ऑटो डेस्क, नवी दिल्ली. हॉलिवूड चित्रपटांमध्ये तुम्ही अनेकदा लोकांना रस्त्याच्या उजव्या बाजूला गाडी चालवताना पाहिले असेल. हे पाहिल्यानंतर, एक प्रश्न नक्कीच पडला असेल: परदेशात गाड्या रस्त्याच्या उजव्या बाजूला का चालवल्या जातात आणि स्टीअरिंग व्हील डावीकडे का असते? दरम्यान, भारतात, तुम्हाला लोक डावीकडे आणि स्टीअरिंग व्हील उजवीकडे गाडी चालवताना दिसतात. हा गोंधळ दूर करण्यासाठी आम्ही येथे आहोत. भारतात गाड्या डावीकडे का चालवल्या जातात याचा तपशीलवार शोध घेऊया. जगातील बहुतेक देश उजवीकडे गाडी का चालवतात?
भारतातील डाव्या हाताने गाडी चालवण्याचा इतिहास
प्राचीन काळी, जेव्हा घोडागाड्या वापरात असत, तेव्हा लोक त्यांच्या शत्रूंवर लक्ष ठेवण्यासाठी गाडीच्या उजव्या बाजूला बसत असत. ही परंपरा ब्रिटनमध्ये उगम पावली, जिथे लोक उजव्या बाजूला बसत असत आणि डाव्या बाजूला तलवारी धरत असत. जेव्हा ब्रिटनने भारतावर राज्य केले तेव्हा त्यांनी येथेही ही परंपरा लागू केली. जेव्हा भारताला स्वातंत्र्य मिळाले तेव्हा आम्ही ही परंपरा बदलू नये असे ठरवले. त्याऐवजी, आम्ही ती स्वीकारली आणि आजही आम्ही डाव्या बाजूला गाडी चालवतो.
जगातील बहुतेक देश उजवीकडे गाडी चालवतात कारण त्यांच्यावर फ्रान्स आणि अमेरिका सारख्या देशांचा प्रभाव आहे, जिथे उजवीकडे गाडी चालवण्याची परंपरा आहे. म्हणूनच, भारतात, वाहने डावीकडे चालवली जातात कारण ती आपल्या परंपरेचा आणि इतिहासाचा भाग आहे. हे आपल्याला जगातील इतर देशांपेक्षा वेगळे करते आणि आपली संस्कृती प्रतिबिंबित करते.
जगातील बहुतेक देश उजवीकडे गाडी चालवतात आणि यामागे अनेक ऐतिहासिक आणि व्यावहारिक कारणे आहेत. पहिले म्हणजे, याची सुरुवात मध्ययुगीन युरोपमध्ये झाली, जिथे बहुतेक लोक उजव्या हाताचे होते आणि त्यांच्या उजव्या हातात तलवारी होत्या. घोडेस्वारी करताना, ते त्यांच्या तलवारी डावीकडे धरत असत, दुसऱ्या व्यक्तीवर हल्ला करण्यासाठी तयार असत. अशाप्रकारे, जेव्हा उजवीकडे गाडी चालवणाऱ्या लोकांना भेटतात तेव्हा ते त्यांच्या तलवारी डावीकडे धरत असत, स्वतःचे रक्षण करण्यासाठी तयार असत.
शिवाय, जेव्हा राजे आणि राण्यांच्या कारकिर्दीत रस्ते बांधले जात असत, तेव्हा त्यांचे सैनिक उजवीकडे असायचे जेणेकरून ते शत्रूंवर तलवारीने हल्ला करू शकतील. कालांतराने, ही परंपरा जगभर पसरली आणि आज बहुतेक देश उजवीकडे गाडी चालवतात.
दुसरे कारण म्हणजे बहुतेक वाहनांमध्ये स्टीअरिंग व्हील उजवीकडे असते, जे उजव्या हाताने चालवणाऱ्या देशांमध्ये अधिक सोयीस्कर असते. शिवाय, उजवीकडे गाडी चालवल्याने वाहतूक नियंत्रित करणे आणि अपघात टाळणे सोपे होते.
भारतात डाव्या हाताने गाडी चालवण्याची पद्धत असण्याची कारणे
भारत, पाकिस्तान आणि बांगलादेश या सर्वांना त्यांच्या रस्ते आणि वाहतूक व्यवस्था ब्रिटिश राजवटीपासून वारशाने मिळाल्या. १८ व्या आणि १९ व्या शतकात ब्रिटनने डाव्या बाजूने गाडी चालवण्याचा नियम लागू केला. त्यावेळी गाड्या सामान्य नव्हत्या. ही पद्धत घोडेस्वारीच्या काळापासूनची आहे. खरं तर, बहुतेक लोक उजव्या हाताने तलवारी चालवत असत, ज्यामुळे येणाऱ्या वाहनावर लक्ष ठेवणे सोपे जात असे.
जेव्हा ब्रिटिशांनी भारतीय उपखंडात रस्ते, रेल्वे आणि प्रशासकीय संरचना बांधल्या तेव्हा त्यांनी समान नियम लागू केले. स्वातंत्र्यानंतर, 1947 मध्ये भारत आणि पाकिस्तान आणि त्यानंतर 1971 मध्ये बांगलादेशला ही व्यवस्था बदलणे अव्यवहार्य आणि खूप महागडे वाटले.
हा नियम न बदलण्याची अनेक कारणे आहेत. दाट लोकसंख्या आणि अरुंद रस्ते ही मोठी समस्या आहे. सध्याच्या वाहनांची संख्या देखील एक प्रमुख घटक आहे. या सर्व कारणांमुळे, उजव्या हाताने चालविण्याची पद्धत सुरूच आहे. शेजारील देश देखील सामान्यतः सीमेवरील व्यत्यय आणि अपघात टाळण्यासाठी एकेरी मार्ग प्रणाली स्वीकारतात. यामुळे वाहतूक सुरक्षितता आणि सोय वाढते.
जगातील बहुतेक लोक उजवीकडे का गाडी चालवतात?
आज, अंदाजे 75 टक्के देश डाव्या हाताने गाडी चालवण्याची पद्धत वापरतात, म्हणजेच वाहने रस्त्याच्या उजव्या बाजूला चालवली जातात. या देशांमध्ये अमेरिका, कॅनडा, बहुतेक युरोप, चीन, रशिया, दक्षिण अमेरिका आणि मध्य पूर्व यांचा समावेश आहे.
हे मुख्यत्वे युरोप आणि अमेरिकेतील ऑटोमोबाईल उद्योगाच्या जलद वाढीमुळे आहे. फ्रान्समध्ये आणि नंतर अमेरिकेत उजव्या हाताने चालवणे हे मानक बनले. अमेरिकेत, फोर्ड सारख्या कंपन्यांनी मोठ्या प्रमाणात डाव्या हाताने चालवलेल्या वाहनांचे उत्पादन केले. ही वाहने परवडणारी होती आणि जगभरात निर्यात केली जात होती, ज्यामुळे डाव्या हाताने चालवणे हे जागतिक मानक बनले.
डावीकडे गाडी चालवणारे देश
दक्षिण आशिया व्यतिरिक्त, जगभरात असे अनेक देश आहेत जिथे लोक डाव्या बाजूने गाडी चालवतात. यामध्ये युनायटेड किंग्डम, जपान, थायलंड, इंडोनेशिया, मलेशिया, ऑस्ट्रेलिया, न्यूझीलंड, श्रीलंका, नेपाळ आणि दक्षिण आफ्रिकेचा काही भाग समाविष्ट आहे. हे देश त्यांच्या रस्त्यांवर डाव्या हाताने गाडी चालवण्याचा अवलंब करतात, जी जगभरात एक सामान्य पद्धत आहे.
या देशांमधील वाहतूक नियम आणि रस्ते व्यवस्था डाव्या हाताने गाडी चालवण्यावर आधारित आहेत. त्यांच्या रस्त्यांवरील वाहने देखील डाव्या हाताने गाडी चालवण्यासाठी डिझाइन केलेली आहेत. डाव्या हाताने गाडी चालवणाऱ्या देशांच्या यादीत इतर अनेक देश आहेत, त्यापैकी बहुतेक पूर्व आशिया आणि आफ्रिकेत आहेत.
या देशांमध्ये डावीकडे गाडी चालवण्याची कारणे बहुतेकदा इतिहास आणि परंपरेत रुजलेली असतात. उदाहरणार्थ, युनायटेड किंग्डममध्ये डावीकडे गाडी चालवण्याची एक दीर्घ परंपरा आहे आणि हे त्यांच्या रस्ते आणि वाहतूक नियमांमध्ये दिसून येते.
जपानची गोष्ट वेगळी आहे का?
जपानवर कधीही ब्रिटनचे राज्य नव्हते, म्हणूनच त्यांनी कधीही ब्रिटिश वसाहती स्थापन केल्या नाहीत. असे असूनही, जपानमध्ये अजूनही उजव्या हाताने गाडी चालवण्याची व्यवस्था आहे. यामागील कारण म्हणजे जपानची रेल्वे व्यवस्था. जपानच्या सुरुवातीच्या रेल्वे ब्रिटीश अभियंत्यांच्या मदतीने बांधल्या गेल्या होत्या आणि नंतर रस्त्यावरील वाहनांसाठी हे तत्व स्वीकारण्यात आले. म्हणूनच जपानमध्ये उजव्या हाताने गाडी चालवण्याची व्यवस्था आहे.
हेही वाचा: कार खरेदीदारांसाठी 2026 मध्ये आवश्यक आहेत हे 5 वैशिष्ट्ये, सुरक्षिततेपासून ते आरामापर्यंत आहेत सर्वोत्तम
