धर्म डेस्क, नवी दिल्ली. दिवाळी हा प्रकाश, आनंद आणि देवी लक्ष्मीच्या स्वागताचा सण आहे. या दिवशी लोक आपली घरे दिव्यांनी सजवतात आणि सुख-समृद्धीसाठी प्रार्थना करतात. तथापि, दिवाळीच्या रात्रीशी संबंधित अनेक लोकश्रद्धा देखील आहेत, ज्या आजही अनेक घरांमध्ये पाळल्या जातात. यापैकी एक श्रद्धा अशी आहे की दिवाळीच्या रात्री चौक ओलांडणे किंवा तेथे पडलेल्या अनोळखी वस्तूंवर पाय ठेवणे अशुभ मानले जाते.
लोकांना चौक ओलांडताना, विशेषतः मध्यरात्री, सावधगिरी बाळगण्याचा सल्लाही दिला जातो. आम्ही या विषयावर उज्जैनस्थित पंडित आणि ज्योतिषी मनीष शर्मा यांच्याशी संवाद साधला. ते म्हणतात, "दिवाळीच्या रात्री अनेक लोक आपल्या प्रियजनांना भेटायला आणि त्यांचे आशीर्वाद घ्यायला घराबाहेर पडतात. अशा परिस्थितीत, चौक ओलांडताना एखाद्या अप्रिय गोष्टीवर पाय पडणे स्वाभाविक असू शकते." यामागे कोणत्या धार्मिक आणि तांत्रिक श्रद्धा आहेत? चला जाणून घेऊया.
दिवाळीच्या रात्री चौक ओलांडण्यास मनाई का आहे?
हिंदू धर्मात चौकांना विशेष महत्त्व आहे. विशेषतः वास्तूनुसार, हे एक अत्यंत महत्त्वाचे स्थान आहे. पंडित मनीष शर्मा म्हणतात, "चौक म्हणजे अशी जागा जिथे चार दिशांनी येणारे रस्ते एकत्र येतात. धार्मिक आणि तांत्रिक श्रद्धांनुसार, हे वेगवेगळ्या दिशा आणि शक्तींचे मिलनस्थान मानले जाते."
वास्तुशास्त्रानुसार, चौकात यज्ञ आणि विविध विशेष धार्मिक विधी केले जातात. हे विधी विशेषतः वाईट शक्तींना दूर ठेवण्यासाठी आणि व्यक्तीला अडथळ्यांपासून वाचवण्यासाठी केले जातात.
दिवाळीच्या रात्रीचे महत्त्व काय आहे?
हिंदू धर्मात सर्व अमावस्या महत्त्वाच्या असल्या तरी, कार्तिक महिन्यातील अमावस्या विशेष मानली जाते. धार्मिक श्रद्धेनुसार, ही रात्र देवी लक्ष्मीची उपासना, ध्यान आणि विशेष विधींसाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे.
या दिवशी तांत्रिक क्रिया आणि साधना शिगेला पोहोचतात. ही रात्र मंत्रप्राप्तीसाठी विशेष मानली जाते. असे दिसून आले आहे की, लोक संकटे आणि नकारात्मक प्रभाव दूर करण्यासाठी चौकांमध्ये विशेष वस्तू ठेवून विधी करतात. याच कारणास्तव, दिवाळीच्या रात्री चौकांमध्ये ठेवलेल्या अनोळखी वस्तूंना स्पर्श करणे किंवा त्यांच्यावरून जाणे टाळावे, कारण यामुळे जीवनात नकारात्मक ऊर्जा येऊ शकते.
- मनीष शर्मा, पंडित आणि ज्योतिषी, उज्जैन
दिवाळीच्या रात्री किंवा इतर विशेष दिवशी, काही विशिष्ट चौकांमध्ये लिंबू, मिरच्या, शेंदूर, हळद, तांदूळ, फुले, कापूर आणि मोहरी यांसारख्या वस्तू दिसू शकतात. या सर्व वस्तूंचा उपयोग दृष्ट लागणे, अडथळे दूर करणे आणि तंत्र व मंत्रांशी संबंधित विधी करण्यासाठी केला जातो. त्यांच्यावरून जाण्याचे किंवा त्यांना स्पर्श करण्याचे दुष्परिणाम होऊ शकतात. पंडित मनीष शर्मा म्हणतात, "विधीनंतर या वस्तू चौकात ठेवल्या जातात. त्यामुळे, त्यांना पायांनी स्पर्श करणे किंवा त्यांच्यावरून चालणे अशुभ मानले जाते."
दिवाळी हा एक महत्त्वाचा सण आहे. या दिवशी देवी लक्ष्मी घरोघरी येते, त्यामुळे दिवाळीच्या रात्री दारांना कुलूप लावले जात नाही. त्यामुळे, घरातून बाहेर पडणे म्हणजे घरातून एकटे बाहेर पडणे असे मानले जाते. एकटे घर पाहून देवी लक्ष्मी दारातून परत फिरते. त्यामुळे अशा लोकप्रिय समजुती प्रचलित आहेत.
हेही वाचा: Diwali 2026: लक्ष्मी-गणेश पूजेच्या साहित्यापासून शुभ मुहूर्त आणि मंत्रांपर्यंत, येथे वाचा दीवाळी पूजेची संपूर्ण व विधीवत माहिती
Disclaimer: या लेखात नमूद केलेले उपाय, फायदे, सल्ला आणि विधाने केवळ सामान्य माहितीसाठी आहेत. दैनिक जागरण आणि जागरण न्यू मीडिया या लेखातील मजकुराचे समर्थन करत नाहीत. या लेखातील माहिती विविध स्रोत, ज्योतिषी, पंचांग, प्रवचने, श्रद्धा, धार्मिक ग्रंथ आणि आख्यायिकांमधून संकलित केली आहे. वाचकांना विनंती आहे की त्यांनी हा लेख अंतिम किंवा दावा मानू नये, तर स्वतःच्या विवेकबुद्धीचा वापर करावा. दैनिक जागरण आणि जागरण न्यू मीडिया हे अंधश्रद्धेच्या विरोधात आहेत.
