जेएनएन, मुंबई. राज्यात मान्सूनच्या परतीच्या प्रवासाला वेग आला असून, मराठवाडा आणि विदर्भाच्या बहुतांश भागातून येत्या दोन ते तीन दिवसांत मान्सून माघारी फिरण्याची शक्यता आहे. पावसाचे प्रमाण कमी होताच अनेक भागांत उन्हाचा चटका वाढला असून, ऑक्टोबरच्या सुरुवातीलाच जाणवणाऱ्या उकाड्यामुळे नागरिक त्रस्त झाले आहेत. राज्यातील काही भागांत कमाल तापमान 38.4 अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचल्याने दुपारच्या वेळी उन्हाची तीव्रता जाणवत आहे.

मान्सूनच्या परतीसाठी पोषक वातावरण राज्याच्या काही भागांत निर्माण झाले आहे.मराठवाडा आणि विदर्भातील अनेक जिल्ह्यांत पावसाचे प्रमाण कमी होत असून, आकाश निरभ्र राहण्याचे प्रमाण वाढत आहे. त्यामुळे जमिनीवरून होणारे बाष्पीभवन आणि वाढते तापमान यामुळे उष्णतेची जाणीव अधिक तीव्र होत आहे. 

पाऊस कमी होताच तापमानात वाढ 

सप्टेंबर महिन्यात राज्यातील अनेक भागांत पावसाने हजेरी लावली. मात्र, आता पावसाची तीव्रता कमी होऊ लागल्याने कमाल तापमानात वाढ होत आहे. 38.4 अंश सेल्सिअसपर्यंत तापमानाची नोंद झाल्याने ऑक्टोबर हिटचा प्रभाव स्पष्टपणे जाणवू लागला आहे. सकाळपासूनच उन्हाची तीव्रता जाणवत असून, दुपारी 12 ते 4 या वेळेत उकाडा अधिक जाणवत आहे. 

पावसाळ्यात ढगाळ वातावरण आणि अधूनमधून पडणाऱ्या पावसामुळे तापमान तुलनेने कमी होते. मात्र, पावसाचा जोर ओसरताच सूर्यप्रकाश थेट जमिनीवर पडत असल्याने तापमानात झपाट्याने वाढ होत आहे. परिणामी, दिवसा उकाडा आणि रात्री काही प्रमाणात उष्ण वातावरण अशी स्थिती अनेक ठिकाणी निर्माण झाली आहे.

शेतकऱ्यांसाठी मान्सूनचा परतीचा टप्पा महत्त्वाचा

    मान्सून माघारी फिरण्याच्या या कालावधीचा शेतीवरही परिणाम होणार आहे. खरीप हंगामातील पिकांच्या काढणीपूर्वी पावसाची आवश्यकता असलेल्या भागांत शेतकऱ्यांचे लक्ष हवामानाकडे लागले आहे. विशेषतः सोयाबीन, कापूस, तूर, मूग, उडीद आणि मका या पिकांवर पावसाच्या परिणाम होऊ शकतो. 

    पुढील काही दिवस उष्णतेपासून दिलासा मिळणार का?

    मान्सूनचा परतीचा प्रवास पूर्ण होत असताना राज्यातील तापमानात आणखी वाढ होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे नागरिकांनी दुपारच्या वेळी अनावश्यक बाहेर पडणे टाळावे, पुरेसे पाणी प्यावे आणि उष्णतेपासून बचाव करण्यासाठी आवश्यक काळजी घ्यावी. 

    मान्सूनच्या परतीनंतर ऑक्टोबरमध्ये तापमान वाढण्याची प्रक्रिया सामान्य असली, तरी यंदा अनेक भागांत पावसाच्या बदलत्या पॅटर्ननंतर वाढलेल्या उष्णतेमुळे नागरिकांना ‘ऑक्टोबर हिट’चा चटका अधिक तीव्रतेने जाणवत आहे.