जागरण ब्युरो, नवी दिल्ली. बाजारातील कांद्याच्या दरांचा कल आता बदलू लागला आहे. कर्नाटक आणि आंध्र प्रदेशातून नवीन पिकाच्या आगमनामुळे, गेल्या दहा दिवसांत घाऊक दरात आधीच 20% घट झाली आहे.
नाशिक आणि अलवरमधूनही सुमारे दोन आठवड्यांत कांदा येणे अपेक्षित आहे. परिणामी, कांद्याचे भाव नोव्हेंबरपूर्वीच्या दोन महिन्यांपूर्वीच्या पातळीवर परत येण्याची शक्यता आहे.
स्पष्टपणे, येत्या काही आठवड्यांत बाजाराची दिशा यावर अवलंबून असेल की नवीन पीक बाजारात किती लवकर पोहोचते आणि किरकोळ विक्रेते कमी झालेल्या घाऊक दरांचा फायदा ग्राहकांपर्यंत किती लवकर पोहोचवतात.
1 ऑक्टोबर रोजी, कांद्यासाठी प्रसिद्ध असलेल्या महाराष्ट्रातील लासलगाव मंडीमध्ये कांद्याचा भाव 4,450 रुपये प्रति क्विंटल होता, जो 10 ऑक्टोबर रोजी 3,700 रुपयांच्या खाली घसरला.
मात्र, हेही खरे आहे की मंडईंमधील ही भावातील नरमाई किरकोळ बाजारात त्याच प्रमाणात दिसून येत नाहीये. किरकोळ बाजारात कांदा अजूनही 70 रुपये प्रति किलोपेक्षा जास्त दराने विकला जात आहे.
स्पष्टपणे, कांद्याची उपलब्धता वाढत असताना, प्रश्न केवळ भावातील घसरणीचा नाही, तर मंडईंमधून किरकोळ ग्राहकांपर्यंत हा दिलासा कसा आणि केव्हा पोहोचेल याचा आहे.
भावातील घसरणीचे मुख्य कारण म्हणजे कर्नाटक, आंध्र प्रदेश आणि मध्य प्रदेशातून खरीप कांद्याची वाढलेली आवक. नवीन पिकाच्या उपलब्धतेमुळे उत्तर भारतीय खरेदीदारांचे महाराष्ट्रातील जुन्या कांद्यावरील अवलंबित्व कमी झाले आहे. निर्यातदारही नवीन पिकाला पसंती देत आहेत, ज्यामुळे मार्च-एप्रिलमध्ये काढणी करून साठवलेल्या कांद्याच्या मागणीवर दबाव आला आहे.
या महिन्याच्या अखेरपर्यंत राजस्थानमध्ये नवीन पीक येण्याची शक्यता आहे आणि महाराष्ट्रात नोव्हेंबरमध्ये काढणीला सुरुवात होईल. ग्राहक व्यवहार मंत्रालयाने गेल्या दोन आठवड्यांत देशभरातील 126 शहरांमध्ये किरकोळ दरात प्रति किलो 1 रुपयाने घट होऊन ते 21 रुपयांपर्यंत घट झाल्याची नोंद केली आहे. यावरून असे दिसून येते की अनेक बाजारपेठांना दिलासा मिळाला आहे, परंतु त्याचे प्रमाण वेगवेगळे आहे.
सरकारने विविध प्रमुख शहरांमध्ये बफर साठ्यातून कांद्याचा पुरवठा वाढवला आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, आठ कांदा एक्सप्रेस आणि 467 ट्रक्सनी 2,00,000 क्विंटलहून अधिक कांदा बाजारपेठांमध्ये पोहोचवला आहे. जास्त खप असलेल्या केंद्रांमध्ये पुरवठा वाढवण्यासाठी अतिरिक्त रेल्वे मार्गांचीही योजना आहे.
सध्याच्या मंदीत नवीन पिकाचे आगमन अत्यंत महत्त्वाचे आहे. त्यामुळे, केवळ सरकारी साठ्यातून कांदा वितरित केल्याने भावात कायमस्वरूपी दिलासा मिळेल याची खात्री नाही. गरजेनुसार पुरवठा वाढवणे आवश्यक असले तरी, नवीन पिकाच्या आगमनादरम्यान साठवलेल्या कांद्याच्या वाढलेल्या विक्रीमुळे शेतकऱ्यांच्या भावांवर अतिरिक्त दबाव येऊ शकतो.
