नागपूर. राज्यासह नागपूर जिल्ह्यात यंदा एल-निनोच्या प्रभावामुळे अपेक्षित पाऊस झाला नसल्याने आता पाणीटंचाईचे सावट निर्माण झाले आहे. नागपूर शहराला पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा करणाऱ्या तोतलाडोह (पेंच) जलाशयातील पाणीसाठ्यात घट झाल्याने महापालिका आणि संबंधित यंत्रणांसमोर पाणीपुरवठ्याचे नियोजन करण्याचे आव्हान उभे राहिले आहे. उपलब्ध पाणीसाठा पुढील आठ महिने पुरवण्याच्या दृष्टीने नियोजन करण्यात येत असून, त्यासाठी शहरातील पाणीपुरवठ्यात सुमारे 10 टक्के कपात करण्याचा विचार सुरू आहे. पुढील महिनाभरात ही कपात लागू होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
यंदा पावसाळ्यात नागपूर जिल्ह्यासह विदर्भातील अनेक भागांत अपेक्षित पर्जन्यमानाची नोंद झाली नाही. त्याचा परिणाम धरणांमधील जलसाठ्यावर झाला आहे. नागपूर शहराच्या पाणीपुरवठ्यासाठी महत्त्वाचा स्रोत असलेल्या तोतलाडोह जलाशयातील पाण्याची पातळी कमी झाली आहे. त्यामुळे उपलब्ध पाण्याचा वापर जपून करणे आवश्यक बनले आहे. सध्या उपलब्ध असलेला पाणीसाठा पुढील आठ महिन्यांच्या कालावधीत नागरिकांची गरज भागवण्यासाठी पुरवावा लागणार आहे.
बाष्पीभवनामुळे पाणीसाठ्यात आणखी घट होण्याची शक्यता
आगामी काळात थंडीचा प्रभाव कमी होऊन उन्हाची तीव्रता वाढू लागल्यानंतर जलाशयातील पाण्याचे बाष्पीभवन वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे प्रत्यक्ष वापरासाठी उपलब्ध असलेल्या पाण्याचे प्रमाण आणखी कमी होऊ शकते. ही परिस्थिती लक्षात घेऊन पाणीपुरवठा यंत्रणेकडून आतापासूनच खबरदारी घेण्याचे नियोजन केले जात आहे. पाण्याचा अनावश्यक वापर टाळणे आणि उपलब्ध जलसाठ्याचे काटेकोर व्यवस्थापन करणे यावर भर दिला जाणार आहे.
पुढील महिन्यात 10 टक्के कपात लागू होण्याची शक्यता
जलाशयातील घटता साठा आणि आगामी उन्हाळ्याची संभाव्य परिस्थिती लक्षात घेता नागपूर शहरातील पाणीपुरवठ्यात सुमारे 10 टक्के कपात करण्याचा पर्याय विचाराधीन आहे. पुढील महिनाभरात याबाबत निर्णय होण्याची शक्यता आहे. ही कपात लागू झाल्यास शहरातील नागरिकांना काही प्रमाणात कमी पाणी मिळू शकते. मात्र, पाणीपुरवठा कपातीचा निर्णय कधीपासून लागू होणार, त्याची अंमलबजावणी कशा पद्धतीने होणार आणि कोणत्या भागांवर त्याचा परिणाम होणार, याबाबत अधिकृत घोषणा होणे बाकी आहे.
नागरिकांनी पाण्याचा वापर जपून करण्याची गरज
पुढील आठ महिने उपलब्ध जलसाठ्यावर अवलंबून राहावे लागणार असल्याने नागपूरकरांनी आतापासूनच पाण्याचा काटकसरीने वापर करण्याची गरज आहे. घरगुती वापरातील पाण्याची नासाडी टाळणे, गळती तातडीने दुरुस्त करणे आणि पाण्याचा पुनर्वापर करणे यासारख्या उपाययोजना महत्त्वाच्या ठरणार आहेत.
