मुंबई. शाळांमधील अनारोग्यकारक खाद्यपदार्थांविरोधात महाराष्ट्राने सुरू केलेली कारवाई आता केवळ कॅन्टीनपुरती मर्यादित राहणार नाही, तर वाढदिवसानिमित्त चॉकलेट वाटप करणाऱ्या किंवा उत्सवांमध्ये समोसे, वडापाव आणि लाडू यांसारखे पदार्थ देणाऱ्या शाळांवरही आता एफडीएची नजर असणार आहे. अन्न सुरक्षा आयुक्त तुकाराम मुंडे यांनी बुधवारी सांगितले की, पोषणविषयक नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या शाळांना अधिकारी जबाबदार धरतील.
महाराष्ट्रात शालेय अन्न सुरक्षा नियमांची कडक अंमलबजावणी सुरू होत असून, येत्या काही दिवसांत तपासणी सुरू होणार आहे. एफडीएने हे स्पष्ट केले आहे की उल्लंघन केवळ शालेय कॅन्टीनपुरते मर्यादित राहणार नाही, तर राज्याच्या पोषण मानकांचे उल्लंघन करणाऱ्या कोणत्याही पद्धतीचा त्यात समावेश असेल.
शाळा, शिक्षक आणि पालकांना जबाबदार धरले जाईल.
पत्रकारांच्या प्रश्नांना उत्तर देताना मुंडे म्हणाले, “होय, आम्ही यासाठी देखील लोकांना जबाबदार धरू.” लहानपणापासूनच सकस आहार घेतल्याने लठ्ठपणा आणि मधुमेह यांसारख्या असंसर्गजन्य आजारांना प्रतिबंध होण्यास मदत होते.
त्यांनी पुढे सांगितले की, नियमांचे पालन सुनिश्चित करण्याची जबाबदारी शाळा व्यवस्थापन, मुख्याध्यापक, शिक्षक आणि पालकांवरही आहे.
या नियमांचे उल्लंघन होत असल्याचे आढळल्यास, मुख्याध्यापक, शिक्षक आणि पालक यांनाही जबाबदार धरले जाईल. "मुलांनी पौष्टिक अन्न खावे याची खात्री करणे ही त्यांची जबाबदारी आहे," असे ते म्हणाले.
एफडीए दरवर्षी किमान दोन तपासण्या करणार -
मुंढे म्हणाले की, अन्न सुरक्षा नियमांचे पालन होत आहे की नाही हे तपासण्यासाठी एफडीएचे अधिकारी शाळांमध्ये दरवर्षी किमान दोन तपासण्या करतील.
येत्या काही दिवसांत तपासणी सुरू होईल. या नियमांची अंमलबजावणी करण्याची जबाबदारी शाळा व्यवस्थापन, मुख्याध्यापक आणि शिक्षकांची आहे. उल्लंघन आढळल्यास, शाळा व्यवस्थापनावर कारवाई केली जाईल. "तळलेले, गोड आणि ट्रान्स फॅटयुक्त खाद्यपदार्थ आणण्यास सक्त मनाई आहे," असे ते म्हणाले.
सणासुदीच्या काळात आरोग्यासाठी हानिकारक पदार्थ देऊ नयेत, असा इशारा शाळांना देण्यात आला आहे.
मुंढे यांनी शाळांना असा सल्ला दिला की, स्वातंत्र्य दिन, दिवाळी आणि वाढदिवसासारख्या उत्सवांदरम्यान समोसे, वडा पाव, लाडू आणि चॉकलेट यांसारख्या खाद्यपदार्थांचे वाटप थांबवावे आणि त्याऐवजी आरोग्यदायी पर्यायांना प्रोत्साहन द्यावे.
“मी शाळा व्यवस्थापन आणि प्राचार्यांना सल्ला देतो की त्यांनी हे नियम गांभीर्याने घ्यावेत आणि शाळेच्या आवारात किंवा परिसराच्या 50 मीटरच्या त्रिज्येमध्ये आरोग्यासाठी हानिकारक, चरबीयुक्त, कॅफीनयुक्त पदार्थ विकले जाणार नाहीत याची खात्री करावी,” असा इशारा त्यांनी दिला.
आपण शाळांमध्ये निरोगी खाण्याच्या सवयी रुजवल्या पाहिजेत, जेणेकरून त्या समाजाचा भाग बनतील. यामुळे मुलांच्या शारीरिक, मानसिक आणि बौद्धिक विकासाला हातभार लागेल,” असे ते पुढे म्हणाले.
पालकांना आरोग्यदायी खाण्यास प्रोत्साहन देण्याचे आवाहन -
पालकांना केलेल्या आवाहनात, मुंढे यांनी मुलांना अस्वास्थ्यकर पदार्थ खाण्यापासून परावृत्त करण्याचे आवाहन केले.
“मी पालकांना विनंती करतो की त्यांनी आपल्या मुलांना अस्वास्थ्यकर पदार्थ खाण्यापासून रोखावे, जेणेकरून ते मधुमेह, लठ्ठपणा, उच्च कोलेस्ट्रॉल आणि जीवनशैलीशी संबंधित इतर आजारांपासून सुरक्षित राहतील,” असे ते म्हणाले.
संलग्न शाळांना माहिती देण्याचे निर्देश मंडळांना देण्यात आले आहेत.
सर्व संलग्न शाळांना नियमावली कळवण्याचे निर्देश शिक्षण मंडळांना आधीच देण्यात आले आहेत, असे मुंढे म्हणाले.
आम्ही मंडळांना त्यांच्या संलग्न शाळांना हे नियम कळवण्यास सांगितले आहे. "जर एखादी संस्था वारंवार नियमांचे उल्लंघन करत असल्याचे आढळल्यास, तिच्या संलग्नतेबाबतही कारवाई सुरू केली जाऊ शकते," असा इशारा त्यांनी दिला.
