नवी दिल्ली: Bonus Railway 2026: दिवाळीपूर्वी रेल्वे कर्मचाऱ्यांसाठी आनंदाची बातमी आहे. केंद्र सरकारने आर्थिक वर्ष 2025-26 साठी रेल्वे कर्मचाऱ्यांना 78 दिवसांचा प्रॉडक्टिव्हिटी लिंक्ड बोनस (PLB) देण्यास मंजुरी दिली आहे. या निर्णयाचा फायदा सुमारे 11.41 लाख पात्र कर्मचाऱ्यांना होईल. सरकार या बोनसवर एकूण ₹2,009.61 कोटी खर्च करेल. पण बोनसच्या गणनेसाठी (कॅल्क्युलेशनसाठी) निर्धारित वेतन मर्यादा आणि पात्रतेचे नियम महत्त्वाचे आहेत. पीआयबीनुसार (PIB) प्रत्येक पात्र रेल्वे कर्मचाऱ्याला 78 दिवसांसाठी कमाल ₹17,951 चे पेमेंट केले जाईल.
₹17,951 चा बोनस कसा ठरतो?
रेल्वेच्या PLB च्या गणनेसाठी (कॅल्क्युलेशनसाठी) कमाल मासिक वेतन मर्यादा ₹7,000 ठेवण्यात आली आहे. ही मर्यादा 2014-15 पासून बदललेली नाही. म्हणजेच कोणत्याही पात्र कर्मचाऱ्याचे वेतन ₹7,000 पेक्षा जास्त असले तरी बोनसची गणना निर्धारित मर्यादेच्या आधारावरच होते. 78 दिवसांच्या बोनससाठी कमाल पेमेंट 17,951 निश्चित आहे.
₹17,951 चे पूर्ण गणित
रेल्वेमध्ये बोनसचे कॅल्क्युलेशन एका खास सूत्राद्वारे (फॉर्मुल्याद्वारे) होते. यामध्ये एका महिन्याला सरासरी 30.4 दिवस मानले जाते.
- एका दिवसाचे काल्पनिक वेतन: सर्वात आधी ₹7,000 (ठरलेली मर्यादा) ला 30.4 दिवसांनी भागले जाते.
₹7,000 ÷ 30.4 = ₹230.26 (म्हणजेच एका दिवसाचा पगार ₹230.26 बनला). - 78 दिवसांचा एकूण बोनस: आता या एका दिवसाच्या रक्कमेला 78 दिवसांनी गुणले जाते.
₹230.26 × 78 दिवस = 17,951
कर्मचाऱ्यांची काय होती मागणी?
रेल्वे कर्मचारी संघटना (जसे IRTSA) दीर्घकाळापासून सरकारवर असा दबाव आणत आहेत की या ₹7,000 च्या जुन्या सीलिंग लिमिटला बदलले जावे. कर्मचाऱ्यांचे म्हणणे आहे की जेव्हा 7 व्या वेतन आयोगाअंतर्गत (7th CPC) किमान वेतनच ₹18,000 आहे, तर बोनसची गणना ₹7,000 वर का होत आहे? अशा स्थितीत याचे कॅल्क्युलेशन काही या प्रकारे होईल.
- ₹18,000 च्या आधारावर एका दिवसाचा पगार: ₹592.10
- 78 दिवसांचा एकूण बोनस: ₹592.10 × 78 = ₹46,184
सरकारचे काय आहे म्हणणे?
सरकारने या वर्षीही सीलिंग लिमिटमध्ये कोणताही बदल न करता म्हटले आहे की प्रत्येक पात्र रेल्वे कर्मचाऱ्याला ७८ दिवसांसाठी कमाल 17,951 रुपयांचे पेमेंट केले जाईल. ही रक्कम रेल्वेच्या वेगवेगळ्या श्रेणीतील कर्मचाऱ्यांना दिली जाईल, जसे की ट्रॅक मेंटेनर, लोको पायलट, ट्रेन मॅनेजर (गार्ड), स्टेशन मास्टर, सुपरवायझर, तंत्रज्ञ (टेक्निशियन), तंत्रज्ञ मदतनीस (टेक्निशियन हेल्पर), पॉइंट्समन, मिनिस्ट्रीयल स्टाफ आणि इतर ग्रुप 'C' कर्मचारी. यासोबतच हेही सांगण्यात आले आहे की वर्ष 2025-26 मध्ये रेल्वेची कामगिरी खूप चांगली राहिली. रेल्वेने 1670 मिलियन टनचा विक्रमी कार्गो लोड केला आणि सुमारे 7.41 बिलियन प्रवाशांना प्रवास घडवून आणला.
