जेएनएन, मुंबई: राज्यात यंदा पावसाने ओढ दिल्याने दुष्काळाचे संकट अधिक गडद झाले असतानाच आता भूजल पातळीतील घसरणीनेही चिंतेत भर घातली आहे. राज्यातील भूजल पातळीवर लक्ष ठेवण्यासाठी असलेल्या निरीक्षण विहिरींच्या आकडेवारीतून ही बाब समोर आली आहे.
2015 मध्ये भूजल पातळीत घट नोंदवलेल्या निरीक्षण विहिरींची संख्या 2,246 होती. सप्टेंबर 2026 अखेर ही संख्या वाढून 3,321 वर पोहोचली आहे. म्हणजेच गेल्या दहा वर्षांत अशा विहिरींच्या संख्येत 1,075 ने वाढ झाली आहे. त्यामुळे राज्यातील पाणी उपलब्धतेचे नियोजन, भूजल पुनर्भरण आणि पाण्याचा काटकसरीने वापर करण्याची गरज आहे.
राज्यातील अनेक भागांत पावसाचे प्रमाण कमी राहिल्याने पिण्याच्या पाण्यासह शेतीच्या सिंचनाचा प्रश्न गंभीर बनत आहे. पावसावर अवलंबून असलेल्या भागांत जमिनीतील पाणीसाठे पुनर्भरित होण्यास मर्यादा आल्याने विहिरी आणि बोअरवेलच्या पाणीपातळीवर त्याचा परिणाम होत आहे.
छत्रपती संभाजीनगर विभागात परिस्थिती चिंताजनक
भूजल पातळीतील घसरणीच्या आकडेवारीत छत्रपती संभाजीनगर विभागातील परिस्थिती विशेष चिंताजनक असल्याचे दिसून येते. या विभागातील 862 निरीक्षण विहिरींमध्ये भूजल पातळीत घट नोंदवण्यात आली आहे. त्यापैकी तब्बल 594 विहिरींमध्ये तीन मीटरपेक्षा अधिक घट झाली आहे. त्यामुळे या विभागातील अनेक भागांत भूजल उपलब्धतेवर गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
भूजल पातळीत तीन मीटरपेक्षा अधिक घट होणे म्हणजे संबंधित भागातील जमिनीखालील पाण्याची पातळी लक्षणीयरीत्या खाली गेल्याचे संकेत आहेत. अशा परिस्थितीत विहिरींमधून पाणी उपसताना अडचणी येऊ शकतात.
दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर पाणीटंचाईची भीती
राज्यात यंदा पावसाने अपेक्षित साथ न दिल्याने अनेक भागांमध्ये खरीप पिकांचे नुकसान झाले आहे. शेतकऱ्यांना पिकांसाठी पाणी उपलब्ध करून देताना अडचणी येत आहेत. अशा परिस्थितीत भूजल पातळीत झालेली घट शेतीसाठी आणखी आव्हानात्मक ठरू शकते.
हेही वाचा: Maharashtra Weather Update: महाराष्ट्रात उन्हाचा चटका अन् पावसाचाही इशारा! कोल्हापूर-सोलापूरला यलो अलर्ट
