नवी दिल्ली: भारतात टोल व्यवस्था आता 'थांबून पैसे' देणाऱ्या प्रणालीवरून पुढे जाऊन फ्री-फ्लो मोबिलिटी (Free Flow mobility) कडे वेगाने वाढत आहे. जर तुम्ही पण आपल्या FASTag जारी करणाऱ्या बँकेच्या सेवेमुळे त्रस्त आहात, तर तुमच्यासाठी आनंदाची बातमी आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार सरकार लवकरच मोबाईल नंबर पोर्टेबिलिटीच्या धर्तीवर FASTag पोर्टेबिलिटीची सुविधा सुरू करण्याची तयारी करत आहे.

काय आहे नवीन सुविधा? 

केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी "ग्लोबल फिनटेक फेस्ट 2026" (global fintech fest 2026) मध्ये नवीन 'One Tag' सुविधेची घोषणा केली आहे. या सुविधेअंतर्गत जर तुम्ही आपली बँक बदलू इच्छित आहात, तर तुम्हाला आपल्या गाडीच्या काचेवरून जुना FASTag हटवून नवीन टॅग खरेदी करण्याची काही गरज पडणार नाही. तुमचा टॅग तोच राहील, फक्त तुमची बँक (issuer bank) बदलली जाईल.

कसे पोर्ट होईल तुमचे FASTag? 

बँक बदलण्याची प्रक्रिया डिजिटल आणि अत्यंत सोपी आहे. FASTag ला एका बँकेतून दुसऱ्या बँकेत पोर्ट करण्याची ही सुविधा 'Rajmarg Yatra App' च्या द्वारे मिळेल. वापरकर्ते या ॲपचा वापर करून सोप्या पद्धतीने आपल्या आवडीचा फास्टॅग सेवा प्रदाता बँक निवडू शकतात.

13 कोटी वापरकर्त्यांना होणार लाभ-

    भारतात डिजिटल टोल कनेक्शनची व्याप्ती बरीच मोठी झाली आहे. सरकारच्या आकडेवारीनुसार, राष्ट्रीय महामार्गावर सुमारे ९८% टोल संकलन डिजिटल पद्धतीने (FASTag च्या द्वारे) च होत आहे. देशात आतापर्यंत सुमारे १३ कोटी FASTag जारी केले गेले आहेत. एवढ्या मोठ्या वापरकर्ता बेसची अडचण दूर करण्यासाठीच सरकार ही सुविधा घेऊन आली आहे.

    काय नवीन FASTag स्टिकरची असेल गरज? 

    वनटॅग प्रणालीचा सर्वात मोठा बदल हाच आहे की आतापर्यंत, जर कोणताही ग्राहक आपला फास्टॅग जारी करणारी बँक बदलू इच्छित होता, तर त्याला जुने फास्टॅग खाते बंद करावे लागत होते. नवीन बँकेसोबत नवीन पद्धतीने नोंदणी करावी लागत होती आणि गाडीवर नवीन फिजिकल स्टीकर चिकटवावे लागत होते. वनटॅग या पूर्ण कटकटीला संपवते. आता तुम्ही एकाच टॅग आयडी आणि गाडी क्रमांकावर राहून जुन्या फास्टॅगला दुसऱ्या बँकांमध्ये हस्तांतरित करू शकता.

    AI आणि बॅरियर-फ्री (Barrier-Free) टोलिंगची तयारी -

    सरकारची दृष्टी फक्त FASTag पोर्ट करण्यापर्यंत मर्यादित नाही. भविष्यात टोल प्लाझावर लागणाऱ्या रांगांना पूर्णपणे संपवण्याची तयारी आहे. AI तंत्रज्ञान आणि बॅरियर-फ्री टोलिंगच्या द्वारे अशी प्रणाली बनवली जात आहे जिथे गाड्यांना टोलवर थांबण्याची गरजच पडणार नाही. गाड्या न थांबता पुढे जातील आणि टोलचे देयक स्वयंचलित पद्धतीने होऊन जाईल. जरी सरकारकडून या बदलाची तारीख समोर आली नसली तरी हा बदल होताच लाखो लोकांना फायदा होईल.