वॉशिग्टन- बेल्जियम वंशाचे अमेरिकी वैज्ञानिक फ्रांसिस हाल्जेन (Francis Halzen) यांना 2026 वर्षाचा फिजिक्स नोबेल पुरस्काराने सम्मानित करण्यात आले आहे.
आयसक्यूबन न्यूट्रिनो ऑब्जर्बेटरी मध्ये महत्वपूर्ण योगदान आणि अवकाशातून धरतीपर्यंत पोहोचणारे खुपच अधिक ऊर्जा असणाऱ्या न्यूट्रिनो कणांच्या शोधासाठी रॉयल स्वीडिश अकॅडमी ऑफ सायन्सेजने हा सन्मान दिला आहे. हाल्जेन यांनी आपल्या कारकिर्दीतील मोठा काळ अमेरिकेत घालवला.
फ्रांसिस हाल्जेन यांना डिसेंबर मध्ये दिला जाणार पुरस्कार
डिसेंबर 2026 मध्ये स्वीडनच्या स्टॉकहॉम मधील फ्रान्सिस हाल्जेन यांना पुरस्कृत केले जाईल. त्यांना मेडल, डिप्लोमा आणि 11.5 कोटी रुपये पुरस्कार राशी प्रदान केली जाईल.
आइसक्यूब न्यूट्रिनो ऑब्जर्वेटरी, याचा विचार यंदाचा फिजिक्समधील नोबेल पुरस्कार मिळवणारे फ्रांसिस हैल्जेन यांनी दिला होता. – दूर अवकाशातून येणाऱ्या न्यूट्रिनोला ट्रॅक करते.
फ्रांसिस हैल्जेन यांचा शोध-
आइसक्यूब द्वारे सतत एकत्र केल्या जाणाऱ्या न्यूट्रिनो इंटरॅक्शनने संशोधकांना त्या हिंसक परिस्थितीबाबत नवीन माहिती मिळेल, ज्यामध्ये हाय-एनर्जी न्यूट्रिनो बनू शकतात, आणि त्याआधी अज्ञात ब्रह्मांडीय घटनांचाही शोध लागू शकतो.
2026 मध्ये फिजिक्सचे नोबेल पुरस्कार मिळवणाऱ्या फ्रांसिस हेल्जेन यांना अनुभवले की, साउथ पोलवरील बर्फाचा वापर न्यूट्रिनो कणांना ट्रॅक करण्यासाठी केला जातो. त्यांचा विचार आणि वैज्ञानिक नेतृत्व आइसक्यूब न्यूट्रिनो ऑब्जर्वेटरीसाठी खूपच महत्वपूर्ण आहे.
हे एक क्यूबिक किलोमीटर बर्फचा भाग आहे, ज्यामध्ये लाइट सेंसर लागले आहेत. आइसक्यूबचा वापर करून संशोधक दूरच्या ब्रह्मांडात खूप अधिक ऊर्जावान प्रक्रियातून निघणारे न्यूट्रिनो पकडू शकतात.
