मुंबई- मुंबईतील वाढती वाहनसंख्या आणि दिवसेंदिवस गंभीर होत चाललेली पार्किंगची समस्या सोडवण्यासाठी मुंबई महापालिकेने महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. शहरातील उद्याने आणि मोकळ्या मैदानांखाली भूमिगत पार्किंग उभारण्याचा निर्णय महापालिकेने घेतला आहे. या प्रकल्पासाठी सहा ठिकाणांची प्राथमिक निवड करण्यात आली असून, त्यामध्ये पश्चिम उपनगरातील पाच आणि पूर्व उपनगरातील एका ठिकाणाचा समावेश आहे. या प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीसाठी प्रकल्प व्यवस्थापन सल्लागाराची नियुक्ती करण्याच्या प्रक्रियेला महापालिकेने वेग दिला आहे.
मुंबईत खासगी वाहनांची संख्या वाढत असताना उपलब्ध पार्किंगच्या जागा अपुऱ्या पडत आहेत. विशेषतः दाट लोकवस्तीच्या भागांमध्ये वाहनतळ शोधण्यासाठी वाहनचालकांना मोठी कसरत करावी लागते. अनेक ठिकाणी रस्त्यांच्या कडेला वाहने उभी केली जात असल्याने वाहतुकीलाही अडथळे निर्माण होतात. या पार्श्वभूमीवर उपलब्ध जागेचा अधिक प्रभावी वापर करण्यासाठी भूमिगत पार्किंगचा पर्याय पुढे आला आहे.
उद्याने आणि मैदानांचा दुहेरी उपयोग
मुंबईसारख्या महानगरात नवीन वाहनतळ उभारण्यासाठी पुरेशी मोकळी जागा उपलब्ध होणे कठीण आहे. त्यामुळे अस्तित्वात असलेल्या उद्यानांच्या आणि मोकळ्या मैदानांच्या जमिनीखाली पार्किंगची सुविधा विकसित करण्याचा विचार महापालिकेने केला आहे. या संकल्पनेनुसार जमिनीखाली वाहनतळ उभारून जमिनीवरील जागेचा उपयोग उद्यान किंवा मैदान म्हणून कायम ठेवण्याचा प्रयत्न केला जाऊ शकतो.
मात्र, या प्रकल्पासाठी निवडलेल्या प्रत्येक जागेची भौगोलिक परिस्थिती, जमिनीखालील पायाभूत सुविधा, भूजलपातळी, बांधकामाची व्यवहार्यता आणि पर्यावरणविषयक बाबींचा अभ्यास करणे आवश्यक आहे. उद्याने आणि मैदानांचा मूळ वापर बाधित होणार नाही, याचा अभ्यास महत्वाचा ठरणार आहे.
पश्चिम उपनगरातील पाच, पूर्व उपनगरातील एका जागेचा समावेश
भूमिगत पार्किंग प्रकल्पासाठी महापालिकेने सहा ठिकाणांची प्राथमिक निवड केली आहे. त्यापैकी पाच ठिकाणे पश्चिम उपनगरात, तर एक ठिकाण पूर्व उपनगरात आहे. या जागांवर किती वाहनांसाठी पार्किंग उपलब्ध करता येईल, बांधकामासाठी किती खर्च अपेक्षित असेल आणि प्रत्यक्ष अंमलबजावणी कशी करता येईल, याबाबत पुढील टप्प्यात अभ्यास केला जात आहे.
सध्या या सहा जागांची प्राथमिक निवड करण्यात आली असून, अंतिम आराखडा आणि प्रकल्पाचे स्वरूप निश्चित करण्यासाठी तांत्रिक तपासणी महत्त्वाची ठरणार आहे. संबंधित जागांची क्षमता, बांधकामाचा खर्च आणि आवश्यक परवानग्या यांचा विचार करून पुढील निर्णय घेतले जाणार आहे.
प्रकल्प व्यवस्थापन सल्लागाराची नियुक्ती
भूमिगत पार्किंग प्रकल्पाचे नियोजन आणि अंमलबजावणी व्यवस्थित करण्यासाठी प्रकल्प व्यवस्थापन सल्लागाराची नियुक्ती करण्याच्या प्रक्रियेला महापालिकेने वेग दिला आहे. सल्लागाराकडून तांत्रिक व्यवहार्यता, आराखडा, खर्चाचा अंदाज, बांधकामाचे नियोजन आणि प्रकल्पाच्या विविध टप्प्यांवर देखरेख यांसारख्या बाबींमध्ये मदत घेतली जाणार आहे.
