत अवयव याला इतर संबंधित प्रजातींपासून वेगळे बनवतात.
या प्रजातीत एकूण 99 मणके (कशेरुका) आढळले आहेत. शास्त्रज्ञांनी मायटोकॉन्ड्रियल डीएनएच्या सीओआय आणि एनडी 2 जनुकाचे विश्लेषण करून याच्या वेगळ्या उत्क्रांतीवादी ओळखीची पुष्टी केली आहे. आनुवंशिक फरकाची पातळी संबंधित प्रजातींच्या तुलनेत 2.2 ते 6.7 टक्क्यांपर्यंत आढळली.
