धर्म डेस्क, नवी दिल्ली. पितृ पक्षाच्या पवित्र काळात आपण आपल्या दिवंगत पूर्वजांना आपला आदर आणि प्रेम व्यक्त करतो. हिंदू धर्मानुसार असे मानले जाते की, या दिवसांमध्ये आपण पिंडदान, तर्पण आणि दानाद्वारे त्यांच्या आत्म्याला शांती मिळावी यासाठी प्रार्थना करतो. वास्तविक, एक सामान्य नियम असा आहे की ज्या तारखेला कुटुंबातील सदस्याचा मृत्यू होतो, त्याच तिथीला पितृ पक्ष (Pitru Party 2026) मध्ये त्याचे श्राद्ध केले जाते.
परंतु, अनेक वेळा आपल्या पूर्वजांची पुण्यतिथी आपल्याला आठवत नाही किंवा काही विशेष कारणांमुळे आपण निश्चित दिवशी त्यांचे श्राद्ध करू शकत नाही. अशा स्थितीसाठी पितृ पक्षात प्रामुख्याने तीन तिथींना विशेष महत्त्व दिले गेले आहे. या तीन तारखा कोणत्या आहेत आणि त्यांचे महत्त्व काय आहे ते या लेखात जाणून घेऊया.
सर्वपित्री अमावस्या
पितृ पक्षाची ही शेवटची आणि महत्त्वाची तिथी आहे. जर तुम्हाला तुमच्या कोणत्याही पूर्वजांच्या मृत्यूची अचूक तारीख माहित नसेल किंवा काही कारणास्तव तुम्ही त्यांच्या तिथीचे श्राद्ध करण्यास विसरला असाल तर त्यांचे श्राद्ध सर्व पितृ अमावस्येच्या दिवशी करता येते. या दिवशी, ज्ञात आणि अज्ञात सर्व पूर्वजांचे स्मरण केले जाते आणि त्यांना अर्पण केले जाते. 2026 मध्ये, सर्वपित्री अमावस्या शनिवारी, 10 ऑक्टोबर रोजी होणार आहे.
मातृ नवमी
ही नवमी तिथी विशेषतः कुटुंबातील महिला पूर्वजांना समर्पित आहे. या दिवशी आई, आजी किंवा आजी अशा घरातील मृत महिलांचे श्राद्ध करावे असे मानले जाते. ज्या महिला पूर्वजांची मृत्यू तारीख माहित नाही त्यांचे श्राद्ध देखील मातृ नवमी (Matri Navami 2026) रोजी केले जाऊ शकते. यंदा तो 4 ऑक्टोबर, रविवारी पडणार आहे.
महाभरणी श्राद्ध
ही विशेष तिथी भरणी नक्षत्राशी संबंधित मानली जाते. ज्यांचे कुटुंबीय किंवा पूर्वजांचे निधन अपघाती किंवा आकस्मिक होते त्यांच्यासाठी महाभरणी श्राद्ध विशेष मानले जाते. मृत्यूचे एक वर्ष पूर्ण झाल्यानंतरच हे श्राद्ध केले जाते, अशी अनेक कुटुंबांमध्ये परंपरा आहे.
श्राद्ध फक्त याच तिथींवर करता येईल का?
पितृ पक्षातील प्रत्येक तिथीचे स्वतःचे धार्मिक महत्त्व आहे. जर तुम्हाला तिथी आठवत असेल तर निश्चित दिवशी श्राद्ध करणे उत्तम मानले जाते. या तिन्ही तारखा मुख्यतः अशा लोकांच्या सोयीसाठी आणि शांतीसाठी आहेत ज्यांची कोणतीही विशेष स्थिती आहे.
हेही वाचा: Pitru Paksha 2026: जीवनात अनेक अडथळे येताहेत? जाणून घ्या पितृ दोषाचे ‘हे’ 5 गुप्त संकेत आणि करा अचूक उपाय
Disclaimer: या लेखात नमूद केलेले उपाय/फायदे/सल्ला आणि विधाने केवळ सामान्य माहितीसाठी आहेत. दैनिक जागरण या लेख वैशिष्ट्यात येथे जे लिहिले आहे त्याला दुजोरा देत नाही. या लेखातील माहिती विविध माध्यमे/ज्योतिषी/पंचांग/प्रवचने/श्रद्धा/शास्त्र/कथांमधून गोळा केली गेली आहे. वाचकांना विनंती आहे की त्यांनी लेखाला अंतिम सत्य किंवा दावा न मानून त्यांचा विवेक वापरावा.
