मुंबई. Mumbai’s First ropeway tender: मुंबईकरांसाठी आणि पर्यटकांच्या दृष्टीने एक अत्यंत आनंदाची बातमी समोर येत आहे. मुंबईत लवकरच पहिला वहिला रोप वे (Ropeway) प्रकल्प साकारला जाणार आहे. सार्वजनिक बांधकाम विभागाने (PWD) मुलुंडच्या पायथ्यापासून संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यानाच्या (SGNP) हद्दीत असलेल्या ऐतिहासिक तारामती माता मंदिरापर्यंत या प्रस्तावित रोपवेच्या निर्मितीसाठी पावले उचलली आहेत.
महाराष्ट्र सार्वजनिक बांधकाम विभागाने तुळशी तलावाच्या दृश्यांसह संजय गांधी राष्ट्रीय उद्याना (एसजीएनपी) अंतर्गत मुलुंडच्या पायथ्याला तारामती माता मंदिराशी जोडणाऱ्या प्रस्तावित रोपवेचे वास्तुशिल्प डिझाइन (architectural design) तयार करण्यासाठी सल्लागार नियुक्त करण्याकरिता निविदा मागवल्या आहेत. हे पाऊल मुंबईचा पहिला रोपवे प्रकल्प बनू शकणाऱ्या विकासाच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण टप्पा दर्शवते, असे आयएएनएसने (IANS) वृत्त दिले आहे.
मुलुंडचे भाजप आमदार मिहीर कोटेचा, ज्यांनी यापूर्वी या भागातील पर्यटनाला चालना देण्यासाठी रोपवेचा प्रस्ताव मांडला होता, त्यांनी सोमवारी आयएएनएसकडे या घडामोडीची पुष्टी केली आणि निविदा काढण्याच्या सरकारच्या निर्णयाचे स्वागत केले.
रोपवे मुलुंडच्या पायथ्याला तारामती माता मंदिराशी जोडणार-
प्रकल्पाची व्याप्ती स्पष्ट करताना कोटेचा म्हणाले की, प्रस्तावित रोपवे केवळ मुलुंडमध्येच चालेल आणि पायथ्याला एसजीएनपी मधील टेकडीच्या माथ्यावर वसलेल्या तारामती माता मंदिराशी जोडेल.
2024 च्या निवडणूक प्रचारादरम्यान, आम्ही पर्यटनाला चालना देण्यासाठी मुलुंडच्या पायथ्यापासून तारामती माता मंदिरापर्यंत रोपवे विकसित करण्याचे आश्वासन दिले होते. हे समाधानकारक आहे की पीडब्ल्यूडीने आता प्रकल्पाचे वास्तुशिल्प डिझाइन तयार करण्यासाठी सल्लागार नियुक्त करण्यासाठी निविदा काढली आहे," असे ते आयएएनएसनुसार म्हणाले.
त्यांनी असाही अंदाज फेटाळून लावला की हा प्रस्तावित प्रकल्प मुलुंडला बोरिवलीशी जोडेल, आणि स्पष्ट केले की ही निविदा केवळ मुलुंड रोपवेसाठी होती.
कोटेचा म्हणाले की, सविस्तर डिझाइन तयार झाल्यानंतर आणि केंद्राच्या वन व पर्यावरण विभागाकडून आवश्यक मंजुरी मिळाल्यानंतरच हा प्रकल्प पुढे जाईल, असे आयएएनएसनुसार नमूद केले आहे.
एसजीएनपी आणि तुळशी तलावाची दृश्ये -
या प्रस्तावात टेकडीच्या माथ्यावर एक वेधशाळा (observatory) विकसित करण्याचीही कल्पना आहे, ज्यामुळे पर्यटकांना संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान आणि लगतच्या तुळशी तलावाच्या विहंगम दृश्यांचा आनंद घेता येईल.
आम्ही एका सुंदर वेधशाळेचा प्रस्ताव दिला आहे जिथे पर्यटक रोपवेने जाऊन तारामती माता मंदिराचे आशीर्वाद घेऊ शकतात आणि वेधशाळेतून संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यानाच्या मनमोहक दृश्यांचाही आनंद घेऊ शकतात, असे कोटेचा म्हणाले, आयएएनएसने वृत्त दिले.
ते पुढे म्हणाले की, शहराच्या नैसर्गिक आकर्षणांचे दर्शन घडवून मुलुंड आणि संपूर्ण मुंबईत पर्यटनाला चालना देण्याचे या प्रकल्पाचे उद्दिष्ट आहे.
मुंबईत सध्या कोणताही रोपवे नाही, आणि हा प्रस्तावित प्रकल्प रहिवासी आणि पर्यटकांसाठी एक नवीन पर्यटन अनुभव सादर करू शकतो, असे ते म्हणाले.
आंतरराष्ट्रीय रोपवे प्रणालींचा केला जाणार अभ्यास -
निविदा दस्तऐवजानुसार, नियुक्त सल्लागार योग्य रोपवे संरेखन (alignments) आणि स्थाने निश्चित करेल, जमिनीच्या गरजांचे मूल्यांकन करेल, आंतरराष्ट्रीय रोपवे प्रणालींचा अभ्यास करेल आणि विविध अभियांत्रिकी तपासण्या हाती घेईल.
तपासण्यांमध्ये स्थलाकृतिक (टॉपोग्राफिकल), भूतांत्रिक (जिओटेक्निकल), भूगणितीय (जिओडेटिक), जलविज्ञान (हायड्रोग्राफिक) आणि प्राथमिक पाहणी (रेकनायसन्स) सर्वेक्षणांचा समावेश असेल.
सल्लागार तपशीलवार रोपवे संरेखन आणि प्रणाली डिझाइन देखील तयार करेल, मूळ आणि गंतव्य स्थानके निश्चित करेल, आणि प्रकल्पाच्या एकूण खर्चाचा अंदाज लावेल.
वन, वन्यजीव आणि पर्यावरणीय प्रभाव मूल्यांकन समाविष्ट -
कामाच्या व्याप्तीमध्ये प्रकल्पाच्या संभाव्य सामाजिक, पर्यावरणीय, वन आणि वन्यजीव प्रभावांचे मूल्यांकन करणे देखील समाविष्ट आहे.
प्रस्तावित रोपवे संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यानाच्या हद्दीत येतो, ज्यामुळे प्रकल्प पुढे जाण्यापूर्वी आवश्यक वन, पर्यावरण आणि वन्यजीवविषयक मूल्यांकन आणि मंजुरी मिळवणे महत्त्वाचे ठरते.
सल्लागाराची नियुक्ती सध्या डिझाइन आणि मूल्यांकन टप्प्यावर आहे. निविदेचा अर्थ असा नाही की बांधकाम सुरू झाले आहे किंवा प्रकल्पाला सर्व आवश्यक वैधानिक मंजुऱ्या मिळाल्या आहेत.
