धर्म डेस्क, नवी दिल्ली. पवित्र श्रावण महिन्यात लाखो भारतीय मांसाहार टाळतात. अनेक लोक धार्मिक मान्यतेनुसार मांसाहार टाळतात तर काही लोक. या महिन्यात मांसाहार टाळण्यामागे आयुर्वेदिक कारणाने टाळतात. परंतु श्रावण महिन्यात मांसाहार टाळण्यामागे अनेक पौराणिक कथा, बदलणारे ऋतू, आयुर्वेद आणि पर्यावरण यांच्यातील एका मनोरंजक संगमामध्ये दडलेले आहे.
धार्मिक मान्यतेनुसार असे सांगितले जाते की, समुद्रमंथनादरम्यान हलाहल नावाचे विष बाहेर पडले, ज्यामुळे संपूर्ण विश्वाला धोका निर्माण झाला. विश्वाचे रक्षण करण्यासाठी, भगवान शिवाने ते विष प्राशन करून आपल्या कंठात धारण केले, ज्यामुळे त्यांना नीलकंठ हे नाव मिळाले. श्रावण महिन्याशी संबंधित ही पौराणिक कथा आजही समर्पक आहे. श्रावण महिन्यात, भक्त भगवान शिवाची पूजा करतात, श्रावण महिन्यातील सोमवारी उपवास करतात, रुद्राभिषेक करतात आणि पारंपरिकरित्या साधे शाकाहारी भोजन करतात.
भारतात, श्रावण महिना पावसाळ्यात येतो, जेव्हा वातावरणातील जास्त आर्द्रतेमुळे अन्न लवकर खराब होऊ शकते आणि संसर्गाचा धोका वाढतो. आयुर्वेदिक दृष्टिकोनातून, पावसाळ्यात आपली पचनशक्ती कमजोर होते, म्हणूनच जड जेवणाऐवजी हलक्या आणि साध्या आहाराला प्राधान्य दिले जाते. असा
श्रावण महिना हा ध्यान, उपासना, नामजप, तपश्चर्या आणि संयम यांच्याशी संबंधित आहे, ज्यात शिवभक्तीसाठी आवश्यक असलेल्या सात्विक साधनांचे पालन करणे महत्त्वाचे आहे. श्रावण महिन्यातील जास्त आर्द्रतेमुळे, वातावरणात जिवाणू आणि विषाणू वेगाने वाढतात, ज्यामुळे माणसे आणि प्राणी सहजपणे आजारी पडू शकतात. शिवाय, या काळात मांस लवकर खराब होते.
याव्यतिरिक्त, श्रावण महिना हा मासे आणि प्राण्यांसाठी प्रजननाचा हंगाम असतो. जर या काळात त्यांची शिकार केली गेली, तर त्यांच्या लोकसंख्येला धोका निर्माण होऊ शकतो, ज्यामुळे आपल्या जीवनचक्रावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. हे लक्षात घेऊन, भारतीय सरकार पावसाळ्यात मासेमारीवर बंदी घालते, जेणेकरून माशांना कोणत्याही अडथळ्याशिवाय प्रजनन करता येईल.
श्रावण महिन्यात मांसाहारी भोजन केल्यास काय करावे?
अस्त्रपत्री येथील ज्योतिषांच्या मते, श्रावण महिना हा पूर्ण शुद्धता आणि पवित्रतेचे प्रतीक आहे. तथापि, जर तुम्ही या महिन्यात अपघाताने किंवा नकळत मांसाहारी भोजन केले, तर पश्चात्ताप होणे स्वाभाविक आहे. धर्मग्रंथांमध्ये अनवधानाने झालेल्या चुकांसाठी प्रायश्चित्त सांगितले आहे.
प्रायश्चित्त आणि शुद्धीकरणासाठी मुख्य उपाय
गंगाजलाने स्नान करणे आणि पाणी पिणे
सर्वप्रथम, दुसऱ्या दिवशी सकाळी सूर्योदयापूर्वी उठून पाण्यात थोडे गंगाजल घालून स्नान करा. त्यानंतर, तीन वेळा पाणी पिऊन आपले मन शुद्ध करा.
शिवलिंगाचा अभिषेक आणि क्षमा
मंदिरात जाऊन गंगाजल आणि शुद्ध पाण्याने शिवलिंगाचा अभिषेक करा. भगवान आशुतोषासमोर दिवा लावा, आपली चूक कबूल करा आणि हात जोडून १०८ वेळा 'ॐ नमः शिवाय' चा जप करून क्षमा मागा.
गायत्री मंत्राचा जप
शरीर आणि आत्म्याच्या आंतरिक शुद्धीकरणासाठी, १०८ वेळा गायत्री मंत्राचा जप करा. गायत्री मंत्र पापांचा नाश करतो असे मानले जाते.
उपवास आणि दान
या चुकीचे प्रायश्चित्त म्हणून, एकादशीला किंवा श्रावण महिन्याच्या दुसऱ्या दिवशीच्या सोमवारी पाणी न पिता किंवा फळे खाऊन उपवास करा. याव्यतिरिक्त, गरजू व्यक्तीला किंवा ब्राह्मणाला अन्न, तीळ किंवा फळे दान करा.
गोमातेची सेवा केल्याने अनेक पापे नाहीशी होतात. केवळ खरे प्रायश्चित्त आणि तीच चूक पुन्हा न करण्याचा संकल्पच माणसाला पापांपासून मुक्त करू शकतो.
हेही वाचा: Shravan 2026: शिवलिंगाची पूजा करताना कोणत्या दिशेला बसावे? जाणून घ्या वास्तुशास्त्राचे हे नियम
Disclaimer: या लेखात नमूद केलेले उपाय/फायदे/सल्ला आणि विधाने केवळ सामान्य माहितीसाठी आहेत. दैनिक जागरण या लेखातील मजकुराचे समर्थन करत नाही. या लेखातील माहिती विविध स्रोत, ज्योतिषी, पंचांग, प्रवचने, श्रद्धा, धार्मिक ग्रंथ आणि आख्यायिका यांमधून संकलित केली आहे. वाचकांना विनंती आहे की त्यांनी हा लेख अंतिम किंवा दावा मानू नये, तर स्वतःच्या विवेकबुद्धीचा वापर करावा.
