नवी दिल्ली. भारतात सर्वात जास्त संपत्ती किंवा श्रीमंतांबद्दल बोलले जाते, तेव्हा आपल्या मनात सर्वात आधी मुकेश अंबानी, गौतम अदानी किंवा टाटा ग्रुपचे नाव येते. परंतु, जेव्हा 'जमिनीचा' (Land Ownership) विषय येतो, तेव्हा ही गोष्ट पूर्णपणे वेगळी आहे. भारतात सर्वात जास्त जमिनीचे मालक कोण आहेत, याबद्दलची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

जाणून घेऊया भारतातील 10 सर्वात मोठ्या जमीनदारांबाबत (Biggest Landowners in india), ज्याच्यांकडे इतकी जमीन आहे की, तुम्हा कल्पनाही करू शकत नाही.

भारतातील 10 सर्वात मोठे जमीनदार

1. भारत सरकार (Government Of India)

भारतात सर्वात जास्त जमिनीचा मालकी हक्क कोणत्याही एका व्यक्तीकडे नसून थेट भारत सरकारकडे आहे. देशातील विविध मंत्रालये, विभाग आणि सरकारी उपक्रमांकडे लाखो एकर जमीन आहे. आकडेवारीनुसार, भारत सरकारकडे सुमारे 15,531 चौरस किलोमीटर जमीन उपलब्ध आहे.

2. संरक्षण मंत्रालय (Ministry Of Defence)

    सरकारी विभागांमध्ये संरक्षण मंत्रालय हे सर्वात मोठे जमीनदार आहे. थलसेना (Army), नौदल (Navy) आणि हवाई दल (Air Force) यांच्याकडे छावण्या (Cantonments), फायरिंग रेंज आणि इतर लष्करी तळांच्या रूपात 18 लाख एकरपेक्षा जास्त जमीन आहे.

    3. भारतीय रेल्वे (Indian Railways)

    संरक्षण मंत्रालयानंतर देशात दुसरी सर्वात मोठी जमीन भारतीय रेल्वेकडे आहे. रेल्वे मार्ग, स्टेशन, रेल्वे कॉलनी आणि रिकामे भूखंड मिळून रेल्वेकडे सुमारे 11.80 लाख एकर जमिनीचा अथांग साठा आहे.

    4. वक्फ बोर्ड (Waqf Board)

    धार्मिक आणि गैर-सरकारी संस्थांचा विचार केल्यास वक्फ बोर्ड हे भारतातील सर्वात मोठे जमीनदार आहे. देशभरातील मशिदी, मदरसा आणि स्मशानभूमीच्या रूपात बोर्डाकडे सुमारे 8 लाख एकरपेक्षा जास्त जमीन आहे.

    5. कॅथोलिक चर्च ऑफ इंडिया (Catholic Church Of India)

    वक्फ बोर्डापाठोपाठ ख्रिश्चन धर्माशी संबंधित 'कॅथोलिक चर्च'कडे देशात सर्वात जास्त जमीन आहे. देशभरात असलेले हजारो चर्च, शाळा, महाविद्यालये आणि रुग्णालयांच्या रूपात त्यांच्याकडे लाखो एकर अत्यंत मोलाची जमीन आहे.

    6. गोदरेज ग्रुप (Godrej Group)

    खाजगी किंवा कॉर्पोरेट क्षेत्राबाबत बोलायचे झाल्यास, गोदरेज कुटुंब हे भारतातील सर्वात मोठ्या जमीनदारांपैकी एक आहे. एकट्या मुंबईसारख्या महागड्या शहरात (विक्रोळी भागात) त्यांच्याकडे सुमारे 3,400 एकर अत्यंत मौल्यवान जमीन आहे, ज्याचे मूल्य आज अब्जावधीच्या घरात आहे.

    7. सहारा इंडिया (Sahara India Pariwar)

    सुब्रत रॉय यांचा सहारा ग्रुप हा देखील भारतातील सर्वात मोठ्या खाजगी जमीनदारांच्या यादीत राहिला आहे. कंपनीच्या दाव्यांनुसार, देशभरातील विविध प्रकल्प आणि टाउनशिपच्या रूपात त्यांच्याकडे 33,000 एकरपेक्षा जास्त लँड बँक (जमीन) आहे.

    8. डीएलएफ (DLF Limited)

    रिअल इस्टेट जगतातील नामांकित कंपनी DLF सुद्धा या यादीत समाविष्ट आहे. गुरुग्राम (Gurgaon) शहर उभारणाऱ्या या कंपनीकडे हरियाणा, दिल्ली आणि देशाच्या इतर भागांत हजारो एकरची भव्य लँड बँक आहे.

    9. टाटा ग्रुप (Tata Group)

    टाटा ग्रुप केवळ व्यवसायातच नाही, तर जमिनीच्या बाबतीतही पुढे आहे. देशभरात त्यांचे मोठे उत्पादन प्रकल्प (Manufacturing Plants) आहेत. याशिवाय, चहाचे मळे (Tea estates) आणि जमशेदपूरसारखी संपूर्ण टाउनशिप टाटांकडे लीज किंवा मालकी हक्काच्या रूपात उपलब्ध आहे.

    10. बॉम्बे पोर्ट ट्रस्ट (Bombay Port Trust)

    मुंबईसारख्या शहरात जिथे एक इंच जमिनीची किंमत लाखांमध्ये असते, तिथे 'बॉम्बे पोर्ट ट्रस्ट'कडे सुमारे 2,330 एकर जमीन आहे. ही जमीन दक्षिण मुंबईच्या अतिशय मोक्याच्या ठिकाणी पसरलेली आहे, ज्यामुळे ही संस्था देशातील सर्वात श्रीमंत जमीनदारांपैकी एक ठरते.