धर्म डेस्क, नवी दिल्ली. नवरात्रीच्या या नऊ दिवसांमध्ये, भक्त पूर्ण विधींसह देवी दुर्गेची पूजा करतात. घरांमध्ये आणि मंदिरांमध्ये कलश स्थापित केले जातात आणि देवी दुर्गेच्या पूजेसाठी नऊ दिवस शाश्वत ज्योत प्रज्वलित ठेवली जाते.

नवरात्रीच्या शेवटच्या दिवसांमध्ये, भक्तांना प्रश्न पडतो की कलश कोणत्या दिवशी विसर्जित करावा: अष्टमी, नवमी किंवा दशमी. आम्ही या विषयावर उज्जैन येथील पंडित आणि ज्योतिषी मनीष शर्मा यांच्याशी संवाद साधला. ते म्हणतात, "घरांमध्ये नवमीला आणि ज्या मंदिरांमध्ये देवी दुर्गेची स्थापना आहे, तिथे दशमीला कलश विसर्जित करावा." चला, कलश विसर्जनाचा योग्य दिवस, शुभ वेळ आणि संपूर्ण प्रक्रिया जाणून घेऊया.

अष्टमी, नवमी किंवा दशमीला कलश कधी विसर्जित करावा?

बऱ्याच घरांमध्ये, महानवमी पूजा, हवन आणि कन्या पूजनानंतर कलश विसर्जित केला जातो. काही ठिकाणी, विजयादशमी किंवा दशमीला कलश आणि जवारे विसर्जित केले जातात. अष्टमीला कलश विसर्जित करणे अनिवार्य नाही. या दिवशी, देवी महागौरीची पूजा, कन्या पूजन आणि हवन हे मुख्य विधी असतात. तथापि, जे लोक अष्टमीला उपवास सोडतात ते कलश आणि जवारे देखील विसर्जित करतात. पंडित मनीष म्हणतात, "नवरात्रीच्या नवमी तिथीला कलश विसर्जित करणे सर्वोत्तम आहे, परंतु तुम्ही तुमच्या घरातील प्रचलित परंपरेनुसारही निर्णय घेऊ शकता."

शारदीय नवरात्री 2026 मधील नवमी तिथी आणि मुहूर्त
शारदीय नवरात्री 2026 मध्ये महानवमी 19 ऑक्टोबर रोजी साजरी केली जाईल. नवमी तिथी 19 ऑक्टोबर 2026 रोजी सकाळी 10.51 वाजता सुरू होईल आणि 20 ऑक्टोबर रोजी दुपारी 12.50 वाजता संपेल.

19 ऑक्टोबर रोजी नवमी पूजा, हवन आणि कन्या पूजनासाठी शुभ वेळ सकाळी 10.53 ते दुपारी 12.34 पर्यंत आहे. या वेळेत, भक्त देवी दुर्गेची पूजा करू शकतात, कन्यांना भोजन देऊन त्यांचे आशीर्वाद घेऊ शकतात. यानंतर, ते कलश विसर्जित करू शकतात.

    दशमीला कलश विसर्जनासाठी शुभ मुहूर्त
    विजयादशमी 20 ऑक्टोबर 2026 रोजी साजरी केली जाईल. या दिवशी देवी दुर्गेचा निरोप आणि कलशाचे विसर्जन केले जाऊ शकते. पंचांगानुसार, दशमीचा शुभ मुहूर्त सकाळी 6.19 ते सकाळी 10.12 पर्यंत आहे. तर, अभिजीत मुहूर्त सकाळी 11.44 ते दुपारी 12.31 पर्यंत आहे. दुपारी 1.14 ते 3.30 ही वेळ देखील दुर्गा विसर्जनासाठी शुभ आहे.

    कलश विसर्जनाची योग्य पद्धत

    • कलश विसर्जन करताना स्वच्छता आणि भक्तीभावाकडे विशेष लक्ष दिले पाहिजे. सर्वसाधारण प्रक्रिया खालीलप्रमाणे आहे:
    • सर्वप्रथम, देवी दुर्गेसमोर दिवा लावा आणि फुले, फळे, मिठाई आणि इतर पूजेचे साहित्य अर्पण करा. कुटुंबात सुख, समृद्धी आणि शांती नांदावी यासाठी देवी दुर्गेकडे प्रार्थना करा.
    • देवीची आरती करा आणि पूजेदरम्यान झालेल्या चुकांबद्दल क्षमा मागा. यानंतर, घरातील सर्व सदस्यांना प्रसाद वाटा.
    • पूजा पूर्ण झाल्यावर, कलशावर ठेवलेला नारळ आणि इतर पूजेचे साहित्य आदराने काढून घ्या. नारळ प्रसाद म्हणून खाऊ शकता.
    • कलशात साठवलेले पाणी पवित्र मानले जाते. तुम्ही ते आंब्याच्या पानांसोबत घराभोवती शिंपडू शकता. तुमची इच्छा असल्यास, तुम्ही ते झाडांवरही ओतू शकता.