धर्म डेस्क, नवी दिल्ली. महाराष्ट्रातील सह्याद्री पर्वतरांगांमध्ये वसलेले वणी मंदिर, देवी सप्तशृंगीला समर्पित आहे. समुद्रसपाटीपासून सुमारे 4,695 फूट उंचीवर वसलेले हे मंदिर सात पर्वतांच्या शिखरांनी वेढलेले आहे, म्हणूनच याला 'सप्तशृंगी' असेही म्हटले जाते, ज्याचा अर्थ 'सात शिखरे' असा होतो. महाराष्ट्रातील साडेतीन शक्तीपीठांपैकी एक म्हणून, हे पवित्र स्थान देशभरातील भक्तांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाचे धार्मिक स्थळ मानले जाते.
मंदिराचे गूढ वातावरण आणि निसर्गरम्य स्थान यामुळे हे ठिकाण भक्त आणि निसर्गप्रेमी दोघांसाठीही आवर्जून भेट देण्यासारखे आहे.
मंदिराचा इतिहास
या मंदिराचा उगम हिंदू पौराणिक कथांमध्ये खोलवर रुजलेला आहे, ज्यामुळे हे भारतातील सर्वात महत्त्वपूर्ण आध्यात्मिक स्थळांपैकी एक आहे. प्राचीन ग्रंथांनुसार, सप्तशृंगी पर्वतांना शक्तीपीठ मानले जाते, जिथे भगवान शिवाच्या तांडव नृत्यानंतर दुःखाने देवी सतीचा उजवा हात पडला होता. या दैवी घटनेमुळे मंदिर पवित्र झाले आणि त्याचे आध्यात्मिक महत्त्व अनेक पटींनी वाढले.
आणखी एका लोकप्रिय आख्यायिकेनुसार, हे मंदिर देवी दुर्गेचे एक शक्तिशाली रूप असलेल्या महिषासुरमर्दिनीशी संबंधित आहे. असे मानले जाते की, महिषासुराचा वध करण्यासाठी देवी येथे १८ हातांनी प्रकट झाली, आणि प्रत्येक हातात एक दिव्य शस्त्र होते. हे मंदिर त्याच ठिकाणी वसलेले आहे जिथे हे युद्ध झाले होते, ज्यामुळे देवी आजही आपल्या भक्तांचे दुष्ट शक्तींपासून रक्षण करते या विश्वासाला अधिक बळकटी मिळते. एके काळी, भक्तांना मंदिरापर्यंत पोहोचण्यासाठी ५०० हून अधिक पायऱ्या चढाव्या लागत होत्या.
मंदिराशी संबंधित पवित्र विधी
सप्तशृंगी देवी मंदिरात उपासना करणे हा एक अलौकिक अनुभव आहे, जो पवित्र विधी आणि गहन भक्तीने भरलेला असतो. दिवसाची सुरुवात भोग मंगला आरतीने होते, ज्यामध्ये स्तोत्रे आणि प्रार्थनांनी देवीला जागृत केले जाते. दिवसभर अभिषेक, सजावट आणि असंख्य आरत्या केल्या जातात, ज्यामुळे भक्तांना देवीच्या दिव्य अस्तित्वाचा थेट अनुभव घेता येतो.
मार्च-एप्रिलमध्ये साजऱ्या होणाऱ्या चैत्र नवरात्रीदरम्यान हे मंदिर अत्यंत मनमोहक दिसते. या भव्य उत्सवादरम्यान देवीचा आशीर्वाद घेण्यासाठी हजारो भक्त मंदिराला भेट देतात. मंदिर रंगीबेरंगी सजावटीने सजवले जाते आणि पारंपरिक संगीत व नृत्याच्या साथीने मिरवणुका काढल्या जातात. शारदीय नवरात्री हा आणखी एक उत्सवाचा प्रसंग आहे.
सप्तशृंगी मंदिराला भेट देण्याची सर्वोत्तम वेळ
सप्तशृंगी देवी मंदिराला भेट देण्यासाठी ऑक्टोबर ते मार्च हा सर्वोत्तम काळ आहे, कारण या काळात हवामान आल्हाददायक आणि सुखद असते, ज्यामुळे ट्रेकिंग करणे आणि पर्वतांच्या शिखरांवरून मनमोहक दृश्यांचा आनंद घेणे सोपे होते.
हेही वाचा: Navratri 2026: तुम्ही जे विचार करता, तेच मिळवू शकता! नवरात्रीत नक्की वाचा दुर्गा सप्तशतीतील हा श्लोक
Disclaimer: या लेखात नमूद केलेले उपाय/फायदे/सल्ला आणि विधाने केवळ सामान्य माहितीसाठी आहेत. दैनिक जागरण आणि जागरण न्यू मीडिया या विशेष लेखातील मजकुराचे समर्थन करत नाहीत. या लेखातील माहिती विविध स्रोत/ज्योतिषी/पंचांग/प्रवचने/श्रद्धा/धार्मिक ग्रंथ/दंतकथा यांमधून संकलित केली आहे. वाचकांना विनंती आहे की त्यांनी हा लेख अंतिम सत्य किंवा दावा मानू नये आणि स्वतःच्या विवेकबुद्धीचा वापर करावा. दैनिक जागरण आणि जागरण न्यू मीडिया अंधश्रद्धेच्या विरोधात आहेत.
