चंदीगड. पंजाबमध्ये पोलीस कर्मचाऱ्यांना निवडून-निवडून लक्ष्य करण्याच्या घटनांनी सुरक्षा यंत्रणांची चिंता वाढवली आहे. सीमावर्ती जिल्ह्यांमध्ये या वर्षी फेब्रुवारीपासून आतापर्यंत सहा पोलीस कर्मचाऱ्यांची हत्या झाली आहे, तर दोन इतर पोलीस कर्मचारी गोळीबारात जखमी झाले आहेत.
ताज्या घटनेत गुरदासपूरच्या मानकौर बायपासजवळ हेड कॉन्स्टेबल विनोद कुमार यांची गोळी झाडून हत्या करण्यात आली. या घटनेनंतर इंटरनेट मीडियावर तहरीक-ए-तालिबान हिंदुस्तान (टीटीएच) नावाच्या संघटनेने ''ऑपरेशन नूर अंतर्गत हत्येची जबाबदारी घेण्याचा दावा केला आहे.
संघटनेने पुढेही पोलीस आणि सुरक्षा दलांना लक्ष्य करण्याची धमकी दिली आहे. तथापि, पोलिसांनी या दाव्याला दुजोरा दिलेला नाही आणि सर्व बाजूंनी तपास केला जात आहे.
'ऑपरेशन नूर' नाव समोर आल्यानंतर हा प्रश्न उपस्थित होत आहे की पंजाबमध्ये पोलीस कर्मचाऱ्यांना लक्ष्य करण्यामागे कोणते संघटित नेटवर्क सक्रिय आहे का. पोलीस अधिकाऱ्यांच्या मते, विनोद कुमार यांच्या हत्येला प्राथमिक तपासात पोलीस कर्मचाऱ्यावरील लक्ष्यित हल्ला मानले जात आहे. ते पठाणकोटच्या सुजानपूर येथे तैनात होते आणि प्रशिक्षणाच्या निमित्ताने संगरूरला गेले होते.
रविवारी रात्री गुरदासपूरला परतताना त्यांनी आपल्या भावाला बस स्थानकाजवळ घेण्यासाठी बोलावले होते. सीसीटीव्ही फुटेजमध्ये दोन मोटारसायकलस्वारांसोबत जाताना दिसल्यानंतर पोलीस या दुव्याचा तपास करत आहेत. त्यांचा मृतदेह सोमवारी मानकौर बायपासजवळ सापडला. पोलिसांनी राज्यभरात अलर्ट जारी केला आहे.
फेब्रुवारीमध्ये चौकीच्या आत दोन पोलीस कर्मचाऱ्यांची हत्या
पोलीस कर्मचाऱ्यांवरील हल्ल्यांची मालिका 22-23 फेब्रुवारी रोजी गुरदासपूरच्या दोरांगला क्षेत्रातील अधिया गावात पोलीस चौकीच्या आत एएसआय गुरनाम सिंग आणि होमगार्ड अशोक कुमार यांच्या हत्येने सुरू झाली होती. तपासादरम्यान पोलिसांनी पाकिस्तानस्थित हँडलर्सच्या निर्देशावरून हल्ला केला गेल्याचे सांगितले होते. या प्रकरणात आरोपींना अटकही झाली.
24 मे रोजी अमृतसरच्या मजीठा क्षेत्रात एएसआय जोगा सिंग यांची गोळी मारून हत्या करण्यात आली. सप्टेंबरमध्ये अमृतसरच्या भगतांवाला धान्य बाजार क्षेत्रात पीसीआर ड्युटीवर तैनात एएसआय हरजीत सिंग यांना गोळी मारण्यात आली.
11 ऑक्टोबर रोजी तरनतारनमध्ये एएसआय इक्बाल सिंग यांची हत्या झाली. या घटनांच्या दरम्यान 12 सप्टेंबर रोजी राजासांसी क्षेत्रात एएसआय जसवंत सिंग यांच्यावर गोळी चालवली गेली, परंतु ते बचावले. चार-पाच ऑक्टोबरच्या रात्री अजनाला क्षेत्रात जीआरपीचे एएसआय सुखचैन सिंग यांच्यावरही हल्ला झाला आणि ते जखमी झाले.
पूर्वीही पोलीस आस्थापनांवर झाले दहशतवादी हल्ले
पंजाबमध्ये पोलीस आस्थापनांना लक्ष्य करण्याच्या घटना नवीन नाहीत. मे 2022 मध्ये मोहाली येथील पंजाब पोलिसांच्या गुप्तचर मुख्यालयावर रॉकेट प्रोपेल्ड ग्रेनेडने हल्ला करण्यात आला होता.
डिसेंबर 2022 मध्ये तरनतारनच्या सरहाली पोलीस ठाण्यावरही आरपीजी हल्ला झाला. नोव्हेंबर-डिसेंबर 2024 मध्ये अमृतसर, बटाला आणि नवांशहरसह अनेक क्षेत्रांमध्ये पोलीस ठाणी आणि चौक्यांच्या आसपास ग्रेनेड हल्ल्यांच्या घटना समोर आल्या.
डिसेंबर 2024 मध्ये नवांशहरच्या असरोन पोलीस चौकीवर झालेल्या ग्रेनेड हल्ल्याचा तपास राष्ट्रीय तपास संस्थेने केला. एप्रिल 2025 मध्ये बटालाच्या किला लाल सिंग पोलीस ठाण्यावर झालेल्या आरपीजी हल्ल्याच्या प्रकरणातही एनआयएने परदेशी हँडलर्स आणि दहशतवादी नेटवर्कच्या भूमिकेचा उल्लेख करत आरोपपत्र दाखल केले होते.
स्थानिक तरुणांच्या वापराची शक्यता
मागील प्रकरणांच्या तपासात परदेशात बसलेल्या हँडलर्सच्या वतीने स्थानिक तरुणांना पैशांचे आमिष दाखवून हल्ल्यांमध्ये वापरले गेल्याची गोष्ट समोर आली आहे. सुरक्षा यंत्रणा आता हे शोधून काढण्यात गुंतल्या आहेत की अलीकडील हत्यांमागेही असेच कोणतेही नेटवर्क काम करत आहे की वेगवेगळ्या गुन्हेगारी वैमनस्याची प्रकरणे आहेत.
जम्मू-काश्मीरमध्ये दहशतवाद्यांच्या वतीने सुरक्षा कर्मचाऱ्यांना निवडून लक्ष्य करण्याच्या रणनीतीशी या घटनांची तुलना केली जात आहे. तथापि, पंजाबच्या सर्व घटनांना एकाच दहशतवादी कटाशी जोडण्यासाठी अद्याप पुरेसे पुरावे समोर आलेले नाहीत. 'ऑपरेशन नूर'च्या दाव्याची सत्यता, परदेशी हँडलर्सची भूमिका आणि स्थानिक स्तरावर मदत करणाऱ्यांची ओळख पटवणे हा तपासाचा प्रमुख भाग आहे.
