तेल अवीव. इस्रायलला जाणाऱ्या फ्लायदुबईच्या एका फ्लाईटमध्ये भारताच्या कॅप्टन स्मित मछार यांच्यावर हल्ल्याची बातमी आल्यापासून एक प्रश्न वारंवार उठत आहे की कॉकपिटच्या आत को-पायलटला हत्यार कसे मिळाले ज्याचा वापर करत त्याने आपल्या साथीदाराला जखमी केले. यामुळे प्लेन धोकादायक पद्धतीने खाली कोसळू लागले आणि त्याला सौदी अरेबियामध्ये उतरवावे लागले.
या घटनेबाबत जस-जशी माहिती समोर येत आहे तसतसे प्रश्नही उठत आहेत. सुरुवातीच्या रिपोर्ट्समध्ये सांगितले गेले आहे की ओमानच्या को-पायलटने चाकूचा वापर करून भारतीय पायलट स्मित यांच्यावर हल्ला केला पण आता तपासावरून कळाले आहे की कथित हल्लाखोर कॉकपिटमध्ये कोणताही चाकू किंवा बाहेरील हत्यार लपवून घेऊन गेला नव्हता.
मग कोणत्या गोष्टीने झाला स्मित यांच्यावर हल्ला?
सीबीएस न्यूजच्या एका रिपोर्टनुसार, असू शकते की त्याने आपल्या सोबत्यावर जोरदार हल्ला करण्यासाठी 'क्रॅश एक्स' किंवा 'फायर एक्स'चा वापर केला असावा, जो विमानाच्या कॉकपिटच्या आतच ठेवलेला असतो. याआधी इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनीही सांगितले होते की कथित हल्ल्यात क्रॅश एक्स (विमानात आणीबाणीच्या स्थितीसाठी ठेवली जाणारी कुऱ्हाड) चा वापर केला गेला होता.
Flightradar24 नुसार, दुबईहून निघण्याच्या जवळपास अडीच तासांनंतर विमानातील गोंधळामुळे विमान जवळपास एका मिनिटात 33,000 फुटांवरून 17,000 फूट (जवळपास 10,000 मीटरवरून 5,100 मीटर) खाली आले. यानंतर विमानाने जॉर्डनच्या सीमेजवळ एक विचित्र गिरकी मारून जवळपास एका तासानंतर सौदी अरेबियाच्या तबुक शहरात लँड केले.
'प्लेन हायजॅक होत आहे'
ज्या व्यक्तीने एअर ट्रॅफिक कंट्रोलसोबत लाईटची बातचीत ऐकली त्याने सांगितले की सौदी अरेबिया आणि जॉर्डनने प्लेनला वापस पाठवून दिले होते आणि अखेर ते तबुकमध्ये उतरले. या दरम्यान बॅकग्राऊंडमध्ये प्रवासी ओरडत-किंचाळत होते. पायलटचा आवाज कापत होता जेव्हा त्याने मेडे (आणीबाणीचा संकेत) सांगितले आणि सांगितले की प्लेन हायजॅक होत आहे.
कॉकपिटमध्ये का असते कुऱ्हाड?
इंटरनॅशनल एव्हिएशन नियमांतर्गत, विमानात फॅक्टरीतूनच एक 'क्रॅश एक्स' (आणीबाणीची कुऱ्हाड) लावली जाते आणि प्रत्येक कमर्शियल एअरलायनरमध्ये ही असणे गरजेचे आहे. अनेक दशकांपासून विमानांमध्ये कोणत्या ना कोणत्या रूपात याला आणीबाणीचे उपकरण म्हणून लावले जात आले आहे जेणेकरून अपघाता नंतर याचा वापर केला जाऊ शकेल.
आधी या कुऱ्हाडी मुख्य केबिनमध्ये ठेवल्या जायच्या पण 25 वर्षांपूर्वी अमेरिकेत झालेल्या 9/11 आतंकी हल्ल्यांनंतर यांना कॉकपिटमध्ये शिफ्ट केले गेले. आता हे हत्यार कॉकपिटमध्ये वैमानिकांच्या हाताजवळ ठेवले जाते.
अजून नाही झाली को-पायलटची ओळख -
या दरम्यान, ओमानच्या को-पायलटची ओळख आणि हेतूचा पत्ता लागू शकलेला नाही पण नेतन्याहू यांनी सांगितले आहे की को-पायलटला अटक करण्यात आले आहे. दुसऱ्या बाजूला, सौदी आणि युएईच्या अधिकाऱ्यांनी तपास सुरू असण्याच्या पुष्टीकरणाव्यतिरिक्त सार्वजनिक रूपाने जास्त काही सांगितलेले नाही. फ्लायदुबईने एक निवेदन जारी करत म्हटले आहे की, तपास चालेपर्यंत इस्रायलला येणारी-जाणारी उड्डाणे थांबवली जातील.
