जेएनएन, मुंबई. सह्याद्रीच्या दुर्गम डोंगररांगांमधून कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्राला जोडण्यासाठी तीन महत्त्वाकांक्षी भुयारी मार्ग बोगद्यांची योजना आखण्यात आली आहे. या प्रस्तावित मार्गांचे सर्वेक्षण सुरू करण्यात आले असून, हे प्रकल्प प्रत्यक्षात आल्यास घाटरस्त्यांवरील अवघड आणि वळणावळणाचा प्रवास कमी होण्यास मदत होणार आहे. विशेष म्हणजे, पोलादपूर-जांभळी (वाई), खेड-सातारा आणि मेढा-तापोळा या तीन मार्गांवर बोगदे विकसित करण्याचा विचार सुरू आहे. त्यामुळे कोकणातून सातारा, वाई, महाबळेश्वर आणि तापोळा परिसरात जाणाऱ्या प्रवाशांना मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.
सह्याद्रीच्या उंच पर्वतरांगा आणि अवघड घाटरस्त्यांमुळे कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रादरम्यानचा प्रवास अनेकदा वेळखाऊ ठरतो. अरुंद रस्ते, तीव्र चढ-उतार आणि नागमोडी वळणांमुळे वाहनचालकांना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागतो. या पार्श्वभूमीवर डोंगरांना वळसा घालण्याऐवजी त्यांच्या खालून भुयारी मार्ग तयार करून दोन्ही भागांमधील अंतर आणि प्रवासाचा कालावधी कमी करण्याचे नियोजन करण्यात येत आहे.
कोणते आहेत तीन प्रस्तावित बोगदे?
- पोलादपूर-जांभळी (वाई) भुयारी मार्ग
पहिला प्रस्तावित मार्ग रायगड जिल्ह्यातील पोलादपूर येथून सातारा जिल्ह्यातील वाई तालुक्यातील जांभळीपर्यंत विकसित करण्याची संकल्पना आहे. या मार्गामुळे कोकणातून वाई परिसरात पोहोचणे अधिक सोयीचे होऊ शकते. तसेच महाबळेश्वरला जोडण्यासाठी स्वतंत्र जोडरस्ता विकसित करण्याचाही विचार आहे. त्यामुळे महाबळेश्वरकडे जाणाऱ्या पर्यटकांना पर्यायी मार्ग उपलब्ध होण्याची शक्यता आहे.
- खेड-सातारा मार्ग : रघुवीर घाट आणि कास पठाराखालून बोगदा
दुसरा महत्त्वाचा प्रस्ताव कोकणातील खेड आणि सातारा यांना जोडणारा आहे. या मार्गासाठी रघुवीर घाट आणि कास पठाराच्या परिसराखालून भुयारी मार्ग विकसित करण्याचे नियोजन आहे. सध्या घाटमार्गाने प्रवास करताना अनेक वळणे आणि चढ-उतार पार करावे लागतात. प्रस्तावित बोगद्यामुळे हा प्रवास अधिक सुलभ होण्याची अपेक्षा आहे. विशेषतः खेड आणि सातारा यांच्यातील दळणवळणाला यामुळे नवी दिशा मिळू शकते.
- मेढा-तापोळा भुयारी मार्ग
तिसरा प्रस्ताव सातारा जिल्ह्यातील मेढा ते तापोळा या भागाला जोडण्याचा आहे. यासाठी पाचवड-मेढा नवीन महामार्गाशी जोडणी करून मेढा ते तापोळादरम्यान भुयारी मार्ग विकसित करण्याची संकल्पना मांडण्यात आली आहे. या मार्गामुळे तापोळा आणि परिसरातील गावांपर्यंत पोहोचणे अधिक सोयीचे होऊ शकते. पर्यटनाच्या दृष्टीनेही या मार्गाचे महत्त्व मोठे मानले जात आहे.
महाबळेश्वर, तापोळा पर्यटनाला मिळणार नवी दिशा
महाबळेश्वर आणि तापोळा परिसराच्या विकासासाठी या रस्ते प्रकल्पांचे नियोजन महत्त्वाचे मानले जात आहे. महाबळेश्वर हे राज्यातील प्रमुख पर्यटनस्थळ असून तापोळा परिसरालाही निसर्गसौंदर्यामुळे पर्यटकांची पसंती मिळत आहे. मात्र, काही भागांमध्ये पोहोचण्यासाठी घाटरस्त्यांवरून प्रवास करावा लागतो. प्रस्तावित बोगदे आणि नवीन रस्त्यांमुळे या भागातील पर्यटन अधिक सुलभ होण्याची अपेक्षा आहे.
