धर्म डेस्क, नवी दिल्ली. हिंदू धर्मात, गणपतीला पूजनीय प्रथम देवता मानले जाते. कोणतेही शुभ कार्य गणपतीच्या पूजेने सुरू करण्याची परंपरा आहे. दरवर्षी, भाद्रपद महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या चतुर्थी तिथीला गणेश चतुर्थी साजरी केली जाते. या दिवशी, भक्त आपल्या घरी गणपती बाप्पाच्या मूर्तीची स्थापना करतात आणि संपूर्ण विधींसह त्यांची पूजा करतात.
2026 मध्ये, गणेश चतुर्थीचा पवित्र सण सोमवार, 14 सप्टेंबर रोजी साजरा केला जाईल. या दिवशी गणपतीच्या मूर्तीची स्थापना करण्यासाठी दुपारची वेळ विशेष शुभ मानली जाते. चला, गणेश चतुर्थीची तारीख, मूर्ती स्थापनेसाठी शुभ वेळ, पूजेची पद्धत, आवडते नैवेद्य आणि आरतीसंबंधी संपूर्ण माहिती जाणून घेऊया.
गणेश चतुर्थी 2026 ची तारीख
- 2026 मध्ये, गणेश चतुर्थी 14 सप्टेंबर रोजी साजरी केली जाईल.
- चतुर्थी तिथी प्रारंभ: 14 सप्टेंबर, 2026, सकाळी 07.06 वाजता
- चतुर्थी तिथी समाप्ती: 15 सप्टेंबर, 2026, सकाळी 07.44 वाजता
- चतुर्थी तिथीला गणपतीची पूजा करणे शुभ मानले जाते. विशेषतः दुपारच्या वेळी गणपतीची स्थापना आणि पूजा करण्याची परंपरा आहे.
गणेश मूर्ती स्थापनेसाठी शुभ मुहूर्त
14 सप्टेंबर, 2026 रोजी, गणपतीच्या मूर्तीची स्थापना आणि पूजेसाठी शुभ मुहूर्त सकाळी 11.02 ते दुपारी 1.31 पर्यंत असेल.
या शुभ मुहूर्ताचा एकूण कालावधी अंदाजे 2 तास 29 मिनिटे आहे. भक्तगण या काळात आपल्या सोयीनुसार गणपतीची स्थापना करू शकतात.
गणपती स्थापनेसाठी इतर शुभ मुहूर्त:
जर काही कारणास्तव तुम्ही या शुभ मुहूर्तावर गणपतीची स्थापना करू शकला नाहीत, तर गणपती स्थापनेसाठी इतर शुभ मुहूर्त आहेत:
चार मुहूर्त - दुपारी 1.49 ते 3.22 जर काही कारणास्तव तुम्ही सकाळच्या मुहूर्तावर गणपतीची स्थापना करू शकला नाहीत, तर तुम्ही दुपारी याच मुहूर्तावर घरी बाप्पाची स्थापना करू शकता.
लाभ मुहूर्त - दुपारी 3.22 ते 4.55 ही लाभ चौघडियासाठी शुभ वेळ आहे, जी गणपती स्थापनेसाठी अत्यंत शुभ मानली जाते.
अमृत मुहूर्त - दुपारी 4.55 ते सायंकाळी 6.28
गोधुली मुहूर्त - तुम्ही संधिप्रकाश मुहूर्तावर देखील गणपतीची स्थापना करू शकता. ही शुभ वेळ सायंकाळी 6.28 ते 6.51 पर्यंत असेल.
गणेश मूर्तीची स्थापना कशी करावी?
गणेश चतुर्थीच्या दिवशी सकाळी स्नान करून स्वच्छ कपडे घाला. त्यानंतर, आपल्या घरातील पूजेची जागा पूर्णपणे स्वच्छ करा. जिथे तुम्हाला गणपतीची स्थापना करायची आहे, तिथे एक ओटा ठेवा.
ओटा सजवा
एका स्वच्छ ओट्यावर लाल किंवा पिवळे कापड पसरा. त्यानंतर, ओट्यावर तांदळाचे दाणे (अक्षत) ठेवा आणि गणपती मूर्तीची स्थापना करण्याची तयारी करा.
कलश स्थापित करा
गणपतीजवळ तांब्याचा किंवा पितळेचा कलश ठेवा. त्यात पाणी, गंगाजल, सुपारी, एक नाणे आणि अक्षत भरा. आंब्याच्या पानांनी आच्छादलेल्या कलशावर एक नारळ ठेवा. त्यानंतर, व्यासपीठावर गणेशाची मूर्ती ठेवा.
गणेशाचे आवाहन करा
मूर्तीची स्थापना करताना, हातात अक्षत आणि फुले घेऊन भगवान गणेशाचे ध्यान करा. त्यानंतर, "ओम गण गणपतये नमः" या मंत्राचा जप करून भगवान गणेशाचे आवाहन करा. जर तुमच्या घरी प्राणप्रतिष्ठा करण्याची परंपरा असेल, तर तुम्ही एखाद्या जाणकार पुरोहिताच्या मदतीने हा विधी करू शकता.
भगवान गणेशाला काय अर्पण करावे?
गणेश पूजेमध्ये अनेक वस्तूंना विशेष महत्त्व दिले जाते. पूजेदरम्यान, त्यांना रोली, चंदनाचा लेप, तांदळाचे अखंड दाणे, लाल फुले आणि शमीची पाने अर्पण करा.
दुर्वा या भगवान गणेशाच्या विशेष आवडत्या मानल्या जातात. त्यामुळे, त्यांना २१ दुर्वा अर्पण करण्याची परंपरा आहे. दुर्वा अर्पण करताना, गणपती बाप्पाचे ध्यान करा आणि आपल्या इच्छा व्यक्त करा.
त्यानंतर, धूप आणि शुद्ध तुपाचा दिवा लावा. आपल्या श्रद्धेनुसार गणपती बाप्पाची पूजा करा.
गणपतीला आवडता नैवेद्य अर्पण करा
मोदक आणि लाडू हे गणपती बाप्पाचे आवडते पदार्थ मानले जातात. गणेश चतुर्थीला त्यांना २१ मोदक किंवा लाडू अर्पण करता येतात.
तसेच, केळी, नारळ आणि इतर फळे अर्पण करा. घरी बनवलेले सात्विक पदार्थ अर्पण करणे देखील शुभ मानले जाते.
नैवेद्य अर्पण केल्यानंतर, ते काही वेळ तसेच राहू द्या. त्यानंतर, ते नैवेद्य कुटुंबातील सदस्यांमध्ये वाटा.
पूजेनंतर मंत्रोच्चार करा
गणेश पूजा पूर्ण झाल्यावर, "ओम गण गणपतये नमः" या मंत्राचा १०८ वेळा जप करा. त्यानंतर गणेश चालिसा किंवा गणपतीशी संबंधित इतर स्तोत्रे म्हणा.
शेवटी, शुद्ध तुपाच्या दिव्याने गणपती बाप्पाची आरती करा. आरतीमध्ये घरातील सर्व सदस्य सहभागी होऊ शकतात.
आरती पूर्ण झाल्यावर, घरात शांती, समृद्धी आणि सर्व अडथळे दूर होण्यासाठी गणेशाची प्रार्थना करा. त्यानंतर, कुटुंबातील सदस्यांना प्रसाद वाटा आणि आदराने "गणपती बाप्पा मोरिया" चा जप करा.
गणेशाची आरती
गणेश जी की आरती
जय गणेश जय गणेश, जय गणेश देवा ।
माता जाकी पार्वती, पिता महादेवा ॥
एक दंत दयावंत, चार भुजा धारी ।
माथे सिंदूर सोहे, मूसे की सवारी ॥
जय गणेश जय गणेश, जय गणेश देवा ।
माता जाकी पार्वती (माता पार्वती के मंत्र), पिता महादेवा ॥
पान चढ़े फल चढ़े, और चढ़े मेवा ।
लड्डुअन का भोग लगे, संत करें सेवा ॥
जय गणेश जय गणेश, जय गणेश देवा ।
माता जाकी पार्वती, पिता महादेवा ॥
अंधन को आंख देत, कोढ़िन को काया ।
बांझन को पुत्र देत, निर्धन को माया ॥
जय गणेश जय गणेश, जय गणेश देवा ।
माता जाकी पार्वती, पिता महादेवा ॥
‘सूर’ श्याम शरण आए, सफल कीजे सेवा ।
माता जाकी पार्वती, पिता महादेवा ॥
जय गणेश जय गणेश, जय गणेश देवा ।
माता जाकी पार्वती, पिता महादेवा ॥
दीनन की लाज रखो, शंभु सुतकारी ।
कामना को पूर्ण करो, जाऊं बलिहारी ॥
जय गणेश जय गणेश, जय गणेश देवा ।
माता जाकी पार्वती, पिता महादेवा ॥
म्हणून, या गणेश चतुर्थीला, योग्य विधींनी भगवान गणेशाची पूजा करून त्यांचा आशीर्वाद मिळवा.
हेही वाचा: Ganeshotsav 2026: बाप्पाच्या आरतीत सर्वात महत्त्वाचे काय? दिवा किती वेळा आणि कोणत्या दिशेने फिरवायचा, जाणून घ्या
Disclaimer: या लेखात नमूद केलेले उपाय, फायदे, सल्ला आणि विधाने केवळ सामान्य माहितीसाठी आहेत. दैनिक जागरण आणि जागरण न्यू मीडिया या विशेष लेखातील मजकुराचे समर्थन करत नाहीत. या लेखातील माहिती विविध स्रोत, ज्योतिषी, पंचांग, प्रवचने, श्रद्धा, धार्मिक ग्रंथ आणि आख्यायिकांमधून संकलित केली आहे. वाचकांना विनंती आहे की त्यांनी हा लेख अंतिम सत्य किंवा दावा मानू नये आणि स्वतःच्या विवेकबुद्धीचा वापर करावा. दैनिक जागरण आणि जागरण न्यू मीडिया अंधश्रद्धेच्या विरोधात आहेत.
