मुंबई. Anandacha Shidha Diwali Ration kit: राज्यातील अनेक भागांमध्ये दुष्काळाचे सावट असताना यंदा दिवाळीत सर्वसामान्यांना दिलासा देणारा ‘आनंदाचा शिधा’ मिळणार की नाही, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे. दिवाळीला अवघे काही दिवस शिल्लक असतानाही राज्य सरकारकडून या योजनेबाबत कोणतीही अधिकृत घोषणा करण्यात आलेली नसल्याचे सांगितले जात आहे. त्यामुळे स्वस्त धान्य दुकानांमधून मिळणाऱ्या या शिध्याची प्रतीक्षा करणाऱ्या शिधापत्रिकाधारकांमध्ये संभ्रम निर्माण झाला आहे. आर्थिक चणचणीमुळे सरकारने ही योजना गुंडाळल्याची चर्चा असली, तरी त्याबाबत अधिकृत दुजोरा मिळालेला नाही.
राज्यात यंदा अनेक भागांमध्ये पावसाचे प्रमाण कमी राहिल्याने शेती आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर परिणाम झाला आहे. शेतकरी, शेतमजूर आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांना दैनंदिन खर्चाचा ताळमेळ घालावा लागत आहे. अशा परिस्थितीत दिवाळीच्या काळात सवलतीच्या दरात मिळणाऱ्या किराणा साहित्यामुळे कुटुंबांना काही प्रमाणात आर्थिक दिलासा मिळतो. मात्र, यंदा आनंदाचा शिधा मिळणार की नाही, याबाबत सरकारने निर्णय जाहीर न केल्याने लाभार्थ्यांचे लक्ष आता शासनाच्या घोषणेकडे लागले आहे.
एकनाथ शिंदे सरकारने सुरू केली होती योजना
राज्यातील सर्वसामान्य नागरिकांना सणासुदीच्या काळात कमी दरात जीवनावश्यक वस्तू उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशाने तत्कालीन मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील सरकारने ४ ऑक्टोबर २०२२ रोजी आनंदाचा शिधा देण्याचा निर्णय घेतला होता. या योजनेचा लाभ अंत्योदय अन्न योजना आणि प्राधान्य कुटुंब योजनेतील पात्र शिधापत्रिकाधारकांना देण्यात आला.
सणांच्या काळात गोरगरीब कुटुंबांना आवश्यक किराणा साहित्य परवडणाऱ्या दरात उपलब्ध व्हावे, हा या योजनेमागील उद्देश होता. 2023 मध्ये गुढीपाडवा, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंती, गौरी-गणपती आणि दिवाळी अशा विविध सणांच्या निमित्ताने लाभार्थ्यांना आनंदाचा शिधा वितरित करण्यात आला होता. त्यामुळे ही योजना राज्यातील सार्वजनिक वितरण व्यवस्थेतील एक महत्त्वाचा उपक्रम ठरला होता.
आनंदाच्या शिध्यात कोणत्या वस्तू मिळत होत्या?
आनंदाच्या शिध्याच्या संचामध्ये सणासुदीच्या स्वयंपाकासाठी आवश्यक असलेल्या वस्तूंचा समावेश करण्यात आला होता. त्यामध्ये एक किलो साखर, एक लिटर खाद्यतेल, तसेच रवा, चणाडाळ, मैदा आणि पोहे प्रत्येकी अर्धा किलो अशा वस्तू दिले जात होते.
या साहित्यामुळे दिवाळीसारख्या मोठ्या सणाच्या काळात फराळ आणि इतर खाद्यपदार्थ तयार करण्यासाठी होणाऱ्या खर्चात काही प्रमाणात बचत होत होती. विशेषतः कमी उत्पन्न असलेल्या कुटुंबांना या योजनेचा फायदा होत होता. त्यामुळे दरवर्षी दिवाळीच्या आधी आनंदाचा शिधा जाहीर होणार का, याकडे लाभार्थ्यांचे लक्ष असते.
प्रत्येक वेळी 550 ते 600 कोटी रुपयांचा खर्च?
माहितीनुसार, आनंदाचा शिधा वितरित करण्यासाठी प्रत्येक टप्प्यावर सुमारे 550 ते 600 कोटी रुपयांच्या खर्चाची आवश्यकता असल्याचे सांगितले जाते. लाभार्थ्यांची संख्या, वस्तूंचे दर, खरेदी आणि वितरण व्यवस्था यांनुसार प्रत्यक्ष खर्चात बदल होऊ शकतो.
