वॉशिंग्टन. अमेरिकन मध्यावधी निवडणूक 2026 मध्ये डेमोक्रॅटिक पक्षाने हाऊस आणि सिनेट दोन्हीवर नियंत्रण मिळवल्यानंतर अमेरिकन राजकारणात 'व्हेटो' शब्द सर्वात जास्त चर्चेत आला आहे. डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यासाठी 2026 च्या मिडटर्म निवडणुका केवळ जागा वाचवण्याची लढाई नाही, तर ही त्यांच्या राजकीय पकडीची सर्वात मोठी परीक्षा आहे. घसरत्या अप्रूव्हल रेटिंग्सदरम्यान ही निवडणूक ठरवेल की संसदेवर कोणाचे नियंत्रण असेल आणि ट्रम्प यांच्या राष्ट्राध्यक्ष कार्यकाळाची भावी दिशा काय राहील.
या वेळी प्रतिनिधी गृहाच्या सर्व 435 जागांवर, सिनेटच्या 35 जागांवर आणि 36 राज्यांमध्ये गव्हर्नर पदासाठी मतमोजणी होत आहे. डेमोक्रॅट्स दोन्ही सभागृहांत बहुमत मिळवण्याच्या प्रयत्नात गुंतले आहेत. टेक्सास, कॅन्सस, मिशिगन आणि ओहायोसारख्या पारंपारिकपणे रिपब्लिकन राज्यांमध्येही चुरशीची लढत पाहिली जात आहे. तथापि, ट्रम्प यांच्यावर असंतुष्ट मतदारही डेमोक्रॅट्सना पूर्णपणे समर्थन देण्यात कचरत आहेत.
अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सोशल मीडियावर 'Veto' लिहिलेल्या एका लाल 'MAGA' टोपीचे छायाचित्र पोस्ट केले. फॉक्स न्यूजच्या मते, त्यांनी स्पष्ट केले की संसदेकडून मंजूर होणाऱ्या कायद्यांना रोखण्यासाठी त्यांच्याकडे राष्ट्राध्यक्षांची व्हेटो शक्ती अस्तित्वात आहे.
'ते निरर्थक कायदे पाठवतील आणि मी व्हेटो करेन': ट्रम्प
सत्तेच्या या नव्या वाटणीवर बोलताना ट्रम्प म्हणाले की जसे की तुम्हाला माहीत आहे, असे आधीही अनेकदा झाले आहे. ही व्हेटोची ताकद आहे आणि ही कोणत्याही राष्ट्राध्यक्षांकडे असलेल्या सर्वात मोठ्या शक्तींपैकी एक आहे. ते संसदेकडून अत्यंत निरर्थक गोष्टी मंजूर करून पाठवतील आणि मी त्यांच्यावर व्हेटो लावून देईन.
डेमोक्रॅट्सनी ट्रम्प यांच्या कमी लोकप्रियतेचा फायदा घेत मोठा विजय नोंदवला आहे. या विजयानंतर आता डेमोक्रॅटिक पक्षाकडे ट्रम्प यांच्या कार्यकाळाच्या बाकी उरलेल्या दोन वर्षांत त्यांच्या प्रशासनाच्या धोरणांवर आणि निर्णयांवर कडक नियंत्रण ठेवण्याचा अधिकार आला आहे.
निवडणूक पराभवानंतरही ट्रम्प यांची ठाम भूमिका
पक्षाला मिळालेल्या धक्क्यानंतरही ट्रम्प मागे हटण्याच्या मूडमध्ये दिसले नाहीत आणि त्यांनी संसदेत डेमोक्रॅट्सशी तीव्र सामना करण्याचे संकेत दिले. निवडणूक निकालांवर चिमटा काढत ट्रम्प म्हणाले की उमेदवारांच्या विजय आणि पराभवाच्या कारणांवर आता मी स्वतः एक राजकीय पंडित बनणार आहे, चांगल्या आणि वाईट दोन्ही प्रकारच्या गोष्टी मांडेन.
तर दुसऱ्या बाजूला, ट्रम्प यांनी द न्यूयॉर्क टाईम्सला दिलेल्या एका मुलाखतीत हेही सांगितले की ते मध्यावधी निवडणुकीच्या निकालांना स्वीकारण्यासाठी आणि डेमोक्रॅट्ससोबत काम करण्यासाठी तयार आहेत.
ते म्हणाले की मी या निकालांना स्वीकारण्यासाठी पूर्णपणे तयार आहे. आम्ही डेमोक्रॅट्ससोबत काम करू आणि त्यांच्यासोबत पुढे जाण्याची अपेक्षा करतो. आम्ही शक्यतो कोणती ना कोणती वाट काढून घेऊ.
तथापि, याआधी सुरुवातीच्या कलांमध्ये जेव्हा डेमोक्रॅट्स हाऊस आणि सिनेटमध्ये मोठी आघाडी घेत होते, तेव्हा ट्रम्प यांनी स्वतःला पक्षाच्या या पराभवापासून वेगळे दाखवण्याचा प्रयत्न केला होता.
काय आहे अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षांचा व्हेटो पॉवर?
अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष म्हणून डोनाल्ड ट्रम्प यांची व्हेटो पॉवर अमेरिकन संविधानाच्या कलम 1 आणि 2 अंतर्गत मिळणारी एक प्रमुख घटनात्मक शक्ती आहे, ज्याच्या माध्यमातून ते संसदेद्वारे मंजूर कोणत्याही विधेयकाला कायदा बनण्यापासून रोखू शकतात.
ट्रम्प यांनी आपल्या मागील राष्ट्राध्यक्ष कार्यकाळादरम्यान संरक्षण बजेट, इराण लष्करी शक्तींचे प्रस्ताव आणि सीमा आणीबाणीसारख्या महत्त्वपूर्ण मुद्द्यांवर अनेकदा नियमित व्हेटोचा वापर करून विधेयके फेटाळली.
तथापि, अमेरिकन विधायी व्यवस्थेनुसार राष्ट्राध्यक्षांचा व्हेटो पूर्णपणे अंतिम नसतो, जर अमेरिकन काँग्रेसच्या दोन्ही सभागृहांनी हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्ह्ज आणि सिनेटने पुन्हा दोन-तृतीयांश बहुमताने ते विधेयक मंजूर केले, तर राष्ट्राध्यक्षांचा व्हेटो निष्प्रभ ठरतो आणि विधेयक राष्ट्राध्यक्षांच्या स्वाक्षरीविनाही कायदा बनते, जसे की ट्रम्प यांच्या कार्यकाळातही संरक्षण विधेयकाच्या बाबतीत पाहिले गेले होते.
