धर्म डेस्क, नवी दिल्ली. दिवाळीचा सण प्रकाश, आनंद आणि नवीन सुरुवातीचे प्रतीक आहे. या दिवशी, लोक देवी लक्ष्मी आणि भगवान गणेश यांची पूजा करून आपल्या घरात सुख आणि समृद्धीसाठी प्रार्थना करतात. धार्मिक मान्यतेनुसार, पूजेदरम्यान घरात काही विशेष वस्तू ठेवणे देखील शुभ मानले जाते.
श्री यंत्र, दक्षिणावर्ती शंख, पिवळ्या कवड्या, कासव आणि अष्टधातू या पाच वस्तू संपत्ती, स्थिरता आणि सकारात्मकतेशी संबंधित आहेत. चला, या वस्तूंचे धार्मिक महत्त्व आणि दिवाळीत त्यांना घरी आणण्याच्या परंपरेमागील श्रद्धा जाणून घेऊया.
श्री यंत्र: देवी लक्ष्मीशी संबंधित एक पवित्र प्रतीक
श्री यंत्र हे हिंदू धर्मात देवी लक्ष्मीशी संबंधित एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण धार्मिक प्रतीक मानले जाते. त्याच्या रचनेत एकमेकांशी जोडलेले त्रिकोण आणि भौमितिक आकारांचे एक अद्वितीय संयोजन असते. धार्मिक श्रद्धेनुसार, श्री यंत्राची पूजा केल्याने घरात आनंद, शांती आणि समृद्धी येते असे मानले जाते. ते पूजास्थानी ठेवून त्याची नियमित पूजा करण्याची प्रथा आहे.
दक्षिणावर्ती शंख: पूजेतील विशेष महत्त्व
हिंदू धर्मात पूजा आणि विधींमध्ये शंखांचा वापर केला जातो. दक्षिणावर्ती शंखाला विशेष महत्त्व आहे. त्याचा आकार नेहमीच्या शंखापेक्षा वेगळा असतो आणि तो देवी लक्ष्मीशी संबंधित आहे. धार्मिक मान्यतेनुसार, घरातील पूजास्थानी दक्षिणावर्ती शंख ठेवल्याने घरात शुभशकुन आणि सकारात्मकता येते. दिवाळीत तो ठेवणे देखील शुभ मानले जाते.
पिवळी कवडी: संपत्ती आणि समृद्धीशी संबंधित एक परंपरा
प्राचीन काळी, कवडीचा वापर व्यवहारांसाठीही केला जात असे. हळूहळू, ती संपत्ती आणि समृद्धीशी जोडली गेली. धार्मिक श्रद्धेनुसार, पिवळी कवडी ही देवी लक्ष्मीचे आवडते प्रतीक मानली जाते. दिवाळीच्या पूजेत ११ किंवा २१ पिवळ्या कवड्या ठेवण्याची प्रथा आहे. असे मानले जाते की पूजास्थानी त्या ठेवल्याने घरात आर्थिक समृद्धी आणि स्थिरता येते.
कासव: संयम आणि स्थिरतेचे प्रतीक
वास्तुशास्त्र आणि धार्मिक श्रद्धेनुसार, कासव हे संयम, स्थिरता आणि दीर्घकालीन यशाशी संबंधित आहे. पौराणिक कथेनुसार, भगवान विष्णूंनी समुद्रमंथनाच्या वेळी कूर्म अवतार धारण केला आणि मंदार पर्वताला आपल्या पाठीवर तोलले. याच कारणामुळे, कासवाला शक्ती आणि संरक्षणाचे प्रतीक मानले जाते. दिवाळीत धातू किंवा स्फटिकाचे कासव घरी आणण्याचीही एक परंपरा आहे.
अष्टधातू: आठ धातूंचे शुभ मिश्रण
अष्टधातू हे नाव आठ वेगवेगळ्या धातूंच्या मिश्रणावरून आले आहे. हिंदू धार्मिक परंपरेत याला एक विशेष स्थान आहे. पूजांमध्ये अष्टधातूच्या मूर्ती आणि इतर धार्मिक वस्तू ठेवण्याची प्रथा आहे. असे मानले जाते की आठ धातूंचे हे मिश्रण संतुलन, शुभता आणि समृद्धीचे प्रतीक आहे. दिवाळीत अष्टधातूची लक्ष्मी-गणेशाची मूर्ती घरी आणणे देखील शुभ मानले जाते.
हेही वाचा: Diwali 2026: दिवाळीच्या रात्री चौक ओलांडताना करू नका ही चूक! जाणून घ्या काय आहे धार्मिक मान्यता
