धर्म डेस्क, नवी दिल्ली: वैदिक पंचांगानुसार, आज म्हणजेच 13 नोव्हेंबरपासून श्रद्धेच्या महापर्व छठची (Chhath Puja 2026) सुरुवात झाली आहे. चार दिवस चालणाऱ्या या ऐतिहासिक आणि कठीण व्रताच्या दुसऱ्या दिवशी 'खरना' साजरा केला जातो, ज्याचे विशेष महत्त्व आहे.

या निमित्ताने व्रती महिला दिवसभर निर्जला उपवास ठेवतात आणि संध्याकाळी छठी मैय्याची विधी-विधानाने पूजा-अर्चना करून तिला प्रसादाचा नैवेद्य दाखवतात. तुम्ही अनेकदा पाहिले असेल की खरनाचा प्रसाद नेहमी केळीच्या पानावरच वाढला जातो. तुम्हाला यामागील रहस्य माहिती आहे का? जर नसेल, तर चला या लेखात (आर्टिकलमध्ये) यामागील धार्मिक आणि पारंपरिक कारणांबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया.

काय आहे यामागील कारण?

हिंदू धर्मात केळीचे झाड आणि त्याची पाने अधिक पवित्र व पूजनीय मानली जातात. धातू किंवा इतर भांड्यांच्या तुलनेत केळीचे पान शुद्ध मानले जाते कारण यांचा वापर केवळ एकदाच होतो, ज्यामुळे ते अशुद्ध किंवा उष्टे होण्याची कोणतीही शक्यता राहत नाही. हेच कारण आहे की छठ महापर्वाची शुद्धता टिकवून ठेवण्यासाठी खरनाच्या प्रसादासाठी केळीच्या पानांचाच वापर केला जातो.

तुमच्या माहितीसाठी सांगतो की, छठ हा पूर्णपणे निसर्गाच्या उपासनेचा महापर्व आहे. म्हणून पूजेदरम्यान मातीची चूल, बांबूचे सूप आणि केळीच्या पानाचा वापर करणे उत्तम मानले जाते.

धार्मिक मान्यतेनुसार, केळीच्या झाडामध्ये भगवान विष्णू आणि माता लक्ष्मीचा निवास मानला जातो. या झाडाला सुख-समृद्धी आणि शुभतेचे प्रतीक मानले जाते. हेच कारण आहे की खरनाचा प्रसाद केळीच्या पानावर ठेवून ग्रहण करणे शुभ मानले जाते.

    खरनाच्या दिवशी काय होते?

    • छठ पूजेच्या दुसऱ्या दिवशी म्हणजेच खरनाला व्रती दिवसभर अन्न आणि पाणी ग्रहण न करता उपवास ठेवतात.
    • संध्याकाळच्या वेळी मातीच्या नवीन चुलीवर आंब्याचे लाकूड जाळून अत्यंत पवित्रतेने आणि नियमांसह प्रसाद तयार केला जातो.
    • खरनाचा मुख्य प्रसाद म्हणून नवीन तांदूळ आणि गुळापासून बनवलेली खीर आणि तूप लावलेल्या पोळ्या बनवल्या जातात.
    • सूर्यास्तानंतर भगवान सूर्य आणि छठी मैय्याची धूप-दीपाने पूजा-अर्चना केली जाते. यानंतर केळीच्या पानावर हाच प्रसाद वाढून देवाला नैवेद्य दाखवला जातो.
    • पूजा संपन्न झाल्यानंतर व्रती हाच प्रसाद ग्रहण करून आपला दिवसभराचा उपवास सोडतात. व्रतीने प्रसाद ग्रहण केल्यानंतरच हा कुटुंबातील इतर सदस्य, शेजारी आणि नातेवाईकांमध्ये वाटला जातो.

    हेही वाचा - Happy Children’s Day: आज बाळदिन, लहान मुलांना शुभेच्छा देणारे मनमोहक खास संदेश, कोट्स आणि whatsapp status

    अस्वीकरण (डिस्क्लेमर): या लेखात सांगितलेले उपाय/फायदे/सल्ला आणि विधाने केवळ सामान्य माहितीसाठी आहेत. दैनिक जागरण आणि जागरण न्यू मीडिया येथे या लेख फीचरमध्ये लिहिलेल्या गोष्टींचे समर्थन करत नाही. या लेखात समाविष्ट असलेली माहिती विविध माध्यमे/ज्योतिषी/पंचांग/प्रवचने/मान्यता/धर्मग्रंथ/दंतकथा यांतून संग्रहित केली गेली आहे. वाचकांना विनंती आहे की लेखाला अंतिम सत्य किंवा दावा मानू नये आणि आपल्या विवेकबुद्धीचा वापर करावा. दैनिक जागरण आणि जागरण न्यू मीडिया अंधश्रद्धेच्या विरोधात आहे.