धर्म डेस्क, नवी दिल्ली. नरक चतुर्दशी, जिला छोटी दिवाळी किंवा रूप चौदस असेही म्हणतात, दिवाळीच्या ठीक एक दिवस आधी साजरी केली जाते आणि भगवान कृष्णाने नरकासुरावर मिळवलेल्या विजयाचे स्मरण करते. हे अंधारावर प्रकाशाचा आणि अशुद्धतेवर शुद्धतेचा विजय देखील दर्शवते.
या दिवसाच्या सर्वात महत्त्वाच्या परंपरांपैकी एक म्हणजे दिवे लावणे. प्रामुख्याने, अकाली मृत्यूची भीती दूर करण्यासाठी यमराजासाठी चार-बाजूंचा दिवा लावण्याचा सल्ला दिला जातो. याव्यतिरिक्त, धर्मग्रंथ आणि सनातन परंपरेनुसार, या दिवशी पूर्वजांसाठी दिवे लावण्यासही विशेष महत्त्व दिले जाते.
या दिवशी, यमराजाला प्रसन्न करण्यासाठी प्रामुख्याने घराच्या दक्षिण दिशेला दिवा लावला जातो. चला, अॅस्ट्रोपत्रीचे ज्योतिषी चंद्रेश शर्मा यांच्याकडून जाणून घेऊया की या दिवशी पूर्वजांना समर्पित दिवे लावणे का महत्त्वाचे आहे आणि त्याचे महत्त्व काय आहे?
नरक चतुर्दशीला किती दिवे लावले जातात?
नरक चतुर्दशी प्रामुख्याने कार्तिक महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्दशीला साजरी केली जाते, त्यामुळे या दिवशी घराच्या वेगवेगळ्या दिशांना १४ दिवे लावले जातात. स्कंद पुराणानुसार, नरक चतुर्दशीला यमराजाच्या सन्मानार्थ दिवे लावल्याने घरात निरंतर समृद्धी येते आणि मृत्यूच्या भीतीतून मुक्ती मिळते.
या दिवशी यमराजाला समर्पित दिवा लावल्यानंतर, व्यक्ती आपल्या दीर्घायुष्यासाठी आणि कुटुंबाच्या सुरक्षिततेसाठी प्रार्थना करते. नरक चतुर्दशीच्या रात्री यमराजाला समर्पित दिवा लावल्याने घरातील नकारात्मक ऊर्जा दूर होण्यास मदत होते आणि कोणत्याही दुष्ट शक्तींना घरात प्रवेश करण्यापासून रोखले जाते.
नरक चतुर्दशीला पूर्वजांच्या नावानेही दिवे लावावेत का?
असे मानले जाते की घराची दक्षिण बाजू यम आणि पूर्वजांची असते. जर तुम्ही नरक चतुर्दशीला यमराजासोबत तुमच्या पूर्वजांच्या नावाने चार-बाजूंचा दिवा लावला, तर तुमच्या घरातील सर्व प्रकारचे पूर्वजांचे शाप दूर होतील.
तुम्ही या दिवशी तुमच्या घराच्या मुख्य प्रवेशद्वारावर तुमच्या पूर्वजांच्या नावाने दिवा ठेवून तुमच्या घराच्या समृद्धीसाठी प्रार्थना देखील करू शकता. इतकेच नाही, तर दिवा लावल्यानंतर तुम्ही पूर्वजांच्या शापातून मुक्तीसाठी प्रार्थना केल्यास ते तुमच्यासाठी अत्यंत शुभ ठरेल.
पूर्वजांसाठी दिवे लावण्याचे महत्त्व आणि नियम
पूर्वजांना निरोप आणि मार्गदर्शन: चतुर्दशी तिथी दिवाळी अमावस्येच्या ठीक एक दिवस आधी येते. या दिवशी, पूर्वजांना निरोप देण्यासाठी आणि त्यांच्या आत्म्यांना शांती मिळावी म्हणून दिवे लावले जातात, जेणेकरून ते सहजपणे त्यांच्या लोकात परत जाऊ शकतील आणि कुटुंबाला त्यांचे आशीर्वाद देऊ शकतील.
दिवा लावण्याचे ठिकाण: हा दिवा सामान्यतः घराच्या दक्षिण बाजूला, मुख्य प्रवेशद्वाराबाहेर किंवा पिंपळाच्या झाडाखाली लावला जातो.
उद्देश: हा विशेष दिवा अर्पण यमराज आणि पूर्वज दोघांनाही समर्पित असतो, ज्यामुळे कुटुंबावर येणारी सर्व संकटे दूर होण्यास मदत होते.
नरक चतुर्दशीला किती दिवे लावावेत?
- धार्मिक शास्त्रानुसार, नरक चतुर्दशीला घरात वेगवेगळ्या ठिकाणी १४ दिवे लावावेत. यामुळे कोणतीही नकारात्मक ऊर्जा दूर होण्यास मदत होते.
- या दिवशी, मुख्य प्रवेशद्वारावर भगवान यमराजांसाठी एक दिवा लावावा; यामुळे अकाली मृत्यूची भीती दूर होते.
- दुसरा दिवा तुळशीच्या रोपाजवळ लावा; यामुळे घरात देवी लक्ष्मीचे आगमन होते.
- तिसरा दिवा स्वयंपाकघरात लावा; यामुळे घरात देवी अन्नपूर्णाचे अस्तित्व सुनिश्चित होते.
- पूर्वजांना प्रसन्न करण्यासाठी घराच्या दक्षिण दिशेला चौथा दिवा लावा.
- अशाप्रकारे, स्नानगृह, कोठार, बाल्कनी, गच्ची, शयनकक्ष, ब्रह्मस्थान आणि पिंपळाच्या झाडाजवळ अशा वेगवेगळ्या ठिकाणी १४ दिवे लावा.
- जर तुम्ही नरक चतुर्दशीच्या दिवशीही योग्य रीतीने दिवे लावले, तर पूर्वजांचा आणि यमदेवाचा आशीर्वाद तुमच्या घरात सदैव राहील.
हेही वाचा: Narak Chaturdashi 2026: नरक चतुर्दशीच्या तारखेवरून मनातील संभ्रम झटक्यात दूर करा.. जाणून घ्या शुभ मुहूर्त आणि अभ्यंगस्नानाची वेळ
Disclaimer: या लेखात नमूद केलेले उपाय/फायदे/सल्ला आणि विधाने केवळ सामान्य माहितीसाठी आहेत. दैनिक जागरण या लेखात लिहिलेल्या गोष्टींना मान्यता देत नाही. या लेखातील माहिती विविध स्रोत/ज्योतिषी/पंचांग/प्रवचने/श्रद्धा/धार्मिक ग्रंथ/दंतकथा यांमधून संकलित करण्यात आली आहे. वाचकांना विनंती आहे की, त्यांनी या लेखाला अंतिम सत्य किंवा दावा मानू नये आणि स्वतःच्या विवेकबुद्धीचा वापर करावा. दैनिक जागरण अंधश्रद्धेच्या विरोधात आहे.
